Krzyż "Na Kolybce" w Miasteczku Śląskim

Krzyż "Na Kolybce" w Miasteczku Śląskim to ważny obiekt o charakterze sakralnym, który znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wielkiego zakładu przemysłowego, jakim bez wątpienia jest współczesna Huta Cynku. Odwiedzając turystycznie województwo śląskie, warto pochylić się nad historią takich niepozornych miejsc, ponieważ często skrywają one wielopokoleniowe tajemnice. Ten konkretny monument stanowi doskonały przykład na to, jak nierozerwalnie splatają się ze sobą ludzkie dramaty, rozwój potężnego przemysłu oraz niezachwiana wiara i tradycja lokalnej społeczności.

Mroczna historia cmentarzyska z czasów wielkiej epidemii

Według zachowanych, starych przekazów miejscowej ludności, pierwotny krzyż został wzniesiony w bardzo specyficznym i niezwykle smutnym miejscu. Usytuowano go na rozległych, miejskich łąkach, które w tamtym okresie były wyraźnie oddalone od ówczesnych zabudowań mieszkalnych. Lokalizacja ta nie była absolutnie przypadkowa, ponieważ to właśnie w tym wyizolowanym miejscu przygotowywano masowe doły grzebalne dla licznych ofiar śmiertelnej zarazy. Wielka epidemia cholery azjatyckiej nawiedziła cały Śląsk w 1831 roku. Została ona brutalnie przywleczona na te spokojne ziemie przez wycofujące się wojska rosyjskie z ogarniętego zbrojnym powstaniem Królestwa Polskiego. Z uwagi na bliskość gęstych terenów zalesionych, bardzo często położenie tego wyjątkowego krzyża określano w historycznych kronikach również jako krzyż przy miejskim lesie, używając do tego niemieckiej nazwy Stadtwald.

Uszkodzenie przez potężną burzę i pierwsza renowacja zabytku

Historia tego miejsca naznaczona jest nie tylko ludzkimi chorobami, ale również niszczącymi siłami żywiołów. W 1847 roku przez okolicę przeszła niezwykle gwałtowna, wiosenna burza, która uszkodziła starą drewnianą konstrukcję w bardzo znacznym stopniu. Na ratunek zniszczonemu symbolowi wiary pospieszyła rodzina ówczesnego leśniczego, Józefa Kaczmarczyka, która na co dzień zamieszkiwała pobliską leśniczówkę położoną właśnie na Kolybce.

• Z własnych środków i własnymi rękami wystawili oni zupełnie nowy, bardzo solidny krzyż.
• Z wielkim pietyzmem zachowali oraz starannie przenieśli na nowe ramię oryginalny krucyfiks z poprzedniego, zniszczonego pnia.
• Odnowiony obiekt sakralny został celowo i symbolicznie zwrócony frontem w kierunku centrum miasta.

Dumnie stał on po lewej stronie piaszczystej drogi, która prowadziła wprost w gęste, hrabiowskie lasy, ciągnąc się aż do wzniesienia znanego szeroko jako Jurna Góra. Tuż za nią historyczny, piaszczysty trakt rozwidlał się w dwóch strategicznych kierunkach, prowadząc podróżnych do takich osad jak Truszczyca i Kuczów, a także do sąsiedniego Jędryska oraz dzisiejszego miasta Kalety.

Wpływ budowy wielkiego przemysłu na relokację krzyża

Drewniany monument stał nienaruszony przez wiele długich lat pośród urokliwych łąk. Sytuacja uległa jednak drastycznej zmianie w drugiej połowie dwudziestego wieku, gdy znaczna część rozległego obszaru Kolybki została oficjalnie zajęta pod planowaną, potężną inwestycję, którą była wspomniana wcześniej Huta Cynku. Zaszła wówczas bardzo pilna potrzeba zabezpieczenia tego cennego zabytku przed nadciągającymi maszynami budowlanymi. Po przeprowadzeniu bardzo dokładnych oględzin przez miejscowych ekspertów, ze smutkiem stwierdzono mocne zbutwienie części drewna, która była od dziesięcioleci osadzona bezpośrednio w wilgotnej ziemi. Wówczas czterech zacnych i mocno zaangażowanych mieszkańców podjęło się trudnego zadania całkowitego odnowienia krzyża oraz jego bezpiecznego posadowienia na nowym, prywatnym gruncie należącym do rodziny pana Kubanka. Wykorzystano do tego szlachetnego celu zupełnie nowe, zdrowe drewno oraz zastosowano innowacyjne, oryginalne wzmocnienie samego fundamentu. Na tak solidnie przygotowanym drzewcu z ogromną dumą ponownie zawieszono ten sam krucyfiks, który towarzyszył wiernym od wielu lat.

Współczesna dbałość o tradycję i tajemnicze znalezisko ze złotem

Obecnie ten historyczny krzyż stoi w pełni bezpiecznie w swoim nowym miejscu, tuż przy ulicy Cynkowej, w granicach administracyjnych miejscowości Miasteczko Śląskie. Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci troska o najbliższe otoczenie tego zabytku systematycznie przechodziła z rąk do rąk, zawsze jednak trafiając pod skrzydła ludzi o dobrych sercach.

• Po niezwykle zaangażowanej rodzinie Kubanków pałeczkę odpowiedzialności przejęli państwo Paniczkowie.
• Następnie dbałość o ten zielony teren płynnie przeszła na rodzinę Parasów, która na co dzień mieszka przy sąsiedniej ulicy Gajowej.
• Poświęcają się oni temu zbożnemu i całkowicie bezinteresownemu zadaniu nieprzerwanie już od ponad piętnastu lat.

Warto z całą pewnością nadmienić, że do stałego upiększania tego świętego miejsca świeżymi kwiatami bardzo chętnie przyczyniają się od czasu do czasu także inni, lokalni mieszkańcy o wielkich sercach. Z historycznym miejscem, gdzie pierwotnie stał krzyż, wiąże się również pewna mroczna, miejska legenda. Gdy na dawnym terenie prowadzono niezwykle głębokie wykopy związane bezpośrednio z budową wspomnianej huty, podobno odnaleziono tam stary, gliniany garnuszek wypełniony po brzegi cennymi, złotymi monetami. Według miejscowych opowieści przekazywanych z ust do ust ci pracownicy, którzy po cichu i nieuczciwie podzielili się tym cennym znaleziskiem, bardzo szybko popadli w poważną kolizję z prawem i osobiście doświadczyli wielu sporych, życiowych kłopotów. Długa i zawiła historia tego zabytku doskonale obrazuje, że dbałość miejscowych Ślązaków o tradycyjne symbole wiary jest po prostu zdumiewająca i zdecydowanie godna propagowania w każdym regionie kraju.