Budynek poczty w Cieplicach
W sercu malowniczej miejscowości, jaką jest Jelenia Góra, a dokładniej w jej uzdrowiskowej dzielnicy Cieplice, znajduje się obiekt o wyjątkowym znaczeniu historycznym i urbanistycznym. Mowa tu o gmachu poczty, który od lat stanowi dominantę architektoniczną, usytuowaną narożnie w stosunku do reprezentacyjnego Placu Piastowskiego. Ten okazały budynek, mijany codziennie przez setki kuracjuszy i mieszkańców, skrywa w sobie bogatą historię sięgającą końcówki XIX wieku, będąc niemym świadkiem przemian, jakie przechodziło to miasto na przestrzeni dekad.
Jak podają szczegółowe studia historyczne, gmach został wzniesiony w 1885 roku. Za projekt tego architektonicznego dzieła odpowiadał E. Walter, który nadał mu formę charakterystyczną dla solidnego, pruskiego budownictwa użyteczności publicznej tamtego okresu. Architekt doskonale wyczuł potrzebę stworzenia obiektu, który łączyłby w sobie funkcjonalność urzędu z reprezentacyjną estetyką, wymaganą w tak prestiżowej lokalizacji uzdrowiska.
Budynek poczty to konstrukcja w pełni murowana, w której dominującym materiałem elewacyjnym jest szlachetna cegła licowana. Zastosowanie tego surowca nie było przypadkowe – cegła ta zapewniała nie tylko trwałość na lata, ale i estetyczny, surowy wygląd, który w połączeniu z detalami wykonanymi w tak zwanym sztucznym kamieniu oraz tynku, tworzy harmonijną, wielobarwną całość. Obiekt jest dwukondygnacyjny, co nadaje mu odpowiednią, monumentalną skalę w stosunku do otaczającej zabudowy, nie przytłaczając jej jednak, lecz stanowiąc wyraźny, porządkujący akcent w pierzei placu.
Całość bryły nakryta jest imponującym, czterospadowym dachem o ściętej kalenicy. To rozwiązanie architektoniczne jest nie tylko praktyczne w górskim klimacie, ale i niezwykle ozdobne. Szczyt dachu zdobi bowiem unikalna, metaloplastyczna, ażurowa korona. Ten kunsztowny element dodaje ciężkiej bryle budynku lekkości i finezji, stanowiąc swoistą biżuterię wieńczącą dzieło. Podziały elewacji zostały starannie przemyślane przez projektanta; zastosowano tu wyraźne gzymsy, które porządkują fasadę horyzontalnie, oraz eleganckie, opaskowe obramienia okien, podkreślające rytm otworów okiennych i nadające budynkowi klasyczny rytm.
Najbardziej charakterystycznym elementem, przyciągającym wzrok przechodniów, jest usytuowany w narożu frontowym ukośnie ustawiony ryzalit. To właśnie w tej wyeksponowanej części zlokalizowano wejście główne, zapraszające interesantów do wnętrza urzędu. Powyżej strefy wejściowej znajduje się balkon, a całą tę narożną partię wieńczy malownicza, arkadkowa dzwonnica. Jest ona zakończona efektownym, cebulastym hełmem, który nawiązuje do tradycji architektury regionu i stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych w panoramie Cieplic.
Nie można pominąć również istotnego elementu funkcjonalnego i ozdobnego, jakim jest czasomierz – pod dzwonnicą umieszczono zegar. Przez lata wyznaczał on rytm dnia mieszkańcom i gościom odwiedzającym uzdrowisko, podkreślając rolę poczty jako centralnego punktu życia społecznego. Wszystkie te detale świadczą o tym, że budynek nie był traktowany jedynie jako prozaiczny urząd, ale jako ważny obiekt publiczny, mający budzić podziw i szacunek.
Niestety, współczesne losy tego cennego zabytku nie są wolne od kontrowersyjnych decyzji, które drastycznie wpływają na jego estetyczny odbiór. Ostatnimi czasy Urząd Poczty został zeszpecony nowymi elementami, które w żaden sposób nie licują z historycznym charakterem obiektu. Na zabytkowej elewacji pojawił się agresywny napis wykonany z kasetonów podświetlanych – rozwiązanie typowe dla większości urzędów w kraju, jednak w przypadku tak klasycyzującej, XIX-wiecznej bryły, stanowiące rażący dysonans.
Jeszcze większym nietaktem konserwatorskim i architektonicznym było zainstalowanie nowych drzwi wejściowych. Zamiast stylowej stolarki nawiązującej do oryginału, wstawiono paskudne, metalowe drzwi, które całkowicie psują wejściową strefę ryzalitu i odbierają budynkowi jego dostojeństwo.
Źródło: polska-org.pl
