Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej w Opatówku
Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej w Opatówku to niezwykle ważne miejsce pamięci narodowej, znajdujące się w centralnej części miejscowości, na opatowskim rynku noszącym nazwę placu Wolności. Ten okazały obelisk stanowi trwały symbol szacunku oraz hołdu oddanego wszystkim mieszkańcom gminy, którzy tragicznie zginęli w latach 1939-1945. Zlokalizowany w województwie wielkopolskim zabytek został oficjalnie odsłonięty staraniem prężnie działającego lokalnego Koła Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w 1981 roku. Obecnie stanowi on nie tylko istotny element przestrzeni miejskiej, ale również żywą lekcję historii dla kolejnych pokoleń obywateli.
Geneza i powstanie społecznego komitetu
Inicjatywa wybudowania godnego monumentu narodziła się dopiero po upływie ponad trzydziestu lat od oficjalnego zakończenia globalnego konfliktu. Dokładnie 3 kwietnia 1979 roku zawiązał się specjalny Społeczny Komitet Budowy Obelisku w Opatówku, który przejął na siebie ciężar koordynowania całego przedsięwzięcia. Prace organizacyjne rozpoczęto od żmudnego i szczegółowego zbierania rozproszonych danych personalnych oraz zachowanych dokumentów dotyczących osób brutalnie pomordowanych przez hitlerowskiego okupanta. Następnie komitet wystosował oficjalny apel do mieszkańców gminy, wzywając ich do finansowego wsparcia tego szlachetnego celu poprzez powszechną zbiórkę funduszy.
Kamień węgielny i uroczyste odsłonięcie pomnika
Zwieńczeniem wielomiesięcznych przygotowań i zaangażowania lokalnej społeczności było wmurowanie kamienia węgielnego, które miało miejsce 9 maja 1981 roku. W fundamentach monumentu spoczął także specjalny Akt Erekcyjny, na którym z pieczołowitością umieszczono zweryfikowane nazwiska poległych i pomordowanych obywateli z terenu całej gminy. Zaledwie kilka miesięcy później, 18 października 1981 roku, odbyła się podniosła uroczystość oficjalnego odsłonięcia gotowego obelisku na rynku miejskim, w której uczestniczyły rzesze mieszkańców, rodziny ofiar oraz przedstawiciele lokalnych władz.
Projekt architektoniczny i wymowna symbolika
Autorem imponującej koncepcji artystycznej obelisku był znany kaliski artysta i rzeźbiarz, Wiesław Andrzej Oźmina. Centralnym elementem wizualnym pomnika jest wyrazista płaskorzeźba przedstawiająca orła z dumnie rozpostartymi skrzydłami. Co ciekawe, w pierwotnym zamyśle z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ptak ten pozbawiony był korony, którą dodano dopiero w późniejszym okresie w ramach przywracania tradycyjnej symboliki narodowej. Bezpośrednio nad sylwetką orła wyryto monumentalny napis o treści: "W HOŁDZIE POLEGŁYM I POMORDOWANYM MIESZKAŃCOM GMINY OPATÓWEK W LATACH 1939-1945", który dobitnie podkreśla główny cel powstania tego miejsca.
Hołd dla więźniów obozów i walczących żołnierzy
Idea budowy pomnika opierała się na chęci jednoczesnego uhonorowania wielu różnych grup ofiar wojennych. Inicjatywa miała być symbolem męstwa i niesamowitej odwagi Żołnierzy Wojska Polskiego, którzy oddali swoje życie w bezpośrednich walkach zbrojnych w obronie ojczyzny. Monument jest również miejscem refleksji i pamięci o bezbronnych więźniach politycznych i cywilach, którzy zginęli w okrutnych warunkach niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady, takich jak Auschwitz, Dachau, Gusen, Gross-Rosen oraz wielu innych. Jak dowodzą unikalne Dokumenty Życia Społecznego, zgromadzone i udostępniane przez Gminną Bibliotekę Publiczną im. Braci Gillerów, pamięć o tych tragicznych wydarzeniach wciąż pozostaje niezwykle ważnym spoiwem tożsamości historycznej regionu.
Źródło: powiat.kalisz.pl
