Dawne schronisko "Czartak"
Dawne schronisko "Czartak" to obiekt o bogatej historii, trwale wpisany w krajobraz Sudetów Zachodnich. Położony jest w malowniczym paśmie górskim, jakim są Rudawy Janowickie, na terenie niewielkiej, lecz urokliwej miejscowości Czarnów. Choć dziś pełni już inną funkcję, przez dekady służył turystom wędrującym po górskich szlakach, stanowiąc ważny punkt odpoczynku i bazę wypadową na okoliczne szczyty.
Historia budynku: od szkoły do schroniska
Początki istnienia tego charakterystycznego gmachu sięgają okresu międzywojennego. Budynek został wzniesiony około 1920 roku, a jego pierwotnym przeznaczeniem była funkcja oświatowa – mieściła się tu lokalna szkoła. Architektura obiektu jest typowa dla budownictwa sudeckiego tamtego okresu. Konstrukcję posadowiono na solidnej, kamiennej podmurówce, która zapewniała stabilność na górskim gruncie. Budowla posiada dwie kondygnacje oraz użytkowe, mieszkalne poddasze, a całości dopełnia klasyczny, dwuspadowy dach, idealnie radzący sobie z obfitymi opadami śniegu.
Szkoła funkcjonowała w tym miejscu przez pół wieku, aż do roku 1970, kiedy to została zamknięta. Opuszczony budynek szybko znalazł nowe zastosowanie, wpisując się w rosnący ruch turystyczny w regionie. Obiektem zainteresował się oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) z pobliskiego miasta Kamienna Góra. W latach 1970–1972 przeprowadzono gruntowny remont, przystosowując dawne sale lekcyjne do potrzeb noclegowych i gastronomicznych. Po zakończeniu prac uruchomiono tu schronisko turystyczne "Czartak", które przez ponad dwie dekady gościło miłośników górskich wędrówek.
Upamiętnienia i tablice pamiątkowe
W czasach funkcjonowania schroniska, jego wnętrza i elewacja stały się miejscem ekspozycji ważnych dla środowiska turystycznego upamiętnień. W jadalni, będącej sercem obiektu, w 1987 roku odsłonięto tablicę poświęconą Waleremu Eljaszowi-Radzikowskiemu. Fundatorem była Komisja Turystyki Górskiej PTTK, która w ten sposób chciała uczcić setną rocznicę znakowania szlaków turystycznych na ziemiach polskich, przypominając o zasługach tego wybitnego popularyzatora Tatr i turystyki.
Kolejny element historyczny pojawił się na ścianie zewnętrznej budynku w 1995 roku. Umieszczono tam metalową plakietkę, która upamiętniała jubileusz 25-lecia działalności Klubu Turystyki Górskiej "Grań" z Poznania. Te drobne detale świadczą o sentymencie, jakim darzyli to miejsce turyści z różnych zakątków kraju.
Współczesność i nowe przeznaczenie
Zmiany ustrojowe i gospodarcze w Polsce lat 90. wpłynęły również na losy "Czartaka". W 1995 roku schronisko przeszło w ręce prywatne, kończąc tym samym etap działalności pod szyldem PTTK. Nowi właściciele nie zrezygnowali jednak z turystycznego charakteru obiektu. Po przejęciu budynku uruchomiono w nim gospodarstwo agroturystyczne, które kontynuuje tradycję przyjmowania gości, oferując noclegi w klimatycznym otoczeniu dawnej szkoły.
Węzeł szlaków turystycznych
Lokalizacja dawnego schroniska sprawia, że jest ono doskonałym punktem orientacyjnym dla piechurów. W bezpośrednim sąsiedztwie "Czartaka" znajduje się ważny węzeł szlaków turystycznych, umożliwiający zaplanowanie wielu ciekawych wycieczek. Przebiega tędy między innymi Europejski szlak E3, który na tym odcinku prowadzi przez malownicze tereny: od miejscowości Pisarzowice, przez Przełęcz pod Wilkowyją i Rozdroże pod Bobrzakiem, aż do Czarnowa. Dalej trasa wiedzie przez "Czartak" na najwyższy szczyt Rudaw Janowickich – Skalnik, kończąc ten fragment na Przełęczy Rudawskiej.
Oprócz głównego szlaku, turyści mogą wybrać się na krótsze spacery. Popularna trasa prowadzi z punktu widokowego Na Ostrej Małej, mijając dawne schronisko, aż do miejscowości Rędziny. Inna opcja to wędrówka w kierunku Przełęczy Rudawskiej i dalej do wsi Strużnica. Bogata sieć szlaków sprawia, że okolice "Czartaka" są atrakcyjne zarówno dla wytrawnych wędrowców, jak i osób szukających rekreacji na łonie natury.
