Zamek w Szydłowcu
19/A/47 z 11.02.1947 r., 394 z 23.06.1967 r., 161/A z 18.03.1982 r.
Zamek w Szydłowcu to perła renesansowej architektury i jeden z najcenniejszych zabytków południowego Mazowsza. Dawna rezydencja Szydłowieckich i Radziwiłłów zachwyca zarówno historią, jak i położeniem na sztucznej wyspie w rozlewiskach rzeki Korzeniówki. Dziś mieści się tu Szydłowieckie Centrum Kultury – Zamek oraz wyjątkowe Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych, przyciągające turystów z całej Polski.
Historia zamku – od grodu rycerskiego do rezydencji magnackiej
Początki zamku sięgają XIII wieku, kiedy w miejscu dzisiejszej budowli istniał gród rycerski rodu Odrowążów. W latach 1470–1480 Stanisław Szydłowiecki wzniósł tu gotycki zamek, który w kolejnych stuleciach został przekształcony w okazałą renesansową rezydencję. Przebudowę przeprowadził Mikołaj Szydłowiecki – podskarbi wielki koronny, czyniąc z zamku siedzibę godną jednego z najpotężniejszych rodów w Rzeczypospolitej.
W XVII wieku rezydencję przejęli Radziwiłłowie, którzy nadali jej barokowy charakter. Albrycht Władysław Radziwiłł dokonał ostatniej dużej przebudowy, a zamek zyskał wówczas loggie, zdobione portale i bastiony pełniące funkcję tarasów widokowych. W kolejnych stuleciach obiekt zmieniał właścicieli – należał m.in. do księżnej Anny Sapieżyny, a po XIX wieku popadał w ruinę. Dopiero w latach 60. XX wieku przeszedł gruntowny remont, który przywrócił mu dawną świetność.
Architektura i położenie zamku
Zamek w Szydłowcu należy do budowli typu nizinnego. Otoczony jest fosą i parkiem, zwanym Parkiem Radziwiłłowskim lub Ogrodem Zamkowym. Zamek zbudowany został z miejscowego kamienia na planie czworoboku, z wewnętrznym dziedzińcem i charakterystyczną wieżą bramną. Wnętrza zdobią renesansowe portale, polichromowane stropy oraz zachowane fragmenty dekoracji sgraffitowych.
Położenie na wyspie wśród mokradeł i rozlewisk Korzeniówki zapewniało mu naturalną ochronę, a dziś tworzy malowniczy krajobraz, który przyciąga fotografów i turystów.
Zamek dziś – kultura i muzyka ludowa
Obecnie Zamek w Szydłowcu jest siedzibą dwóch instytucji: Szydłowieckiego Centrum Kultury – Zamek oraz Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. To jedyne w Polsce muzeum poświęcone w całości instrumentom ludowym. Można tu zobaczyć setki eksponatów – od piszczałek z kory, przez ligawki i skrzypce, po unikatowe dudy czy basy.
Zamek tętni życiem – odbywają się tu wystawy, koncerty, lekcje muzealne oraz wydarzenia kulturalne promujące muzykę i tradycję regionu.
Zamek w Szydłowcu jako atrakcja turystyczna
Zamek w Szydłowcu to nie tylko pomnik historii, ale też popularna atrakcja turystyczna. Spacer po Parku Radziwiłłowskim, widok fosy i mostu prowadzącego na wyspę oraz bogate zbiory muzealne sprawiają, że to miejsce zachwyca o każdej porze roku.
Warto odwiedzić to wyjątkowe miejsce, by poczuć klimat dawnej magnackiej rezydencji i odkryć, jak historia, sztuka i muzyka ludowa łączą się tu w harmonijną całość.
