Źródło Jola w Kowarach
Źródło Jola w Kowarach to niezwykle urokliwy zakątek, który łączy w sobie walory przyrodnicze z ciekawą historią regionu. Położone na uboczu, z dala od miejskiego zgiełku, stanowi idealny cel spacerów zarówno dla mieszkańców, jak i turystów odwiedzających Rudawy Janowickie. To miejsce, gdzie tradycja spotyka się ze współczesnością, a szum wody i leśna cisza pozwalają na chwilę wytchnienia. Dzięki niedawnej rewitalizacji, obiekt odzyskał swój dawny blask, stając się jedną z wizytówek, jakimi może poszczycić się miasto Kowary.
Lokalizacja i dostępność
Źródło znajduje się w górnej części miasta, w pobliżu dzielnicy Wojków. Usytuowane jest bezpośrednio przy drodze powiatowej prowadzącej w stronę malowniczej wsi Bukowiec oraz miejscowości Gruszków. W okresie międzywojennym budowa tej szosy znacząco zwiększyła popularność ujęcia, czyniąc je stałym punktem spacerów dla kuracjuszy wypoczywających w pobliskich sanatoriach. Dla zmotoryzowanych przygotowano tu wygodny, utwardzony parking, który jest chętnie wykorzystywany przez kamperowców oraz osoby przyjeżdżające tu specjalnie po wodę. Lokalizacja ta sprawia, że Jola jest doskonałym przystankiem w trakcie podróży przez pasmo górskie lub punktem startowym do pieszych wędrówek.
Historia i powrót do korzeni
Dawniej ujęcie to nosiło niemiecką nazwę „Graf-Pückler-Brunnen” (w niektórych źródłach pojawia się też jako Graf-Kickler-Brunnen, choć historycznie wiąże się je z rodem Pücklerów). Patronem źródła był prawdopodobnie Eduard Graf von Pückler, postać zasłużona i uznawana za jednego z założycieli „nowoczesnego ruchu społecznego” w Niemczech na początku XX wieku. Jak głosi legenda, krystalicznie czysta woda z tego właśnie źródełka była niegdyś wykorzystywana do produkcji słynnego kowarskiego piwa, co nadawało trunkowi wyjątkowy smak. Niestety, w okresie powojennym obiekt uległ stopniowej degradacji, a zdobiące go elementy zostały zniszczone. Przełom nastąpił w 2020 roku, kiedy to przeprowadzono gruntowną renowację w ramach projektu „Odkrywanie Polsko-Niemieckich Tradycji Piwowarskich”.
Trasa widokowa na Hemmrich
Źródło Jola pełniło nie tylko funkcję ujęcia wody, ale było też ważnym punktem orientacyjnym na mapie turystycznej. Kuracjusze z Wojkowa, korzystając z nowej szosy, często podążali tędy w kierunku pobliskiego wzniesienia zwanego „Hemmrich” (obecnie rejon w pobliżu Przełęczy pod Średnicą). Miejsce to uchodziło za doskonały punkt widokowy, z którego roztaczała się wspaniała panorama na Karkonosze. Dziś, spacerując tymi ścieżkami, wciąż można poczuć atmosferę dawnego kurortu i podziwiać te same krajobrazy, które zachwycały turystów sto lat temu.
Rzeźby i architektura
Współczesny wygląd miejsca nawiązuje do historycznego charakteru, wzbogaconego o nowe akcenty. Centralnym elementem są granitowe repliki rzeźb – sympatycznej żaby oraz tajemniczego skrzata. Ich autorem jest ceniony karkonoski artysta, Maciej Wokan. Figury te nie tylko zdobią ujęcie, ale także wprowadzają baśniowy klimat, nawiązujący do legend i podań. Kamienna obudowa, nowe ławeczki oraz zadbane otoczenie sprawiają, że jest to idealne miejsce na krótki odpoczynek i pamiątkowe zdjęcie.
Właściwości wody i lokalne zwyczaje
Woda wypływająca ze źródła niezmiennie cieszy się ogromną popularnością wśród miejscowej ludności. Jest zimna, orzeźwiająca i przez wielu uważana za bardzo smaczną. Należy jednak pamiętać, że jako ujęcie naturalne, jakość wody może ulegać zmianom, dlatego warto śledzić komunikaty sanitarne, choć dla wielu jest to stały punkt zaopatrzenia w "żywą" wodę.
Atrakcje w okolicy
Odwiedzając to miejsce, warto zaplanować dłuższą wycieczkę po okolicy. W niedalekiej odległości znajdują się inne znane atrakcje, takie jak słynny Park Miniatur w Kowarach czy tajemnicze podziemia, które oferuje Kopalnia Podgórze w Kowarach. Dla miłośników historii techniki obowiązkowym punktem będą również Kopalnia Uranu - Sztolnie Kowary. Bliskość szlaków turystycznych sprawia, że Źródło Jola może być początkiem fascynującej przygody w Sudetach, a dla gości przybywających z aglomeracji takiej jak Wrocław – pierwszym przystankiem w drodze w góry.
