Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu

Nr w rejestrze zabytków:
A/261/09 z 21.12.1970
Data powstania obiektu: I poł. XIII w.

Kościół jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu. Należy do najstarszych obiektów sakralnych w województwie śląskim. Pierwotnie został wzniesiony w XIII w. W dzisiejszym wyglądzie kościoła z czasów średniowiecza zachowała się dwuprzęsłowa wczesnogotycka część nawy głównej z XIII w. i prezbiterium.

W wyposażeniu świątyni na uwagę zasługują:

  • ołtarz główny z barokowym obrazem Wniebowzięcia NMP Francesco Curradiego z XVII w.;

  • kamienna chrzcielnica;

  • krypta grobowa rodziny śląskiego rodu magnatów ziemskich i przemysłowych Donnersmarcków (doczesne szczątki czternastu członków tej rodziny przeniesiono po 1810 r. z sekularyzowanego kościoła franciszkańskiego do krypty kościoła pw. Wniebowzięcia NMP);

  • epitafium Marianny z Gutmanów Hauck;

  • rzeźby i obrazy, m.in. Wniebowzięcia NMP Bonawentury Emlera z XIX w. (do lat 30. XX w. znajdował się w ołtarzu głównym) i Matki Boskiej Bytomskiej z XV w. oraz Ikona Madonny Bytomskiej namalowana farbami temperowymi na lipowej desce ikona, z ok. 1430 r.

Najczęściej używane wejście do świątyni prowadzi przez kruchtę południową od strony obecnego rynku. Między kościołem a placem położony jest średniowieczny cmentarz parafialny, na którym w II poł. XIX w. ustawiono figury Ukrzyżowania, św. Floriana i św. Barbary autorstwa Hugo Heera. Wejście zachodnie przebito dopiero w XIX w. Według legendy było ono zamurowane od średniowiecza na pamiątkę zamordowania w 1369 r. przez mieszczan księży bytomskich.

Świątynia posiada cztery dzwony. Najstarszy dokument archiwum parafialnego pochodzi z XIV w.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Ziemia bytomska stanowiła pierwotnie jedną parafię z kościołem pw. św. Małgorzaty, z której w 1277 r. odłączono parafię Kamień. Po wzniesieniu nowego grodu bytomskiego przez Mieszka Plątonogiego w 1200 r. powstał kościół i parafia pw. Wniebowzięcia NMP. Kościół został wybudowany prawdopodobnie w 1231 r. w stylu gotyckim, ale pierwsza wzmianka źródłowa pochodzi z 1253 r.

Po raz pierwszy świątynię rozbudowano XIV w., a później po pożarze miasta w 1515 r. Świątynię powiększono wówczas o późnogotycką część zachodnią z wieżą (gwiaździste sklepienie, renesansowe portale, duży krzyż ze szkoły Wita Stwosza) oraz nawy boczne.

W latach 1400–1810 parafia Wniebowzięcia NMP była prepozyturą norbertanów z klasztoru św. Wincentego we Wrocławiu, która do 1821 r. należała do diecezji krakowskiej.

Od lat 60. XVI w. do 1632 r. kościołem władali protestanci. Pożar w 1675 r. strawił prawie doszczętnie wyposażenie świątyni. Największa przebudowa, nadająca kościołowi styl neogotycki, miała miejsce w latach 1851–1857. Trzy nawy otrzymały nowe zakończenia, prezbiterium wydłużono o jedno przęsło, podwyższono wieżę, przerobiono okna i wejścia, które przybrały cechy charakterystyczne dla neogotyku.

Na skutek działań wojennych w 1945 r. doszło do znacznych uszkodzeń kościoła, który został częściowo pozbawiony dachu. Spłonęła również sygnaturka, a witraże uległy całkowitemu zniszczeniu. 28 stycznia tego samego roku z rąk żołnierza sowieckiego zginął na plebanii wikariusz.

Kolejne przebudowy i remonty odbyły się w latach 1957–1967 (usuwanie szkód górniczych), a także w 2009 r., w którym odnowiono m.in. witraże.

22 października 2006 r. obchodzono 775 rocznicę konsekracji kościoła i erygowania parafii. Uroczystą mszę św. koncelebrowali księża biskupi – Jan Kopiec i Jan Wieczorek.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Od 1990 r. w każdą sobotę w kościele odprawiana jest msza św. w języku niemieckim, jako języka mniejszości narodowych.

Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

Księdza Karola Koziołka 3
41-902 Bytom
place
50.347825878817, 18.9225500822067Skopiowano do schowka
N50º20'52.173", E18º55'21.18"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny
Kościół rzymskokatolicki

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.