Kaplica Świętej Rodziny w Cieplicach

Kaplica Świętej Rodziny w Cieplicach stanowi jeden z najciekawszych, choć często niedostrzeganych skarbów architektury sakralnej ukrytych w zieleni uzdrowiska. Ten kameralny obiekt znajduje się przy wschodnim obrzeżu historycznego założenia parkowego, jakim jest Park Zdrojowy w Cieplicach. Spacerując alejkami tego malowniczego terenu, który administracyjnie należy do miasta Jelenia Góra, warto zatrzymać się przy tej budowli, by podziwiać kunszt dawnych mistrzów kamieniarskich oraz rzeźbiarzy.

Architektura i styl

Kaplica jest typowym przykładem małej architektury parkowej, wzniesionej z myślą o kontemplacji w otoczeniu przyrody. Budowla jest murowana, skonstruowana z solidnych kamiennych bloków, co nadaje jej surowy, a zarazem dostojny charakter. Obiekt powstał w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku, jednak jego koncepcja architektoniczna narodziła się nieco wcześniej – projekt został wykonany już w 1899 roku. Stylistycznie kaplica stanowi eklektyczne połączenie dwóch nurtów historyzujących: neogotyku oraz neorenesansu. Taka mieszanka stylów była charakterystyczna dla budownictwa przełomu wieków na terenie Dolnego Śląska.

Charakterystycznym elementem bryły jest sposób rozwiązania fasady i dostępu do wnętrza. Nie znajdziemy tu typowych, zamkniętych drzwi; wnętrze kaplicy jest bowiem otwarte na zewnątrz szerokimi arkadami. Łuki te wspierają się na dwóch kolumnach, co nadaje całości lekkości i pozwala na swobodne podziwianie wnętrza bez konieczności wchodzenia do środka.

Wnętrze i symbolika

Centralnym punktem kaplicy, przyciągającym wzrok spacerowiczów, jest znajdująca się wewnątrz grupa rzeźbiarska przedstawiająca Świętą Rodzinę. Artyści zadbali o detale, które pozwalają na głębszą interpretację przedstawionych postaci. Szczególną uwagę zwraca postać świętego Józefa, który został uwieczniony z piłą. Jest to wyraźne nawiązanie do jego biblijnego zawodu cieśli, co nadaje rzeźbie wymiar realistyczny i bliski codziennemu życiu. Obok niego znajduje się Maryja trzymająca Dzieciątko, dopełniając tradycyjnego wizerunku Świętej Rodziny. Całość kompozycji wpisuje się w spokojny, refleksyjny charakter otaczającego parku.

Historia fundacji i twórca projektu

Powstanie tego obiektu zawdzięczamy jednemu z przedstawicieli rodu, który przez wieki władał tymi ziemiami. Fundatorem kaplicy był hrabia Fryderyk Gotard Schaffgotsch, który pragnął w ten sposób wzbogacić przestrzeń uzdrowiskową o miejsce modlitwy i wyciszenia.

Zadanie zaprojektowania kaplicy powierzono wybitnemu specjaliście. Architektem odpowiedzialnym za ten projekt był Karl Grosser. Urodził się on 3 listopada 1850 roku w miejscowości Kowary, a zmarł 10 grudnia 1918 roku w stolicy regionu. Był on twórcą niezwykle aktywnym i cenionym, zwłaszcza na Dolnym Śląsku.

Sylwetka architekta Karla Grossera

Karl Grosser odebrał solidne wykształcenie, kończąc architekturę w prestiżowej berlińskiej Akademii Budownictwa. W 1877 roku jego losy splotły się na stałe z miastem Wrocław, gdzie zamieszkał i rozwijał swoją karierę. Jego talent i pracowitość zostały docenione, co zaowocowało objęciem na początku XX wieku funkcji miejskiego radcy budowlanego.

Dorobek Karla Grossera jest imponujący i obejmuje wiele znaczących budowli, które do dziś stanowią wizytówki miast, w których powstały. Wśród jego najbardziej znanych projektów, poza opisywaną kaplicą w Cieplicach, znajdują się:

• Dom Zdrojowy, który zdobi Świeradów-Zdrój;
• Szpital "Wysoka Łąka" w jego rodzinnych Kowarach;
• Cerkiew prawosławna w miejscowości Sokołowsko, będąca unikalnym zabytkiem w skali regionu;
• Słynny Hotel Monopol we Wrocławiu, będący ikoną luksusu i architektury fin de siècle.