Pałac w Mysłakowicach

Pałac w Mysłakowicach to jeden z najbardziej intrygujących obiektów rezydencjonalnych, jakie oferuje Kotlina Jeleniogórska. Położona w sercu podgórskiej miejscowości Mysłakowice monumentalna budowla stanowi wspaniałe świadectwo bogatej historii całego regionu. W przeszłości posiadłość ta pełniła zaszczytną funkcję letniej rezydencji królów pruskich z dynastii Hohenzollernów. Dziś jest niezwykle ważnym punktem na mapie turystycznej, jaki promuje województwo dolnośląskie, przyciągając licznych miłośników architektury i historii.

Początki majątku i pierwsza przebudowa

Najstarsze pisemne wzmianki o dobrach lennych w tej okolicy pochodzą z 1385 roku, kiedy to zarządzali nimi bracia von Kolberg. Przez kolejne stulecia posiadłość wielokrotnie zmieniała zamożnych właścicieli. Pierwszy barokowy dwór powstał w tym miejscu najprawdopodobniej w pierwszej połowie XVIII wieku na specjalne zlecenie Maksymiliana Leopolda von Reibnitz. Znaczący przełom w historii obiektu nastąpił w 1816 roku, gdy ostatecznie kupił go pruski feldmarszałek August Neidhardt von Gneisenau. Zlecił on wybitnemu architektowi Josefowi Carlowi Raabe klasycystyczną przebudowę. Wzniesiono wówczas jasny ogród zimowy, nadbudowano piętro i zwieńczono dach eleganckim belwederem, z którego roztaczał się wspaniały widok na pobliskie Karkonosze.

Czasy świetności pod panowaniem królów pruskich

W 1831 roku wdowa po feldmarszałku sprzedała rozległą posiadłość samemu królowi Prus, Fryderykowi Wilhelmowi III. Od tego momentu miejsce to zyskało prestiżowy status letniej rezydencji cesarskiej. Kolejne zmiany we wnętrzach wprowadzono pod sprawnym okiem czołowego architekta Karla Friedricha Schinkla. Największa metamorfoza nastąpiła jednak tuż po śmierci króla, gdy w 1840 roku dobra przejął jego następca, Fryderyk Wilhelm IV. Zlecił on Augustowi Stülerowi całkowitą przebudowę gmachu w niezwykle modnym wówczas stylu neogotyckim. Bryłę znacznie powiększono, dodano oktagonalną wieżę z blankami, a gładkie elewacje urozmaicono charakterystycznymi detalami architektonicznymi, takimi jak wyraźne łuki Tudorów.

Architektoniczny ewenement na skalę europejską

Niezwykle unikalnym elementem całego opisywanego założenia jest dawna wielka jadalnia, dobudowana do lewego ryzalitu obiektu. W śmiałym zamyśle ówczesnego projektanta z zewnątrz miała ona do złudzenia przypominać parostatek pływający po rzece Missisipi. Płaski dach symbolizował główny pokład statku, boczne wejścia imitowały wielkie koła napędowe, balkony nad tarasem pełniły rolę mostka kapitańskiego, a dwa potężne kominy z przodu przypominały rury wydechowe parowca. Obecnie na tych historycznych kominach znajdują się charakterystyczne, duże bocianie gniazda. Przed głównym wejściem do budynku można również podziwiać wciąż działającą zabytkową fontannę z oryginalną kolumną sprowadzoną prosto ze starożytnych Pompei.

Romantyczny park i brama z kości wieloryba

Równolegle z intensywną rozbudową letniej rezydencji sukcesywnie przekształcano jej malownicze otoczenie. Słynny planista Peter Joseph Lenné osobiście zaprojektował rozległy, trzynastohektarowy park krajobrazowy ze wspaniałym, starym drzewostanem i urokliwym stawem. Z bezpośredniej woli samego króla w parku umieszczono oryginalną bramę wejściową, wykonaną z prawdziwych dolnych szczęk olbrzymiego wieloryba grenlandzkiego. Dzisiaj tuż nad taflą wody znajduje się wierna rekonstrukcja tego niezwykłego elementu. Przed frontem pałacu stoi również kamienny pomnik Johanna Fleidla, przywódcy protestanckich uchodźców z Tyrolu, którzy dzięki królewskiej łasce osiedlili się w sąsiedztwie, tworząc unikalną osadę o nazwie Zillerthal.

Powojenne losy rezydencji królewskiej

Po zakończeniu drugiej wojny światowej zabytek niestety podzielił trudne losy bardzo wielu dolnośląskich pałaców. Przejściowo stacjonowały w nim oddziały wojsk radzieckich, a później obiektem sprawnie zarządzały Lasy Państwowe i okoliczny PGR. W 1953 roku w ocalałych z wojennej pożogi murach utworzono wiejską szkołę podstawową, co ostatecznie uchroniło dawny dwór przed całkowitą dewastacją i obróceniem w gruzowisko. Dawna jadalnia przypominająca parostatek przez kilkadziesiąt lat z powodzeniem służyła uczniom jako szkolna sala gimnastyczna. Współcześnie lokalna gmina zbudowała i otworzyła zupełnie nową placówkę edukacyjną, a wyeksploatowany historycznie budynek został oficjalnie wystawiony na sprzedaż w poszukiwaniu rzetelnego, prywatnego inwestora.

Dolina Pałaców i Ogrodów

Opisywana dawna rezydencja to zaledwie jedna z kilkudziesięciu architektonicznych perełek, z których słynie sąsiadująca z nią duża Jelenia Góra i okoliczne malownicze wsie. W stosunkowo bliskim otoczeniu zlokalizowane są inne wspaniałe założenia wchodzące w skład Doliny Pałaców i Ogrodów, takie jak otoczony fosą zamek obronny ukryty w miejscowości Karpniki, zachwycający blaskiem Wojanów, imponujący starodrzewem i spokojem Staniszów czy tradycyjna, prężnie działająca Łomnica. Odkrywanie tych niebywałych, budowlanych cudów tuż u podnóża gór, jakimi są zalesione Rudawy Janowickie, to prawdziwie fascynująca podróż w czasie do elitarnej epoki śląskiego romantyzmu.