Mauzoleum Emila Beckera w Maciejowej

Wschodnia część miasta Jelenia Góra, znana jako dzielnica Maciejowa, kojarzona jest głównie z trasą przelotową w kierunku wschodnim oraz z popularną ostatnio wieżą widokową. Jednak ten rejon kryje w sobie znacznie więcej historycznych tajemnic, ukrytych w cieniu starych drzew. Jednym z najbardziej intrygujących, a zarazem nieco zapomnianych obiektów, jest Mauzoleum Emila Beckera. To miejsce, choć nadgryzione zębem czasu, wciąż emanuje niezwykłą aurą i stanowi cenny ślad dawnej świetności tutejszego majątku. Spacerując po zabytkowym parku, warto zboczyć z głównej ścieżki, aby odnaleźć ten romantyczny relikt przeszłości i poznać historię człowieka, który tak silnie wpłisał się w krajobraz Maciejowej.

Kim był Emil Becker?

Aby zrozumieć znaczenie mauzoleum, należy najpierw przyjrzeć się postaci jego fundatora i lokatora. Emil Becker był znaczącym berlińskim kupcem i przedsiębiorcą, który w drugiej połowie XIX wieku postanowił zainwestować swój kapitał na Dolnym Śląsku. Zauroczony krajobrazem, jaki oferuje Kotlina Jeleniogórska, nabył majątek w ówczesnym Maiwaldau (dzisiejsza Maciejowa). Nie był on jednak typowym właścicielem ziemskim nastawionym wyłącznie na zysk. Becker dał się poznać jako filantrop i wizjoner, który dbał o rozwój lokalnej społeczności oraz estetykę otoczenia. To dzięki jego inicjatywie i funduszom powstał rozległy park krajobrazowy oraz słynna wieża widokowa w Maciejowie. Mauzoleum miało być miejscem ostatniego spoczynku dla niego i jego rodziny, stanowiąc swoistą pieczęć jego obecności na tych ziemiach.

Architektura ukryta w zieleni

Obiekt usytuowany jest w zacisznej części parku, w pobliżu dawnego stawu, co nadaje mu niezwykle malowniczy charakter. Choć dzisiaj budowla jest w stanie ruiny, wprawne oko dostrzeże w niej echa dawnego kunsztu architektonicznego. Mauzoleum wzniesiono w stylu klasycyzującym, co było typowe dla architektury sepulkralnej przełomu XIX i XX wieku. Budynek powstał na planie koła lub zbliżonym do wieloboku, przykryty był niegdyś kopułą, po której dziś pozostały jedynie fragmenty konstrukcji. Wejście zdobił reprezentacyjny portal, a grube, kamienne mury miały zapewnić wieczny spokój spoczywającym tam osobom. Niestety, burzliwe losy powojenne i brak opieki sprawiły, że detale architektoniczne uległy zatarciu, a wnętrze zostało zdewastowane. Mimo to, ruiny porośnięte bluszczem i mchem stanowią fascynujący obiekt dla miłośników fotografii i historii.

Mauzoleum na wielkim ekranie – horror "Redwood"

Niezwykły klimat ruin w Maciejowej został dostrzeżony przez twórców filmowych. W 2016 roku park oraz samo mauzoleum stały się plenerem zdjęciowym do amerykańsko-brytyjskiej produkcji "Redwood". Jest to horror, który opowiada historię Josha, chorego na białaczkę mężczyzny, który pragnie korzystać z życia, dopóki pozwalają mu na to siły. Razem ze swoją ukochaną wyrusza na wędrówkę po tytułowych lasach. Mimo ostrzeżeń napotkanego leśniczego, para decyduje się zboczyć z bezpiecznego szlaku, co kończy się tragicznie. Ich romantyczna wycieczka przeradza się w walkę o przetrwanie, gdy okazuje się, że las zamieszkują krwiożercze bestie. Ruiny mauzoleum Emila Beckera zagrały w filmie kluczową rolę, tworząc naturalną, mroczną scenografię bez konieczności budowania sztucznych dekoracji. To ciekawostka, która przyciąga tu fanów kina grozy, chcących zobaczyć miejsca znane z ekranu na własne oczy.

Park w Maciejowej jako tło historyczne

Mauzoleum nie jest samotną wyspą, lecz integralną częścią większego założenia parkowego. Park w Maciejowej, założony również przez Beckera, był niegdyś perłą ogrodnictwa krajobrazowego. Projektanci wykorzystali naturalne ukształtowanie terenu, tworząc system alejek, punktów widokowych i stawów. Roślinność parku płynnie łączyła się z otaczającymi lasami. Spacerując w poszukiwaniu grobowca, mijamy wiekowe dęby, buki i lipy, które są niemymi świadkami historii tego miejsca. Warto zwrócić uwagę, że park ten łączył w sobie funkcje rekreacyjne z reprezentacyjnymi, stanowiąc oprawę dla nieistniejącego już niestety pałacu.

Stan obecny i perspektywy

Obecnie Mauzoleum Emila Beckera znajduje się w stanie daleko posuniętej ruiny. Przez lata obiekt był celem wandali i poszukiwaczy skarbów, co doprowadziło do zniszczenia trumien i wyposażenia wnętrza. Wejście do środka może być niebezpieczne ze względu na osypujące się elementy konstrukcyjne. Mimo to, miejsce to przyciąga miłośników "urbexu" oraz turystów szukających nietypowych atrakcji. W ostatnich latach, wraz z rewitalizacją pobliskiej wieży widokowej, wzrosło zainteresowanie całym kompleksem parkowym. Istnieje nadzieja, że rosnąca świadomość historyczna mieszkańców i turystów przyczyni się do zabezpieczenia tych malowniczych ruin, by przetrwały dla kolejnych pokoleń jako memento mori i ślad lokalnej historii.

Lokalizacja i dojazd

Dotarcie do mauzoleum nie jest trudne, choć wymaga krótkiego spaceru. Najlepiej kierować się drogą krajową nr 5 z Jeleniej Góry w stronę miasta Wrocław. W dzielnicy Maciejowa należy skręcić w boczne ulice prowadzące gdzie mżemy zaparkować (np. ul. Józfa Niecki, gdzie znajdziemy bezpłatny parking). Samochód można zostawić również w pobliżu kościoła (duzy parking przy kościele i markecie). Do Mauzoleum czeka nas spacer długości ok. 500 metrów w jedną stronę. Teren jest ogólnodostępny, jednak ze względu na leśny charakter, warto zadbać o odpowiednie obuwie.

Mapa z trasą do Mauzoleum Emila Beckera

Atrakcje w najbliższej okolicy

Wizyta w Maciejowej to doskonały punkt wyjścia do poznania wschodniej części Kotliny Jeleniogórskiej. Po obejrzeniu mauzoleum i wejściu na wieżę widokową, z której roztacza się panorama na Karkonosze oraz Rudawy Janowickie, warto udać się do pobliskiej miejscowości Radomierz. Znajdują się tam ruiny gotyckiego kościoła oraz zabytkowy dwór. Jeśli szukamy dalszych wrażeń architektonicznych, niedaleko stąd do centrum Jeleniej Góry, gdzie czeka monumentalna Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze. Dla miłośników pałacowych wnętrz, świetnym uzupełnieniem wycieczki będzie wizyta w obiekcie Pałac Paulinum w Jeleniej Górze, który również otoczony jest pięknym parkiem krajobrazowym.