Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu
L-116/1-3/A z 29.03.1948, 15.04.1964 i z 7.06.1984
Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu to jedno z najpiękniejszych miejsc w województwie lubuskim i perła barokowej architektury w Polsce. Położony w malowniczym otoczeniu nad rzeką Bóbr kompleks łączy w sobie bogatą historię, wyjątkową architekturę i niezwykły urok zabytkowego parku krajobrazowego. W 2025 roku obiekt zdobył prestiżowy tytuł Cudu Polski 2025 w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler, co potwierdza jego wyjątkową wartość historyczną i turystyczną.
Cud Polski 2025 – dumna wizytówka Lubuskiego
Zakończony plebiscyt Cuda Polski 2025 przyniósł Żaganiowi ogromne wyróżnienie. Spośród 48 nominowanych lokalizacji z całej Polski, wybranych przez redakcję National Geographic Traveler przy współpracy z regionalnymi organizacjami turystycznymi, to właśnie Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu zdobył serca głosujących w województwie lubuskim.
Pałac rywalizował z Zamkiem w Międzyrzeczu oraz Wałami Zielonogórskimi, ale to jego majestatyczna architektura i romantyczny park zdobyły największe uznanie. W poprzednich latach lubuskie tytuły „Cudu Polski” zdobywały m.in. Pałac Dworski w Iłowej (2024), Park Książęcy w Zatoniu (2023) oraz Geopark Łuk Mużakowa (2022). Żagański pałac dołącza więc do elitarnego grona najpiękniejszych i najbardziej inspirujących miejsc w Polsce.
Historia pałacu – od Piastów do Talleyrandów
Historia pałacu sięga końca XIII wieku, gdy w tym miejscu stał zamek Piastów żagańskich. W XVII wieku rozpoczęto budowę nowej, reprezentacyjnej rezydencji na zlecenie Albrechta von Wallensteina, a kontynuowali ją książęta Lobkowitzowie. Powstała monumentalna, barokowa budowla o trójskrzydłowej konstrukcji, otoczona ogrodami w stylu francuskim.
W XVIII wieku pałac przeszedł w ręce księcia Piotra Birona, a później jego córki, słynnej księżnej Dorothei de Talleyrand-Périgord. To ona przekształciła Żagań w jedno z ważniejszych centrów kulturalnych Europy. W pałacowych salach gościli arystokraci, artyści i politycy z całego kontynentu.
Architektura i wnętrza
Pałac Lobkowitzów zachwyca bogactwem detali architektonicznych – monumentalnymi schodami, kamiennymi portalami i charakterystycznymi 197 maskami (maszkaronami), z których żadna nie jest identyczna. Według legendy rzeźbiarz, tworząc je, zawarł pakt z diabłem, który pomagał mu wymyślać coraz to nowe twarze.
We wnętrzach zachowały się klasycystyczne dekoracje, marmurowe posadzki i efektowne sale reprezentacyjne. Dziś w zabytkowych murach działa Żagański Pałac Kultury, gdzie odbywają się koncerty, wystawy i wydarzenia historyczne.
Park pałacowy – zielone serce Żagania
Rozległy, niemal 100-hektarowy park krajobrazowy otaczający pałac to jeden z najpiękniejszych ogrodów w Polsce. Zaprojektowany w stylu angielskim, łączy romantyczne aleje, mostki, stawy i starodrzew z malowniczymi widokami na pałac. W przeszłości słynął z oranżerii, fontann i rzeźb ogrodowych, które częściowo zachowały się do dziś.
Dzięki działaniom miasta i lokalnych organizacji park jest stale odnawiany i stanowi popularne miejsce spacerów, wydarzeń kulturalnych oraz plenerów fotograficznych.
Zespół pałacowo-parkowy dziś
Obecnie zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu to nie tylko zabytek, ale i tętniące życiem centrum kultury. W pałacu organizowane są koncerty, festiwale, plenery malarskie i konferencje, a park przyciąga turystów szukających kontaktu z naturą. Dzięki uzyskaniu tytułu Cudu Polski 2025, obiekt zyskał dodatkową promocję, przyciągając coraz więcej gości z całego kraju i zagranicy.
Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu to prawdziwa duma Lubuskiego – miejsce, gdzie historia, sztuka i przyroda łączą się w harmonijną całość, zachwycając swoim urokiem i znaczeniem.


