Kompleks staromiejski Czaplinka

Kompleks staromiejski Czaplinka stanowi historyczne serce miasta położonego w północno-zachodniej Polsce, w granicach obszaru, jakim jest województwo zachodniopomorskie. Miejscowość, dawniej znana jako Tempelbork lub Tempelburg, pełni funkcję siedziby gminy miejsko-wiejskiej i zlokalizowana jest na malowniczym Pojezierzu Drawskim. Teren ten rozpościera się pomiędzy dwoma istotnymi akwenami – są to Jezioro Drawsko oraz jezioro Czaplino. Dogodne położenie u zbiegu drogi krajowej nr 20 oraz dróg wojewódzkich ułatwia komunikację, zapewniając odległość około 125 km od miasta Szczecin, 95 km od ośrodka, jakim jest Koszalin, oraz 65 km od Piły.

Historia osadnictwa i najstarsze dzieje

Tereny otaczające miasto były zamieszkiwane na długo przed pierwszymi zapisami archiwalnymi z trzynastego wieku. Najstarsze ślady ludzkiej obecności, datowane na około 2500 lat temu, odkryto na wyspie Bielawa, w okolicy dzisiejszego miasta oraz w miejscowości Stare Drawsko. W pierwszych wiekach naszej ery przebywali tu germańscy Goci, a po nich obszar zasiedlili Słowianie. Już w dwunastym wieku istniała tutaj osada, wokół której wytyczano granice polsko-pomorskie oraz pomorsko-wielkopolskie. W trakcie swoich

Zakony rycerskie i nadanie praw miejskich

Kluczowy moment w historii nastąpił jesienią 1286 roku, kiedy książę wielkopolski Przemysł II sprowadził na te tereny zakon templariuszy. W 1291 roku, z inicjatywy preceptoratu zakonu, obok słowiańskiej osady wzniesiono warownię komandorii. W tym samym roku miejscowość uzyskała prawa miejskie lokowane na prawie polskim. Wraz z początkiem czternastego wieku dobra zakonne przeszły pod administrację joannitów, a następnie zostały włączone do biskupstwa kamieńskiego. W 1366 roku ziemie te nabył król Kazimierz III Wielki, trwale wiążąc je z Koroną Królestwa Polskiego. Powstało wówczas starostwo drahimskie, a dawny Zamek Drahim w Starym Drawsku pełnił funkcję istotnego ośrodka administracyjnego. W 1580 roku na sejmie w Piotrkowie przeniesiono ustrój miasta z prawa polskiego na prawo magdeburskie.

Rozwój i zmiany przynależności państwowej

Złoty wiek prosperity i rozbudowy przypadł na osiemnaste stulecie, pomimo licznych pożarów, z których największy w 1725 roku strawił znaczną część zabudowań. Od drugiej połowy siedemnastego wieku, na mocy traktatów welawsko-bydgoskich (1658 rok), miasto jako zastaw przeszło pod władanie Brandenburgii, a w 1701 roku weszło w skład Królestwa Prus. Pod niemiecką nazwą Tempelburg miasto rozwijało się nieprzerwanie aż do 1945 roku. Pod koniec dziewiętnastego wieku poprowadzono tu linię kolejową, co przyczyniło się do przekształcenia miejscowości w popularne letnisko, a także do budowy brukowanych ulic, sieci gazowniczej oraz poczty.

Druga wojna światowa i czasy współczesne

W okresie drugiej wojny światowej na tych terenach funkcjonowały obozy pracy dla jeńców oraz robotników przymusowych. Zespół miejski włączono w niemiecki system umocnień Wału Pomorskiego. Na początku marca 1945 roku, w obawie przed okrążeniem, niemieckie jednostki opuściły fortyfikacje, co pozwoliło oddziałom polskiej dywizji piechoty zająć miejscowość bez większych zniszczeń infrastruktury. Po wojnie obszar powrócił w granice państwa polskiego. Początkowo używano tymczasowej nazwy Czaplice, a w listopadzie 1946 roku ostatecznie zatwierdzono współczesną nazwę. Od tego momentu następowała powolna utrata pierwotnego rolniczego charakteru na rzecz rozwoju przemysłu drzewnego, meblarskiego oraz lokalnej infrastruktury rekreacyjnej.