Muzeum "Dom Tyrolski" w Mysłakowicach

Muzeum "Dom Tyrolski" w Mysłakowicach to wyjątkowa atrakcja turystyczna, która znajduje się przy ulicy Staromiejskiej 14. Jest to najokazalszy i najlepiej zachowany przykład alpejskiej zabudowy w całym regionie, jakim jest województwo dolnośląskie. Budynek stanowi niezwykle ważny element dziedzictwa kulturowego osady Mysłakowice, przypominając o losach religijnych uchodźców z odległego Zillerthalu. Obecnie obiekt ten nie tylko dokumentuje historię emigrantów, ale również pełni funkcję fascynującego centrum wiedzy o karkonoskich legendach. To obowiązkowy punkt na turystycznej mapie obszaru, który obejmuje malownicza Kotlina Jeleniogórska.

Historia tyrolskich osadników na Śląsku

Pojawienie się specyficznej, alpejskiej architektury na tych terenach było bezpośrednim skutkiem prześladowań religijnych. W latach trzydziestych dziewiętnastego wieku tyrolscy protestanci zostali zmuszeni do opuszczenia swojej górskiej ojczyzny ze względu na wyznawaną wiarę. Schronienie zaoferował im pruski król, który pozwolił na osiedlenie się u podnóża pasma, jakim są Karkonosze. Do końca lat siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku na terenie wsi powstało łącznie 65 charakterystycznych domów tyrolskich. Wyróżniały się one bogato zdobionymi, drewnianymi balkonami oraz specyficznymi, dwuspadowymi dachami. Z biegiem lat do czasów współczesnych przetrwało zaledwie kilkadziesiąt takich zabudowań, a tylko nieliczne z nich w pełni zachowały swój oryginalny, niezwykły charakter.

Ratunek przed całkowitym zniszczeniem

Najbardziej reprezentatywny dom tyrolski przy ulicy Staromiejskiej przez długie dekady nie był restaurowany. Do lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku historyczny budynek popadał w postępującą ruinę, a w szczególnie tragicznym stanie znajdował się jego dach. Ówcześni potomkowie właścicieli nie dysponowali odpowiednimi funduszami na kosztowny remont i byli gotowi sprzedać posiadłość za bezcen. Z pomocą przyszedł przypadek i zaangażowanie austriackiego wiceburmistrza miejscowości Mayrhofen w dolinie Zillerthal. Zainspirowany wykładem akademickim na temat losów Tyrolczyków na Śląsku, postanowił on uratować budowlę. Dzięki szeroko zakrojonej współpracy z Ambasadą Austriacką oraz ministerstwami spraw wewnętrznych i zagranicznych, udało się pozyskać środki, odrestaurować zabytek i tym samym ocalić cenną historię.

Otwarcie dawnej restauracji i pomnik

Po zakończeniu prac renowacyjnych, dokładnie 19 września 1998 roku, nastąpiło uroczyste otwarcie odnowionego obiektu pod szyldem Tiroler Hof Erdmannsdorf. Data ta była symboliczna, ponieważ przypadała na sto sześćdziesiątą rocznicę przybycia pierwszych emigrantów. Początkowo dom funkcjonował jako niezwykle popularna restauracja połączona z niewielką izbą muzealną. Na reprezentacyjnym dziedzińcu przed budynkiem ustawiono pamiątkowy pomnik przedstawiający parę Tyrolczyków. Wyryta na nim tablica upamiętnia uchodźców, którzy w 1837 roku z powodów religijnych musieli opuścić swoją ojczyznę i spoczęli w śląskiej ziemi.

Ekspozycja Ducha Gór i karkonoskich legend

Obecnie restauracja jest zamknięta, chociaż istnieją plany jej ponownego uruchomienia. Wnętrza budynku zyskały jednak zupełnie nową, fascynującą funkcję. W 2021 roku oficjalnie otwarto tu muzeum w pełni poświęcone słynnemu Duchowi Gór, znanemu również szeroko jako Liczyrzepa lub Rzepiór. Jest to najważniejszy bohater lokalnych, górskich legend. Zwiedzający mogą podziwiać imponującą kolekcję składającą się z ponad 800 zróżnicowanych przedmiotów bezpośrednio związanych z tą mityczną postacią. Największe wrażenie na turystach robi ogromna, ważąca dokładnie tonę rzeźba Liczyrzepy, a także cenne, wielkoformatowe obrazy przedstawiające władcę surowych gór.

Wystawa poświęcona uchodźcom z Tyrolu

Oprócz głównej wystawy mitologicznej, w muzeum wydzielono specjalną, oddzielną salę dedykowaną pierwotnym budowniczym tego miejsca. Zgromadzono tam bogate zbiory dokumentujące historię przesiedleńców z alpejskiego Zillerthalu. Wśród eksponatów znajdują się niezwykle szczegółowe makiety tradycyjnych domów tyrolskich, rzadkie mapy historyczne, stare obrazy oraz cenne, oryginalne dokumenty archiwalne pozyskane z archiwum państwowego w austriackim Innsbrucku. Miejsce to pięknie łączy w sobie wiedzę o europejskich migracjach religijnych z bogatym folklorem południowej Polski.

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Planując wizytę w tym fascynującym miejscu, warto pamiętać, że obiekt może być zamknięty czasowo, co zdarza się szczególnie często w sezonie zimowym lub w okresach przejściowych. Aby uniknąć rozczarowania, przed planowanym przyjazdem zdecydowanie warto na bieżąco sprawdzać oficjalną stronę muzeum na Facebooku, gdzie właściciele regularnie publikują najświeższe informacje dotyczące aktualnych godzin otwarcia oraz dostępności poszczególnych wystaw.