Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Dąbrowicy

Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Dąbrowicy to wyjątkowy punkt na religijnej i architektonicznej mapie Dolnego Śląska. Jako najmłodsza świątynia, którą szczyci się Gmina Mysłakowice, stanowi ona doskonały przykład neogotyckiej architektury kamiennej przełomu XIX i XX wieku. Obecnie obiekt ten pełni doniosłą rolę jako lokalne Sanktuarium Matki Bożej Jasnogórskiej Uzdrowienia Chorych w diecezji legnickiej. Malowniczo usytuowany u podnóża góry Koziniec, kościół przyciąga nie tylko wiernych szukających duchowego wsparcia, ale i miłośników historii, którą od wieków piszą tu znamienite rody i burzliwe losy regionu.

Historia powstania i fundacja rodziny von Deckerów

Budowla powstała w latach 1899–1900 jako świątynia ewangelicka. Jej fundatorem była wpływowa rodzina von Deckerów, a konkretnie Rudolf Ludwig von Decker – berliński nadworny drukarz, który nabył majątek w miejscowości Dąbrowica w 1859 roku. Deckerowie, pragnąc zapewnić miejscowej społeczności protestanckiej miejsce modlitwy, wydzielili fragment swoich dóbr i własnym sumptem wznieśli kościół, nad którym pieczę sprawował Kościół Łaski w mieście Jelenia Góra. Statystyki z 1907 roku pokazują, że Dąbrowica była wówczas zdominowana przez ewangelików (445 osób), przy zaledwie 38 katolikach.

Architektura i unikalne cechy budowli

Świątynia została zaprojektowana w stylu neogotyckim, co przejawia się w jej surowej, kamiennej bryle. Jest to kościół trzynawowy, założony na planie krzyża łacińskiego. Do najciekawszych elementów architektonicznych należą:

• oryginalne, deskowe sklepienie o rzadko spotykanym wykroju trójliścia;
• kwadratowa wieża zwieńczona wysmukłym, dwukondygnacyjnym hełmem iglicowym;
• fasada z trójkątnymi facjatami i dachy dwuspadowe;
• wykuty nad wejściem do zakrystii napis z datą budowy: 1899-1900.

Tragiczna historia grobowca Deckerów i figury jelenia

Z kościołem i jego otoczeniem wiąże się poruszająca historia Hansa Rudolfa Georga Emila von Deckera, syna właściciela Dąbrowicy, który zginął tragicznie podczas polowania w 1896 roku. Na jego granitowym grobowcu, znajdującym się obok świątyni, ojciec kazał umieścić naturalnej wielkości rzeźbę jelenia z krzyżem między rogami – nawiązanie do legendy o św. Hubercie. Autorem dzieła był słynny rzeźbiarz Thorvaldsen. Niestety, rzeźba nie przetrwała powojennych czasów – w 1955 roku została zniszczona i skradziona przez szabrowników z okolicznych miejscowości, takich jak Wojanów i Trzcińsko. Do dziś zachował się jedynie neogotycki marmurowy krzyż będący częścią dawnej kompozycji.

Powojenne losy i powstanie sanktuarium

Po II wojnie światowej kościół, jako mienie poewangelickie, przez pewien czas niszczał. Zmiana nastąpiła w 1947 roku, kiedy to został poświęcony dla kultu katolickiego przez ojca Tadeusza Kubika, pijara. Prawdziwy renesans obiektu rozpoczął się w 1962 roku wraz z przybyciem księdza Stanisława Pagieły. To pod jego wieloletnim przewodnictwem przeprowadzono gruntowny remont i stworzono prężny ośrodek maryjny. W 1963 roku do kościoła uroczyście wprowadzono kopię obrazu jasnogórskiego, co zapoczątkowało intensywny rozwój kultu. Wokół kościoła powstały liczne kaplice i groty, m.in. Grota z Lourdes (1966), kaplica św. Maksymiliana Kolbe (urządzona w dawnej kaplicy Deckerów) oraz Grota Fatimska.

Wyposażenie wnętrza i kultura ślubna

Mimo powojennych dewastacji, we wnętrzu zachowało się kilka cennych zabytków:

• drewniany, polichromowany ołtarz główny w stylu neogotyckim z XIX wieku;
• marmurowy, neoklasycystyczny krucyfiks;
• figura Anioła Pokoju z 1890 roku;
• dzwon spiżowy z 1921 roku, ufundowany przez mieszkańców jako wotum za ocalenie z I wojny światowej.

Wśród mieszkańców regionu, który obejmuje Kotlina Jeleniogórska, utrwaliło się przekonanie, że sakrament małżeństwa zawarty w Dąbrowicy zapewnia wyjątkowe szczęście i harmonię w pożyciu. Co ciekawe, w czasach PRL, świątynia była dyskretnym miejscem modlitwy i uroczystości religijnych dla osób związanych z aparatem państwowym, które szukały schronienia pod osłoną okolicznych lasów.

Sąsiedztwo i kontekst historyczny

Bezpośrednie otoczenie kościoła to stary i nowy cmentarz oraz dawna kostnica. Położenie wsi Dąbrowica u stóp góry Koziniec łączy świątynię z jeszcze dawniejszą historią regionu – według podań na szczycie góry już w 1189 roku istniał zamek myśliwski Bolesława Wysokiego, zniszczony podczas wojen husyckich w 1428 roku. Bliskość takich miejsc jak Łomnica czy Wojanów sprawia, że Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej jest integralną częścią szlaku turystyczno-pielgrzymkowego w sercu Sudetów. W 2007 roku kościół został oficjalnie ustanowiony lokalnym sanktuarium, co potwierdziło jego rangę jako "największego maryjnego sanktuarium w tej części Śląska".