Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie

Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 7
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 4
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 1
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 8
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 2
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 6
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 3
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - pomnik emilii plater w kopciowie 5
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - emilia plater na czele ulanow staloryt georga benedikta wundera
Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie - emilia plater malarz ignas rudolfas
Data powstania obiektu: 12.09.1999 r.

Pomnik Emilii Plater w Kopciowie na Litwie znajduje się na głównym placu miejscowości Kopciowo (lit. Kapčiamiestis, rejon łoździejski, okręg olicki) w południowej części Litwy, w pobliżu granicy z Polską. Monument odsłonięto 12 września 1999 roku ku czci bohaterki powstania listopadowego z 1831 roku, której grób spoczywa na pobliskim starym cmentarzu w Kopciowie (patrz. Grób Emilii Plater w Kopciowie).

Emilia Plater na czele ułanów, staloryt Georga Benedikta Wundera

Rys. Emilia Plater na czele ułanów, staloryt Georga Benedikta Wundera.

Historia powstania i odsłonięcia pomnika w 1999 roku

Inicjatywa upamiętnienia Emilii Broel-Plater w centrum miasteczka, w którym spędziła ostatnie dni życia, została zrealizowana pod koniec lat 90. XX wieku dzięki współpracy lokalnych społeczników i duchowieństwa. Pomysłodawcą budowy monumentu był A. Vitkauskas, projekt rzeźbiarski wykonał litewski artysta A. Ambrulevičius, natomiast mecenasem przedsięwzięcia został ks. dr P. Kavaliauskas.

Na tablicy fundacyjnej widnieje data 8 września 1999 roku, a uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 12 września 1999 roku na głównym placu w Kopciowie. Lokalizacja rzeźby nawiązuje bezpośrednio do wydarzeń z grudnia 1831 roku, kiedy Emilia Plater – próbując przedostać się z Litwy do Warszawy po upadku walk powstańczych – przeprawiła się przez rzekę Biała Hańcza do Kopciowa, została śmiertelnie raniona w zasadzce i zmarła 23 grudnia 1831 roku w pobliskim dworze w Justianowie.

Wygląd rzeźby i technika wykonania monumentu

Rzeźba przedstawia młodą kobietę w żołnierskim stroju pułkownika z szablą trzymaną w dłoni. Artysta ukazał bohaterkę w wyprostowanej, pełnej determinacji postawie, podkreślającej jej rolę dowódczą w szeregach Wojska Polskiego podczas kampanii 1831 roku:

  • Materiał i wykończenie: Posąg został odlany z betonu i pokryty marmurowym pyłkiem, co nadaje powierzchni jasną, szlachetną fakturę przypominającą naturalny kamień.
  • Cokół i tablica: Rzeźbę osadzono na prostym, betonowym cokole, w który wmurowano marmurową tablicę z inskrypcjami.

Treść inskrypcji w języku litewskim i polskie tłumaczenie

Wszystkie napisy umieszczone na pomniku w Kopciowie wykonano wyłącznie w języku litewskim. Główną część tablicy zajmuje litewski przekład słynnego fragmentu wiersza Adama Mickiewicza „Śmierć pułkownika” z 1832 roku, uzupełniony o wykaz twórców oraz datę powstania obiektu.

Część inskrypcjiTekst oryginalny na pomniku (język litewski)Znaczenie w języku polskim
Cytat z wiersza Adama Mickiewicza „Śmierć pułkownika”„EMILIJA / PLIATERYTĖ // ŽMONĖS MATO PO ŠIA MILINE / MOTERS VEIDĄ IR AUKŠTĄ / KRUTINĘ. // LIETUVAITE! - KARTOJA PAŽINĘ. - / TAI KARIUOMENĘ VEDĖ Į DIDĮ / SUKILIMĄ NARSI PLIATERYTĖ. // A. MICKEVIČIUS.”„Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży, jakie piękne dziewicze ma lica? Jaką pierś? – Ach, to była dziewica, to Litwinka, dziewica-bohater, wódz powstańców – Emilia Plater! A. Mickiewicz.”
Informacja o twórcach, mecenasie i dacie„Skulptorius / A. Ambrulevičius / Iniciatorius / A. Vitkauskas / remė / kun. dr. P. Kavaliauskas / 1999. 09. 08”Rzeźbiarz A. Ambrulevičius, pomysłodawca A. Vitkauskas, mecenas ks. dr P. Kavaliauskas, 8 września 1999 roku.

Emilia Plater, malarz Ignas Rudolfas

Rys. Emilia Plater, malarz Ignas Rudolfas.

Dewastacja w 2016 roku i renowacja przez samorząd w Oranach

Latem 2016 roku pomnik na głównym placu w Kopciowie padł ofiarą aktu wandalizmu – sprawcy urwali rękę rzeźby, w której postać Emilii Plater trzymała szablę. Uszkodzenie wywołało szybką reakcję lokalnych władz i mieszkańców regionu.

Jeszcze w tym samym 2016 roku rzeźba została poddana pracom naprawczym i odrestaurowana staraniami samorządu w Oranach (lit. Varėna), dzięki czemu monument odzyskał swój pierwotny kształt wraz z odtworzonym detalem szabli.

Zwiedzanie Kopciowa i inne miejsca związane z Emilią Plater

Pomnik stoi w otwartej przestrzeni głównego placu w Kopciowie i jest dostępny do zwiedzania przez całą dobę bezpłatnie. Miejscowość leży około 20 kilometrów na wschód od polsko-litewskiego przejścia granicznego w Ogrodnikach i niespełna 30 kilometrów od Sejn.

Planując wizytę w Kopciowie (Kapčiamiestis), warto odwiedzić także pozostałe miejsca związane z bohaterką powstania listopadowego znajdujące się w tej samej miejscowości i jej najbliższej okolicy:

  1. Grób Emilii Plater na starym cmentarzu w Kopciowie: Granitowy obelisk z 1912 roku (odrestaurowany w 2004 roku) z zachowanym głazem z pierwszego nagrobka opatrzonym napisem „Mów wieczny pokoy”.
  2. Szkolna izba pamięci w Kopciowie: Ekspozycja gromadząca pamiątki historyczne, dokumenty i publikacje poświęcone Emilii Plater oraz walkom powstańczym z 1831 roku.
  3. Okolice rzeki Biała Hańcza i Justianów: Tereny przeprawy Emilii Plater z grudnia 1831 roku oraz dawny majątek Ignacego Abłamowicza, w którym zmarła 23 grudnia 1831 roku.

Źródło: pmp.org.pl, wikipedia.org, naszapamiec.pl, wilnoteka.lt, bunt.com.pl

Zaktualizowano dzisiaj

Dane teleadresowe

Lazdijų r. sav.
67313 Kapčiamiestis (pol. Kopciowo)
place
54.003170, 23.656301Skopiowano do schowka
N54º0'11.412", E23º39'22.684"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Parking
Miejsce/obiekt w pobliżu którego istnieje możliwość płatnego lub bezpłatnego zaparkowania samochodu.
Wstęp bezpłatny
Dostęp 24h/7
Obiekt publiczny, dostępny dla wszystkich 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu (np. pomnik w parku, przydrożny krzyż itp.).

Inne w kategorii: Upamiętnienia To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Facebook logoYouTube logo

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.

expand_less