Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój

Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój znane są przede wszystkim z leczniczych wód termalnych. Warto podkreślić, że tylko Uzdrowisko Cieplice Sp. z o.o. - Grupa PGU jest upoważnione do legalnego wydobycia leczniczych wód termalnych, które wykorzystywane są do zabiegów. Ten podziemny skarb Cieplic jest stosowany w lecznictwie już od 1281 roku. Cieplice, uzdrowisko w górach założone w 1281 roku, są dziś uzdrowiskową częścią Jeleniej Góry na Dolnym Śląsku. Atutami kurortu jest jego położenie u stóp Karkonoszy, w sercu Kotliny Jeleniogórskiej oraz niepowtarzalny klimat.

Liczni kuracjusze docenili już walory tego miejsca, wśród znakomitych gości byli m.in. kanclerz wielki litewski Albrycht Stanisław Radziwiłł (1653), kasztelan wieluński Zygmunt Radziwiłł (1677), prymas Michał Radziejowski (1692), Johann Wolfgang Goethe (1790), król pruski Fryderyk Wilhelm III z żoną (1800), John Quincy Adams późniejszy prezydent USA (1800), Hugo Kołłątaj (1792 i 1808), Józef Wybicki (1802) oraz Izabella Czartoryska (1816). Najznamienitszym gościem w Cieplicach była królowa polska Marysieńka Sobieska, która bawiła tu z licznym dworem w 1687 r.

Wody termalne

Lecznicze wody termalne są unikatowe w skali kraju i Europy. Temperatura leczniczych wód termalnych w sanatorium Cieplice dochodzi do 90 stopni Celsjusza. Znakomicie sprawdzają się one w leczeniu chorób narządu ruchu (reumatologia, ortopedia, neurologia, osteoporoza), układu moczowego (urologia, nefrologia) i oczu. Jest to jedyne uzdrowisko w Polsce, gdzie leczy się balneologicznie schorzenia oczu. Występujące w Cieplicach źródła to:

• słabozmineralizowane – mineralizacja
• termalne – temperatura wody w ujęciach płytkich dochodzi do 37 °C, głębokich – 65 °C, a na głębokościach poniżej 1500 m dochodzi do 87 °C
• fluorkowo-krzemowe – zawartość fluoru – 2…12 mg/dm³, kwasu metakrzemowego –

W Cieplicach znajdują się następujące ujęcia:

• Marysieńka – nr 1, wydajność 0,5 m³/h
• Sobieski – nr 2, wydajność 0,04 m³/h
• Nowe – nr 4, wydajność 1 m³/h
• Cieplice-2 – odwiert głęboki (661 m) – wydajność 10 m³/h
• Cieplice-1 – nieeksploatowane, odwiert bardzo głęboki 2002,5 m, wydajność 45 m³/h

Zabiegi lecznicze i SPA

W Zakładzie Przyrodoleczniczym w Cieplicach wykonuje się ponad 70 rodzajów zabiegów z zakresu wodolecznictwa, peloidoterapii, inhalacji oraz kinezyterapii, światło- i elektrolecznictwa na bazie leczniczych wód mineralnych i borowin typu wysokiego. W Uzdrowisku Cieplice w górach działa nowoczesne SPA „Marysieńka”. Oferta gabinetów zabiegowych, w których wykorzystuje się  lecznicze wody termalne – zadowoli nawet najbardziej wymagających gości uzdrowiska. Najpopularniejsze kuracje to: leczniczy basen uzdrowiskowy z hydromasażem, kapsuła młodości SPA, sauna, solarium stojące, masaże, bicze szkockie.

Obiekty uzdrowiskowe

Na gości sanatorium czekają komfortowe apartamenty oraz pokoje 1-, 2-, 3-osobowe. Obiekty te znajdują się w ścisłym centrum Cieplic, na urokliwej starówce i w Parku Zdrojowym. Park ten nie bez powodu zaliczany jest do pierwszej dziesiątki najładniejszych parków Dolnego Śląska. W sanatorium podawane są pyszne i zdrowe dania oraz stosowane diety zgodne ze standardami instytutu żywności i żywienia. Gwarantem wysokiej jakości oferowanych usług jest Certyfikat Jakości ISO 9001-2008.

Historia Cieplic

Według legendy, tutejsze źródła miały zostać odkryte w 1175 przez księcia Bolesława Wysokiego w czasie pogoni za jeleniem podczas polowania. Zranione zwierzę wskoczyło do gorących źródeł, ozdrowiało, a książę miał wybudować w tym miejscu dworek myśliwski. W rzeczywistości Bolesław Wysoki, który przez szereg lat przebywał na dworze królewskim i cesarskim w Cesarstwie Niemieckim, jako pierwszy dostrzegł możliwość wykorzystania tutejszych wód termalnych na wzór tych, funkcjonujących na Zachodzie. Jednak dopiero jego prawnuk, książę Bolesław II Rogatka, dla zagospodarowania tego zakątka, sprowadził do niego w 1261 r. z Wrocławia augustianów. Nową osadę nazwano wówczas Clarus Fons. Augustianie zapewne nie potrafili rozwinąć potencjału tego miejsca, bowiem syn Bolesława, Bernard Lwówecki, 18 marca 1281 darował miejscowość Calidus Fons (Ciepłe źródła) joannitom ze Strzegomia. Szpitalnicy bardziej nadawali się na opiekunów leczniczych źródeł i to zapewne oni wznieśli tu pierwsze budynki mieszkalne, a także świątynię - kościół św. Jana Chrzciciela.

Wzmianki o kościele pojawiły się w 1318 r. Cieplice zostały już wówczas zapisane pod słowiańską nazwą Cheplevode. Joannici byli w końcu XIII w. właścicielami wielkich obszarów ziemskich pod Karkonoszami. Po 1290 r. opuścili jednak Cieplice. Dopiero kolejny zakon - cystersi, którzy pojawili się tu na początku XV w. - pozostał w Cieplicach przez cztery następne stulecia, aż do sekularyzacji.

Od połowy XIV wieku do 1945 roku Cieplice stanowiły własność rodziny Schaffgotschów, którzy od XVII wieku, to jest od spalenia się zamku Chojnik, posiadali w tutejszym pałacu główną rezydencję rodu. 9 lipca 1403 roku Gotsche Schoff II sprowadził tu z Krzeszowa cystersów i oddał im tutejszy klasztor, źródło ciepłej wody oraz mieszkańców. Już rok później utworzyli oni w Cieplicach szkołę. Cystersi gospodarzyli tu do sekularyzacji w roku 1810. W 1602 roku na skutek nagłej odwilży podniósł się znacznie stan rzeki Kamiennej rozlewając się na całe Cieplice.

W czasach nowożytnych osada stała się znana na Śląsku i poza nim dzięki występującym tu wodom leczniczym. Praktykę wodoleczniczą w Cieplicach prowadził "fizyk", czyli lekarz okręgowy z Jeleniej Góry. W latach 1591–1605 był nim znany już wówczas śląski przyrodnik Caspar Schwenckfeld. W 1836 powstał teatr zdrojowy, w którym występowali zarówno artyści, jak i goście uzdrowiskowi, a nawet członkowie rodu Schaffgotschów. Od 1814 do Cieplic zaczęły docierać karetki pocztowe z Jeleniej Góry. W 1935 roku Cieplice uzyskały prawa miejskie.

Od schyłku października 1944 do kwietnia 1945 w miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, stworzona dla obsługi fabryki Dorries-Füllner. W obozie więziono około 700 Żydów, w większości węgierskich oraz polskich, z których zmarło ponad 300. Pozostałych więźniów skierowano w kwietniu 1945 r. do budowy kompleksu Riese w rejonie Gór Sowich.

W 1945 roku miasto zostało włączone do Polski, a w 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Cieplice Śląskie-Zdrój. 2 lipca 1976 roku Cieplice zostały włączone do Jeleniej Góry. 28 maja 2013 władze Jeleniej Góry podpisały umowę z firmą Castellum na budowę Term Cieplickich, które ukończono w lutym 2014.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są liczne obiekty, w tym:

• Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela z lat 1712–14.
• Czworoboczna dzwonnica z lat 1709–11.
• Klasztor cystersów, obecnie pijarów, stanowiący siedzibę Muzeum Przyrodniczego.
• Zespół pałacowy Schaffgotschów z XVIII w., w tym pałac i oficyna.
• Park Zdrojowy oraz Park Norweski z pawilonem "Norweskim".
• Teatr zdrojowy w Parku Zdrojowym powstały w 1836 roku.
• Pawilon spacerowy "Kursaal", obecnie dom zdrojowy "Edward".
• Dawny klasztorny dom kuracyjny "Długi Dom".

Pieczątka pamiątkowa

Odwiedzając Uzdrowisko Cieplice Śląskie, warto udać się do recepcji Domu Zdrojowego I (plac Piastowski 38), gdzie znajduje się. Można tam nie tylko przybić pamiątkową pieczątkę do książeczki turystycznej, ale również skorzystać z darmowej degustacji tutejszych wód leczniczych.

Rys. Pieczątka pamiątkowa z Uzdrowiska Cieplice.