Wydma Czołpińska

Wydma Czołpińska to rozległe, ruchome pole wydmowe położone w zachodniej części Słowińskiego Parku Narodowego, którego wysokość osiąga maksymalnie 56 metrów.

Położenie 

Wydma Czołpińska znajduje się w obrębie Mierzei Łebskiej, stanowiącej jedną z dwóch głównych jednostek geomorfologicznych Słowińskiego Parku Narodowego. Najbliższą gminą jest Smołdzino, położone w powiecie słupskim. Przez obszar wydmy przebiega czerwony szlak turystyczny, umożliwiający bezpieczne poznawanie tego unikatowego krajobrazu.

Geneza 

Wydmy ruchome Słowińskiego Parku Narodowego powstały na akumulacyjnym odcinku wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja Łebska oddziela Nizinę Gardnieńsko-Łebską od otwartych wód morza, a materiał piaszczysty budujący wydmy pochodzi z sąsiednich, erozyjnych fragmentów wybrzeża. Transport piasku odbywa się głównie dzięki prądom wzdłużbrzeżnym.

Morfologia 

Wydma Czołpińska należy do najbardziej rozpoznawalnych elementów krajobrazu parku. Jej charakterystyczną formą są wysokie, strome, sierpowate barchany. Na stokach dowietrznych piasek jest nieustannie przemieszczany przez wiatr i osuwany w dół wydmy, natomiast po stronie zawietrznej następuje jego akumulacja. Proces ten prowadzi do stopniowej wędrówki całej wydmy.

Rzeźba 

Intensywna działalność wiatru powoduje powstawanie licznych, nietrwałych mikroform, takich jak ripplemarki. W obrębie pola wydmowego zachodzą dynamiczne zmiany rzeźby terenu, które są typowe dla wydm ruchomych pozbawionych roślinności.

Roślinność

Na obszarze Wydmy Czołpińskiej występują dwa charakterystyczne zbiorowiska roślinne. Wydmy białe, położone bliżej brzegu, porastają wysokie trawy, głównie piaskownica zwyczajna i wydmuchrzyca piaskowa. Ich rozbudowany system korzeniowy stabilizuje piasek i ogranicza jego przemieszczanie.

Dalej od linii brzegowej występują wydmy szare, pokryte niską murawą z dominującą szczotlichą siwą. Powierzchnię gruntu tworzy tu zwarty kobierzec porostów, mszaków oraz cienka warstwa próchnicy, co prowadzi do utrwalenia podłoża i zahamowania ruchu piasku.

Wydmy ruchome 

Fragmenty Wydmy Czołpińskiej pozbawione roślinności określane są jako wydmy ruchome. W ich obrębie piasek przemieszcza się swobodnie, tworząc zróżnicowane formy terenu. Występują tu również ostańce deflacyjne – stożkowate, porośnięte roślinnością pagórki, których stabilność zapewnia gęsta sieć korzeni.

Znaczenie krajobrazowe 

Wydma Czołpińska to jedna z najbardziej widowiskowych form terenu w Słowińskim Parku Narodowym. Jej urozmaicona rzeźba, kontrast pomiędzy obszarami porośniętymi roślinnością a odsłoniętym piaskiem oraz dynamiczne procesy naturalne czynią ją wyjątkowym obiektem przyrodniczym o wysokiej wartości naukowej i krajobrazowej.