Kapliczka "U Koconia" w Ujsołach

Kapliczka "U Koconia" w Ujsołach to wyjątkowy obiekt sakralny, który stanowi jeden z dwóch najważniejszych historycznych zabytków (obok cmentarza) w miejscowości Ujsoły. Ta murowana, rzymskokatolicka budowla przydrożna została wzniesiona w pierwszej połowie XVIII wieku i jest oficjalnie wpisana do rejestru zabytków nieruchomych, które obejmuje województwo śląskie. Znajduje się w powiecie żywieckim, będąc niezwykle cennym świadectwem dawnej wiary, lokalnego kunsztu rzemieślniczego oraz bogatej historii regionu.

Historia powstania i rozbudowa obiektu

Początki tego parterowego obiektu sakralnego sięgają początków XVIII stulecia. Od momentu powstania kapliczka, nosząca wezwanie Serca Pana Jezusa, służyła lokalnej społeczności jako główne miejsce modlitwy i refleksji. Niezwykle ważnym momentem w jej dziejach był rok 1866. Właśnie wtedy przeprowadzono jej kompleksową rozbudowę, która nadała jej ostateczny, zachowany w dużej mierze do dziś kształt oraz zwiększyła jej użyteczność dla dynamicznie rozrastającej się społeczności.

Obiekt ten na stałe zapisał się w kronikach miejscowości u progu XX wieku. To tutaj, dokładnie 31 sierpnia 1913 roku, odprawiona została uroczysta msza święta, oficjalnie uznawana za pierwszą historyczną liturgię w całych Ujsołach. Nabożeństwu przewodniczył ówczesny ksiądz dziekan Józef Pułka, sprawujący urząd proboszcza miejscowej parafii, do której należy współcześnie pobliski kościół pw. św. Józefa w Ujsołach. Wydarzenie to nadało kapliczce unikalną i nierozerwalną więź z początkami zorganizowanego życia religijnego w tej okolicy.

Lokalizacja i znaczenie dla społeczności

Zabytkowa kapliczka zlokalizowana jest w bardzo dostępnym i reprezentacyjnym punkcie miejscowości – przy ulicy księdza prałata Józefa Piotrowskiego. Dawniej trakt ten stanowił główną drogę wojewódzką przebiegającą przez wieś. Obecnie obiekt usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie miejscowej remizy strażackiej, co ułatwia jego odnalezienie przez turystów i miłośników beskidzkiej architektury. Forma budowli jest w pełni typowa dla murowanych kapliczek przydrożnych z tamtego okresu – cechuje ją prosta, zwarta bryła harmonijnie wkomponowana w górski krajobraz.

Wnętrze i zaginione historyczne wyposażenie

Wnętrze świątyni przez wiele dekad kryło niezwykle cenne elementy rzemiosła i sztuki sakralnej. Do najwartościowszych, historycznych artefaktów należała klasycystyczna, drewniana wieczna lampka o całkowitej wysokości 49 centymetrów. Obiekt ten wyróżniał się niezwykle precyzyjnymi detalami rzeźbiarskimi:

• Misterne płaskorzeźby na obwodzie, przedstawiające figury czterech aniołów, którzy w dłoniach dzierżyli lichtarze.
• Centralny element kompozycji stanowiło eleganckie naczynie przypominające ozdobny wazon.
• Całość wieńczyły precyzyjnie wyrzeźbione, dekoracyjne płomienie, symbolizujące duchowe światło i boską obecność.

Mimo iż z biegiem trudnych lat wspomniany klasycystyczny artefakt zaginął, kapliczka nadal pozostaje nieodłącznym elementem kulturowego oraz religijnego dziedzictwa. Służy dziś jako żywy pomnik przeszłości, który dumnie przypomina współczesnym o głębokich korzeniach oraz tradycjach dawnych mieszkańców tego regionu.

Źródło: wikipedia.pl