Pawilon Zdrojowy w Cieplicach

Pawilon Zdrojowy w Cieplicach, znany powszechnie jako Galeria, to jeden z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych budynków w uzdrowiskowej dzielnicy miasta Jelenia Góra. Ten klasycystyczny obiekt, usytuowany w sercu zabytkowego założenia, jakim jest Park Zdrojowy w Cieplicach, od ponad dwóch stuleci pełni funkcję centrum życia towarzyskiego i kulturalnego kurortu. Jego harmonijna architektura i bogata historia przyciągają turystów oraz kuracjuszy, szukających nie tylko wytchnienia, ale także kontaktu ze sztuką i historią.

Historia i architektura

Powstanie Pawilonu Zdrojowego wiąże się z dynamicznym rozwojem uzdrowiska na przełomie XVIII i XIX wieku. Obiekt został wzniesiony w latach 1797–1800 z inicjatywy rodu Schaffgotschów, którzy pragnęli stworzyć reprezentacyjne miejsce spotkań dla gości przybywających "do wód". Projektantem budowli był wybitny architekt Carl Gottfried Geissler, pochodzący z miasta Wrocław. Zainspirowany antycznymi wzorcami, nadał on pawilonowi formę nawiązującą do klasycznych willi, co czyniło go jednym z najnowocześniejszych i najbardziej eleganckich gmachów na Śląsku w tamtym czasie.

Budynek wyróżnia się prostą, lecz monumentalną bryłą, charakterystyczną dla stylu klasycystycznego. W jego wnętrzach pierwotnie mieściły się sala koncertowa, czytelnia, salon gier towarzyskich, palarnia cygar oraz restauracja. Było to miejsce, gdzie tętniło życie towarzyskie ówczesnej elity, a goście mogli oddawać się rozrywkom i konwersacjom w przerwach między zabiegami. W pobliżu znajduje się również okazały Pałac Schaffgotschów w Cieplicach, co podkreśla prestiżową lokalizację pawilonu w dawnym układzie urbanistycznym uzdrowiska.

Teatr Zdrojowy i życie kulturalne

Integralną częścią kompleksu, połączoną z Galerią specjalnym łącznikiem, jest budynek teatru. Został on wzniesiony nieco później, w latach 1835–1836, również z fundacji Johanna Nepomucena Schaffgotscha. Projektantem był Albert Tollberg, który wzorował się na rozwiązaniach architektonicznych berlińskich teatrów Karla Friedricha Schinkla. Obecnie mieści się tutaj Zdrojowy Teatr Animacji w Jeleniej Górze - Cieplicach, będący jedną z nielicznych scen lalkowych w Polsce działających w tak unikatowym, uzdrowiskowym otoczeniu.

Połączenie Pawilonu Zdrojowego z teatrem stworzyło wielofunkcyjne centrum kultury, które do dziś służy mieszkańcom i turystom. Odbywają się tu liczne spektakle, koncerty, wystawy i spotkania autorskie, kontynuując wielowiekową tradycję tego miejsca jako serca artystycznego Cieplic.

Funkcje dawniej i dziś

Przez dziesięciolecia Pawilon Zdrojowy zmieniał swoje funkcje, dostosowując się do potrzeb kolejnych pokoleń kuracjuszy. W XIX wieku był to ekskluzywny klub kuracjusza, zwany często "Kursaalem" (choć nazwa ta bywa również przypisywana pobliskiemu Pawilonowi Edward). Wnętrza Galerii słynęły z elegancji i przepychu, stanowiąc tło dla bali i uroczystych kolacji. Współcześnie w budynku nadal funkcjonuje restauracja, nawiązująca klimatem do dawnych czasów, a także przestrzenie wystawiennicze.

Lokalizacja pawilonu u stóp Karkonoszy sprawia, że jest on doskonałym punktem wypadowym dla spacerowiczów. Z okien i tarasów roztacza się widok na parkową zieleń, co sprzyja relaksowi i kontemplacji. Dzięki starannym pracom rewitalizacyjnym, Pawilon Zdrojowy odzyskał swój dawny blask, stając się ponownie wizytówką Uzdrowiska Cieplice i dowodem na to, jak harmonijnie można połączyć zabytkową architekturę z nowoczesnymi funkcjami kulturalnymi.