Masyw Śnieżnika

Masyw Śnieżnika (czes. Králický Sněžník, niem. Glatzer Schneegebirge) to potężne i malownicze pasmo górskie, stanowiące najwyższą część polskich Sudetów Wschodnich. Rozciąga się ono po obu stronach granicy polsko-czeskiej, na południowy wschód od miasta Kłodzko. Obszar ten, zajmujący w granicach Polski około 200 km², jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo i turystycznie regionów, jakie oferuje województwo dolnośląskie.

Położenie i granice

Granice masywu są wyraźnie zaznaczone przez naturę. Od zachodu oddzielony jest on od pasma Góry Bystrzyckie rowem Górnej Nysy oraz Przełęczą Międzyleską, co stanowi jednocześnie granicę z Sudetami Środkowymi. Północną krawędź wyznaczają doliny Białej Wody i Siennej Wody oraz Przełęcz Puchaczówka. Na wschodzie, poprzez Przełęcz Płoszczynę, masyw sąsiaduje z Górami Bialskimi, a na południu przechodzi w przedgórze Wysokiego Jesionika. Według niektórych podziałów regionalnych, do Masywu Śnieżnika zalicza się również pasmo Krowiarki, co przesuwa północną granicę aż do doliny rzeki Biała Lądecka, biegnącej od miejscowości Stronie Śląskie, przez Lądek-Zdrój, Radochów, Trzebieszowice, Ołdrzychowice Kłodzkie i Żelazno, aż po Krosnowice.

Rzeźba terenu

Charakterystyczną cechą masywu jest jego budowa w formie rozrogu. Centralnym punktem zwornikowym jest szczyt Śnieżnik (1425 m n.p.m.), od którego gwiaździście rozchodzi się sześć głównych ramion, oddzielonych głębokimi dolinami. Najważniejsze z nich to:

• Północno-zachodni grzbiet, w którym dominuje Czarna Góra i który przechodzi dalej w pasmo Krowiarek.
• Ramię południowo-zachodnie z Małym Śnieżnikiem i szczytem Trójmorski Wierch.
• Ramię wschodnie, schodzące ku Przełęczy Płoszczyna.
• Ramię z górą Igliczna, odchodzące od Jaworowej Kopy.

Grzbiety te charakteryzują się stromymi zboczami i licznymi formacjami skalnymi. Na niektórych wierzchołkach występują gołoborza, dodające krajobrazowi surowości.

Budowa geologiczna i jaskinie

Geologicznie obszar ten należy do metamorfiku Lądka i Śnieżnika. Skały budujące masyw to głównie gnejsy i łupki łyszczykowe. Szczególnie interesujące są wystąpienia marmurów w okolicach miejscowości Kletno. To właśnie w soczewach marmurowych odkryto w 1966 roku największą jaskinię w Sudetach – jest to słynna Jaskinia Niedźwiedzia, będąca rezerwatem ścisłym i jedną z największych atrakcji regionu.

Wody i zlewiska

Masyw Śnieżnika to unikalny węzeł hydrograficzny. Obszar ten należy do zlewisk trzech mórz: Bałtyckiego, Północnego i Czarnego. Rzeki takie jak Nysa Kłodzka odprowadzają wody do Odry (Bałtyk), Morawa płynie do Dunaju (Morze Czarne), a Lipkovský potok zasila dorzecze Łaby (Morze Północne). Miejscem, gdzie stykają się te trzy działy wodne, jest Trójmorski Wierch. W dolinach potoków tworzą się malownicze kaskady, z których najbardziej znany jest Wodospad Wilczki w miejscowości Międzygórze, osiągający wysokość 22 metrów.

Przyroda i jej ochrona

Bogactwo flory i fauny sprawia, że jest to najciekawszy przyrodniczo zakątek Sudetów. Występuje tu wyraźny układ piętrowy roślinności, od łąk i pól uprawnych w dolinach, przez bory świerkowe regla dolnego i górnego, aż po łąki górskie na szczycie Śnieżnika. W runie leśnym i na polanach rosną rzadkie gatunki roślin, takie jak lilia złotogłów, tojad smukły czy storczyki. Świat zwierząt reprezentują m.in. kozice (żyjące w rejonie Średniaka), cietrzewie, głuszce oraz salamandry plamiste. Dla ochrony tych walorów utworzono Śnieżnicki Park Krajobrazowy oraz liczne rezerwaty przyrody.

Turystyka i miejscowości

U podnóża gór leżą malownicze miejscowości letniskowe, stanowiące doskonałą bazę wypadową. Należą do nich m.in. Bolesławów, Domaszków, Idzików, Jodłów, Goworów, Międzylesie, Nowa Morawa, Sienna, Stara Morawa, Stary Gierałtów, Wilkanów oraz Bielice. Turyści mogą korzystać z gęstej sieci szlaków pieszych, rowerowych i narciarskich.

Do największych atrakcji, oprócz wspomnianej jaskini i wodospadu, należą: Sanktuarium Maria Śnieżna na górze Igliczna, Ogród Bajek w Międzygórzu czy wieża widokowa na Czarnej Górze. Zimą region tętni życiem dzięki ośrodkom narciarskim, zwłaszcza kompleksowi w Siennej. Dojazd w te rejony jest dogodny – można kierować się od strony Kłodzka lub wybrać trasę przez miejscowość Jedlina-Zdrój, skąd również prowadzą szlaki w kierunku masywu.

Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami w Masywie Śnieżnika

Czarna Góra (1205 m n.p.m.)

Sienna

Dawne schronisko Owczarnia na Śnieżniku

Kletno

Dom Nad Wodospadem w Międzygórzu

Międzygórze

Drewniany kościół pw. św. Józefa Oblubieńca w Międzygórzu

Międzygórze

Góra Parkowa (784 m n.p.m.)

Międzygórze

Igliczna (845 m n.p.m.)

Wilkanów

Jaskinia Na Ścianie w Rogóżce

Rogóżka

Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie

Kletno

Kąpielisko w Starej Morawie

Stara Morawa

Kaplica zdrojowa Najświętszej Maryi Panny w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Kawiarnia Wiedeńska w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Kopalnia Uranu w Kletnie

Kletno

Mały Śnieżnik (1326 m n.p.m.)

Nowa Wieś

Mauzoleum Hrabiów Rzeszy von Magnis w Ołdrzychowicach Kłodzkich

Ołdrzychowice Kłodzkie

Most św. Jana w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Ogród Bajek w Międzygórzu

Międzygórze

Pałac Oppersdorfów w Ołdrzychowicach Kłodzkich

Ołdrzychowice Kłodzkie

Pałac w Stroniu Śląskim

Stronie Śląskie

Pałac w Trzebieszowicach

Trzebieszowice

Park 1000-lecia w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Pomnik Trójcy Świętej w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Ratusz w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Rezerwat przyrody Śnieżnik Kłodzki

Kletno

Rynek w Ląsku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Sanktuarium Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości „Maria Śnieżna”

Wilkanów

Schronisko "Na Iglicznej”

Wilkanów

Schronisko PTTK "Na Śnieżniku”

Międzygórze

Skansen Gotwaldówka

Kąty Bystrzyckie

Śnieżnicki Park Krajobrazowy

Kletno

Śnieżnik (1425 m n.p.m.)

Kletno

Trójmorski Wierch (1146 m n.p.m)

Jodłów

Wapniarka (532 m n.p.m.)

Żelazno

Wieża mieszkalno-obronna w Żelaźnie

Żelazno

Wieża widokowa na Czarnej Górze

Sienna

Wieża widokowa na Śnieżniku

Kletno

Wieża widokowa na Trójmorskim Wierchu

Jodłów

Wieża widokowa na Wapniarce

Żelazno

Wieża widokowa w Starej Morawie

Stara Morawa

Wodospad Wilczki

Międzygórze

Wysoczka (1185 m n.p.m.)

Nowa Wieś

Zabytkowy układ przestrzenny w Międzygórzu

Międzygórze

Zakład Przyrodoleczniczy "Jerzy" w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Zalew w Starej Morawie

Stara Morawa

Zapora na potoku Wilczka

Międzygórze

Źródla Nysy Kłodzkiej

Jodłów

Źródła Romanowskie

Żelazno

Źródło Marianna (Dąbrówka) w Lądku-Zdroju

Lądek-Zdrój

Źródło Marianna w Kletnie

Kletno