Dawna karczma sądowa Bachus w Karpaczu

W malowniczym krajobrazie Sudetów, gdzie historia przeplata się z górską przyrodą, znajduje się obiekt niezwykły, będący świadkiem minionych wieków. Dawna karczma sądowa Bachus, znana obecnie jako Dom Wypoczynkowy „Bachus”, to jedna z trzech tego typu budowli zachowanych w mieście Karpacz. Jest to ewenement na skalę całego kraju, gdyż Karpacz jest jedynym miastem w Polsce, w którym do naszych czasów przetrwały aż trzy historyczne karczmy sądowe. Obiekty te, pełniące niegdyś kluczowe funkcje administracyjne i sądownicze, dziś służą turystom jako hotele, pensjonaty i restauracje, zachowując jednak ducha dawnych czasów.

Osada na Krzywej Górze

Historia tego miejsca nierozerwalnie wiąże się z początkami samej miejscowości. Karpacz, w dawnych kronikach określany mianem osady na Krzywej Górze, powstał na specyficznym terenie – na wzniesieniu rozciągającym się pomiędzy dwiema górskimi rzekami: Łomniczką i Łomnicą. Nazwa osady wywodzi się od charakterystycznego układu urbanistycznego; ciąg zabudowy nie był prosty, lecz przebiegał krzywą linią, pnąc się w kierunku wyższych partii gór. To właśnie w tym strategicznym punkcie zaczęło tętnić życie lokalnej społeczności.

Historia miejsca i ród Exnerów

Według lokalnej tradycji i przekazów historycznych, to właśnie na miejscu dzisiejszego obiektu „Bachus” założono pierwsze gospodarstwo w osadzie. Źródła podają, że już od 1602 roku istniała tutaj karczma sądowa. Przez cały XVIII wiek posiadłość ta znajdowała się w rękach wpływowej rodziny Exnerów. Rola tego miejsca wykraczała daleko poza funkcje gastronomiczne czy noclegowe. To tutaj, w głównej izbie, skupiało się życie publiczne wsi. Karczma sądowa była miejscem, gdzie wójt lub sołtys rozstrzygał wszelkie spory sąsiedzkie i majątkowe pomiędzy mieszkańcami. Tutaj zapadały wyroki i decydowano o losach lokalnej społeczności, co nadawało budynkowi rangę najważniejszego gmachu we wsi.

Architektura i detale z 1836 roku

Budynek, który możemy podziwiać dzisiaj, nie jest tą samą konstrukcją z początku XVII wieku. Obecna bryła została wzniesiona w roku 1836, reprezentując klasyczny styl budownictwa regionalnego. Obiekt zachwyca swoją architekturą, ale na szczególną uwagę zasługują detale zdobiące jego elewację. Na frontonie budynku umieszczono interesujące drewniane płaskorzeźby, które są niemym komentarzem do dawnej funkcji tego miejsca. Jedna z nich przedstawia postać wójta-sędziego, symbolizującą władzę sądowniczą sprawowaną w tym miejscu. Druga płaskorzeźba ukazuje mnicha trzymającego kufel, co jest bezpośrednim nawiązaniem do tradycji warzenia i spożywania przedniego piwa, z którego słynęły Karkonosze.

Dziś dawna karczma sądowa Bachus nadal tętni życiem, choć w innej formie. Zamiast sporów sądowych, słychać tu rozmowy turystów i gości, którzy przybywają, by poczuć atmosferę dawnego Karpacza i odpocząć w murach przesiąkniętych historią.