Stare Miasto w Brzegu
622/59 z 13/11/1959
Stare Miasto w Brzegu to jedno z najstarszych i najbardziej fascynujących miejsc na Śląsku, położone w połowie drogi między Wrocławiem a Opolem. Historia tego miasta sięga XIII wieku, gdy na miejscu dawnej osady rybacko-handlowej Wissoke Brzegh rozpoczęto budowę nowego ośrodka miejskiego. Dogodne położenie nad Odrą oraz na skrzyżowaniu szlaków handlowych sprawiło, że Brzeg szybko zyskał znaczenie gospodarcze i polityczne w regionie.
Lokacja i rozwój średniowiecznego miasta
Lokacja Brzegu, przeprowadzona między 1246 a 1248 rokiem z nadania księcia wrocławskiego Henryka III Białego, wyznaczyła układ urbanistyczny starówki zachowany do dziś. Wkrótce w mieście pojawiły się zgromadzenia zakonne, które wzniosły tu swoje świątynie i klasztory – franciszkanie, dominikanie, antonici czy joannici na trwałe wpisali się w historię i architekturę Brzegu.
W 1311 roku Brzeg stał się stolicą księstwa brzeskiego – najmniejszego spośród trzech księstw powstałych po podziale dzielnicy wrocławskiej. To właśnie wtedy rozpoczął się okres jego największego rozkwitu.
Piastowie i złoty wiek Brzegu
Okres świetności Brzegu nierozerwalnie wiąże się z dynastią Piastów legnicko-brzeskich. Książę Bolesław III Rozrzutny uczynił z Brzegu swoją rezydencję, a jego następca Ludwik I był mecenasem kultury i architektury. Za jego panowania rozbudowano zamek książęcy oraz wzniesiono kolegiatę św. Jadwigi, w której przechowywano cenne rękopisy, m.in. słynną Legendę o św. Jadwidze. W tym czasie przebudowano również kościół św. Mikołaja i ratusz miejski – budynki, które po dziś dzień stanowią symbole Starego Miasta.
Renesans i rozkwit miasta
W XVI wieku Brzeg ponownie przeżył rozkwit dzięki książętom Jerzemu I, Fryderykowi II i Jerzemu II. Wprowadzono wówczas luteranizm, a zamek przebudowano w stylu renesansowym. Właśnie w tym okresie Brzeg zyskał miano „Perły Śląska” – był ośrodkiem handlu, nauki i kultury. Powstało wówczas Gymnasium Illustre Bregense, zwane później Gimnazjum Piastowskim, które przyciągało uczonych z całej Europy.
Upadek i odbudowa
W XVII wieku wojna trzydziestoletnia i śmierć ostatniego Piasta – Jerzego IV Wilhelma – zakończyły złoty okres miasta. Brzeg przeszedł pod panowanie Habsburgów, a następnie Prus. W 1741 roku, podczas oblężenia przez wojska Fryderyka II Wielkiego, Stare Miasto zostało zniszczone. Mimo to Brzeg odbudował się, stając się ważnym ośrodkiem handlowym i przemysłowym XIX wieku.
Współczesne Stare Miasto
Dziś Stare Miasto w Brzegu zachwyca swoim zabytkowym układem urbanistycznym, odrestaurowanymi kamienicami oraz monumentalnym Zamkiem Piastów Śląskich – jednym z najpiękniejszych renesansowych obiektów w Polsce. Spacer po brzeskiej starówce to podróż przez wieki: od średniowiecznych murów miejskich po klasycystyczne kamienice i powojenną odbudowę.
Stare Miasto w Brzegu jest nie tylko świadectwem długiej i burzliwej historii, ale także miejscem tętniącym życiem – z licznymi wydarzeniami kulturalnymi, festynami i jarmarkami, które przyciągają turystów z całej Polski.
Najciekawsze zabytki w Brzegu
Dawna Synagoga w Brzegu
Dawna Synagoga w Brzegu to niezwykle cenny zabytek architektury sakralnej, stanowiący ważny ślad wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej na tych terenach. Zlokalizowany przy ulicy Długiej obiekt jest jednym z nielicznych zachowanych budynków tego typu, jakimi może obecnie pochwalić się historyczny Brzeg. Stanowi on autentyczne, materialne świadectwo dawnej wielokulturowości miasta i regionu,...
Dawne Gimnazjum Piastowskie w Brzegu
Dawne Gimnazjum Piastowskie w Brzegu to jeden z najcenniejszych zabytków architektury renesansowej na Śląsku, będący świadectwem potęgi i ambicji książąt z dynastii Piastów. Ten monumentalny gmach, wzniesiony w XVI wieku, przez stulecia pełnił funkcję elitarnej placówki edukacyjnej, kształcącej młodzież z całej Europy Środkowej. Dziś, po latach burzliwej historii i zniszczeń...
Dawny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu
Dawny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu to najstarsza świątynia zachowana w architektonicznej tkance tego nadodrzańskiego miasta, będąca niezwykłym świadkiem burzliwych dziejów regionu. Usytuowany niedaleko rzeki budynek, ze swoją surową, ceglaną bryłą, jest unikalnym na skalę województwa przykładem tego, jak wielokrotnie zmieniała się funkcja obiektów sakralnych na...
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu to jeden z najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej, jakie kryje w sobie to urokliwe, nadodrzańskie miasto. Usytuowany na Placu Zamkowym, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej rezydencji książęcej, stanowi wybitny przykład architektury barokowej, która do dziś zachwyca swoim rozmachem i kunsztem artystycznym. Choć z zewnątrz jego...
Kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w Brzegu
Kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w Brzegu to zabytek o wyjątkowym znaczeniu historycznym i artystycznym, stanowiący nierozerwalną część kompleksu zamkowego w tym nadodrzańskim mieście. Usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie rezydencji książęcej, przez wieki pełnił funkcję kaplicy dworskiej oraz miejsca ostatniego spoczynku władców z dynastii Piastów. Jego surowa, gotycka bryła kontrastuje z...
Kościół pw. św. Mikołaja w Brzegu
Kościół pw. św. Mikołaja w Brzegu to budowla, która od wieków dominuje w panoramie miasta, będąc jednym z najważniejszych i najbardziej imponujących przykładów architektury gotyckiej na Śląsku. Jego strzeliste wieże i potężna nawa główna przyciągają wzrok każdego, kto odwiedza to nadodrzańskie miasto. Dla turystów pragnących zgłębić historię regionu, jakim jest...
Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów w Brzegu
Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów w Brzegu to jedna z najbardziej wyczekiwanych inwestycji kulturalnych na mapie Polski południowo-zachodniej. Ta nowo powstająca placówka, będąca oddziałem Muzeum Piastów Śląskich, ma na celu nie tylko ocalenie od zapomnienia historii dawnych ziem wschodnich Rzeczypospolitej, ale także integrację społeczności potomków przesiedleńców, którzy po...
Ratusz w Brzegu
Ratusz w Brzegu to jeden z najwspanialszych przykładów architektury renesansowej w Polsce, często nazywany "perłą śląskiego renesansu". Usytuowany w centralnym punkcie miasta, na malowniczym rynku, od wieków stanowi symbol władzy miejskiej i dumę mieszkańców. Jego harmonijna bryła, bogate zdobienia i charakterystyczne krużganki przyciągają turystów z całego kraju, a nawet z...
Rynek w Brzegu
Rynek w Brzegu to serce historycznego miasta, które przez wieki stanowiło centrum życia handlowego, kulturalnego i społecznego dawnej stolicy księstwa legnicko-brzeskiego. Układ urbanistyczny Brzegu, doskonale zachowany od czasów średniowiecza, jest przykładem miasta lokowanego na prawie średzkim w połowie XIII wieku. Już wtedy Brzeg pełnił funkcję ważnego ośrodka handlowego, położonego na...
Zamek Piastów Śląskich w Brzegu
Zamek Piastów Śląskich w Brzegu to jeden z najważniejszych i najpiękniejszych zabytków architektury renesansowej w Polsce, który swoją klasą i rozmachem śmiało rywalizuje z krakowską rezydencją królewską. Usytuowany nad brzegiem Odry, od stuleci stanowi serce historycznego miasta i symbol potęgi dawnego księstwa brzeskiego. Nazywany często "Śląskim Wawelem", przyciąga turystów bogactwem...
Mapa zabytków brzeskiej Starówki
Dawna Synagoga w Brzegu
BrzegDawne Gimnazjum Piastowskie w Brzegu
BrzegDawny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu
BrzegKościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu
BrzegKościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w Brzegu
BrzegKościół pw. św. Mikołaja w Brzegu
BrzegMuzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów w Brzegu
BrzegRatusz w Brzegu
BrzegRynek w Brzegu
BrzegZamek Piastów Śląskich w Brzegu
BrzegDo obiektu przynależą:
- Dawna Synagoga w Brzegu
- Dawne Gimnazjum Piastowskie w Brzegu
- Dawny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu
- Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu
- Kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w Brzegu
- Kościół pw. św. Mikołaja w Brzegu
- Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów w Brzegu
- Ratusz w Brzegu
- Rynek w Brzegu
- Zamek Piastów Śląskich w Brzegu


