Stare Miasto w Szydłowcu

Stare Miasto w Szydłowcu to historyczne centrum miasta, które od wieków stanowi jego serce administracyjne, handlowe i kulturalne. Obejmuje ono dawny zespół śródmiejski położony w kwartale ulic Kąpielowej, 1 Maja, Kościuszki i Folwarcznej, wzdłuż malowniczej strugi Korzeniówki. To właśnie tutaj można poczuć ducha dawnego Szydłowca – miasta o długiej historii i bogatym dziedzictwie architektonicznym.

Początki Szydłowca i rozwój miasta

Korzenie Starego Miasta sięgają drugiej połowy XIV wieku, kiedy to przeludniona osada służebna, dawna wieś Szydłowiec, zaczęła przenosić się w okolice nowego placu targowego. Właśnie wtedy powstała nowa osada, która dała początek dzisiejszemu Szydłowcowi, a dawne osiedle zaczęto nazywać Starą Wsią. Przy południowej pierzei rynku zaczęły powstawać pierwsze domy mieszczan, a pod koniec XIV wieku wybudowano drewniany kościół św. Zygmunta – najstarszą świątynię w mieście, wzmiankowaną już w 1401 roku.

Lokacja Szydłowca na prawie średzkim w 1427 roku, a następnie na prawie magdeburskim w 1470 roku, zapoczątkowała jego dynamiczny rozwój. W 1508 roku miasto uzyskało prawo do jarmarku piątkowego, a w 1512 roku prawo do jarmarku odpustowego. Dzięki tym przywilejom Szydłowiec stał się ważnym ośrodkiem handlu w regionie.

Złoty wiek Szydłowca

Prawdziwy rozkwit miasta przypadł na XVI i XVII wiek. W 1602 roku rozpoczęto budowę ratusza na Rynku Wielkim – symbolu miejskiej niezależności i bogactwa. Mieszczanie z własnych środków wznosili kamienne kamienice, ozdabiane renesansowymi attykami i podcieniami. W tym czasie Szydłowiec słynął z handlu żelazem i obróbki piaskowca, z którego budowano nie tylko miejskie domy, ale też świątynie i pomniki.

W mieście powstały liczne place handlowe – Rynek Wielki, Rynek Skałeczny i Rynek Składowy, świadczące o bogactwie i różnorodności lokalnego handlu. To właśnie w tym okresie utrwaliło się pojęcie Głównego Miasta Szydłowca, które z czasem stało się współczesnym Starym Miastem.

Zabytki Starego Miasta w Szydłowcu

Spacerując po Starym Mieście w Szydłowcu, można podziwiać wiele cennych zabytków, które przetrwały burzliwe dzieje miasta. Do najważniejszych należą:

• Ratusz z XVII wieku – renesansowy budynek stojący pośrodku rynku, jeden z najpiękniejszych przykładów architektury miejskiej w regionie Mazowsza.
• Kościół św. Zygmunta – gotycka świątynia z końca XV wieku, przebudowana z pierwotnego drewnianego kościoła. Obok niej znajduje się XVIII-wieczna dzwonnica i XIX-wieczny mur ogrodzeniowy.
• Pręgierz z XVI wieku – symbol miejskiego prawa i samorządności.
• Pomnik Tadeusza Kościuszki – wzniesiony w 1923 roku na skwerze w południowej pierzei rynku, jest jednym z najważniejszych punktów Starego Miasta.
• Dom pod Dębem – dziewiętnastowieczna kamienica, która przez lata pełniła funkcje mieszkalne i handlowe.

Warto również wspomnieć o dawnej szkole elementarnej ufundowanej przez Annę Jadwigę Sapieżynę w 1819 roku, mieszczącej się w zachodniej pierzei rynku. To przykład troski o edukację i rozwój społeczny w dawnym Szydłowcu.

Stare Miasto dziś – serce Szydłowca

Współczesne Stare Miasto w Szydłowcu łączy historię z nowoczesnością. To centrum życia społecznego, kulturalnego i turystycznego miasta. Znajdują się tu liczne punkty usługowe, restauracje i miejsca spotkań, a historyczny układ urbanistyczny został zachowany i odnowiony.

W ostatnich latach odnowiono także Rynek Plebański (dziś okolice ulicy Kieleckiej i Zakościelnej), gdzie powstał nowy skwer z zielenią i małą architekturą. Dzięki temu Stare Miasto stało się przyjaznym miejscem dla spacerowiczów i turystów, którzy chcą odkrywać historię miasta w otoczeniu jego zabytków.

Stare Miasto jako wizytówka Szydłowca

Spacer po Starym Mieście w Szydłowcu to podróż przez wieki – od średniowiecza po współczesność. To tutaj widać, jak miasto rozwijało się wokół rynku, jak zmieniała się jego architektura i jak mieszkańcy przez stulecia pielęgnowali swoje dziedzictwo.

Stare Miasto to wizytówka Szydłowca, miejsce, w którym historia spotyka się z codziennym życiem. Każdy budynek, kamień i zaułek opowiada inną część tej niezwykłej opowieści o mieście wyrzeźbionym w piaskowcu i tradycji, która trwa do dziś.