Rowokół (114,8 m n.p.m.)

Rowokół (114,8 m n.p.m.) to charakterystyczne wzgórze polodowcowe położone na Wybrzeżu Słowińskim, w województwie pomorskim, na terenie gminy Smołdzino, około 6 km od Morza Bałtyckiego.

Położenie 

Wzgórze znajduje się na obszarze Słowińskiego Parku Narodowego i od wieków stanowi doskonale widoczny z morza punkt orientacyjny. Rowokół był odnotowywany na najstarszych mapach morskich tej części Bałtyku, co podkreśla jego znaczenie jako żeglarskiego punktu nawigacyjnego. W odległości około 0,5 km od wierzchołka położona jest wieś Smołdzino.

Ochrona przyrody i krajobrazu

W 1984 roku Rowokół oraz jego okolice objęto ochroną w formie rezerwatu przyrody „Rowokół” o powierzchni 562,81 ha. Celem ochrony był bukowo-jodłowy las porastający stoki moreny czołowej. Obecnie teren ten nie funkcjonuje jako rezerwat, lecz stanowi enklawę Słowińskiego Parku Narodowego, znaną jako uroczysko Rowokół, należącą do Obwodu Ochronnego Smołdzino.

Platforma widokowa i turystyka

Na szczycie Rowokołu znajduje się platforma widokowa, czynna od maja do września. Z tego miejsca rozciąga się panorama na Smołdzino, jeziora Gardno i Łebsko oraz wybrzeże Bałtyku. Do wierzchołka prowadzi oznakowany szlak turystyczny, dzięki czemu wzgórze jest popularnym celem pieszych wycieczek.

Sanktuarium

Od XII do XVI wieku na wierzchołku Rowokołu funkcjonowało sanktuarium Najświętszej Maryi Panny. Po obiekcie zachowały się zagłębione w ziemi fundamenty, które stały się podstawą licznych legend związanych z tym miejscem. Ostatnie materialne pozostałości sanktuarium rozebrano na początku XIX wieku.

Legendy 

Z górą Rowokół związane są liczne mity i podania, takie jak opowieści o zatopionych dzwonach, gorejących pieniądzach czy skarbie Bandemerów. Od początku XXI wieku w okresie wielkanocnym odbywa się tu misterium ukrzyżowania Chrystusa. W 2017 roku pojawiły się plany budowy kaplicy pw. św. Mikołaja, które wzbudziły sprzeciw części środowisk, zwłaszcza rodzimowierczych.

Pochodzenie 

Najstarsze zapisy nazwy Rowokołu pochodzą z map holenderskich z 1660 roku oraz szwedzkich z 1695 roku. W późniejszych okresach funkcjonowała niemiecka nazwa Revekol. Obecna nazwa, wprowadzona urzędowo w 1949 roku, wywodzi się od słów „rów” i „okół” i nawiązuje do dawnego grodziska otoczonego wałem i fosą.