Rzeźba Gwarka na dworcu w Tarnowskich Górach

Rzeźba Gwarka na dworcu w Tarnowskich Górach to jeden z plenerowych posągów zdobiących przestrzeń tego historycznego miasta. Figurka zlokalizowana jest na skwerze przy dworcu autobusowym. Przedstawia ona dawnego górnika, nawiązując tym samym do bogatych tradycji wydobycia rud srebra i ołowiu. Stanowi ważną część większego projektu, w ramach którego w miejscowości Tarnowskie Góry sukcesywnie pojawiają się kolejne rzeźby, tworząc atrakcyjny szlak spacerowy dla turystów oraz mieszkańców.

Znaczenie słowa gwarek

Pojęcie to jest niezwykle mocno zakorzenione w lokalnej tradycji, a samo miasto bywa często nazywane miastem gwarków. Działa tu między innymi klub sportowy o tej nazwie oraz wydawany jest lokalny tygodnik. Choć potocznie mianem tym określa się dawnych pracowników podziemi, w rzeczywistości gwarkowie byli udziałowcami lub prawowitymi właścicielami kopalń. Słowo wywodzi się bezpośrednio od niemieckiego terminu gewerke. Ponieważ kruszce stanowiły ówcześnie własność monarchy, inwestorzy musieli uzyskać oficjalną zgodę na wydobycie i odprowadzać specjalną daninę zwaną olborą. Odpowiednikiem dzisiejszego pracownika fizycznego był kopacz i to właśnie postacie kopaczy zostały uwiecznione w plenerowych rzeźbach.

Początki plenerowej inicjatywy

Inspiracją do stworzenia historycznego szlaku były popularne figurki krasnali we Wrocławiu. Pierwsza tarnogórska rzeźba została uroczyście odsłonięta we wrześniu 2013 roku u zbiegu ulic Krakowskiej i Tylnej. Postać ta, mierząca blisko 1,6 metra wysokości, została zaprojektowana przez artystę Norberta Jastalskiego pochodzącego z miasta Zabrze. Ukazuje ona górnika wychodzącego z chodnika po zakończonej szychcie, który trzyma w dłoni lampkę zasilaną nowoczesnymi panelami słonecznymi. To właśnie ten sam rzeźbiarz jest autorem figury, która we wrześniu 2014 roku stanęła przy ulicy Pokoju, zdobiąc plac przed dworcem autobusowym.

Kolejne rzeźby w przestrzeni miejskiej

W następnych latach uliczna kolekcja regularnie się powiększała. Od 2016 roku zaczęły pojawiać się prace Alojzego Niedbały, które ozdobiły rondo przy ulicy Kaczyniec, Śródmieście, Bobrowniki Śląskie oraz Repty Śląskie. Swoje projekty zrealizowali również inni cenieni twórcy, w tym Jerzy Lisek oraz Szymon Malinowski. Kolejne figurki ustawiono między innymi przed kościołem w Starych Tarnowicach, w dzielnicy Osada Jana oraz na skwerze w Opatowicach. Do końca 2023 roku w przestrzeni publicznej odsłonięto łącznie jedenaście rzeźb, a ostatnia z nich znalazła swoje stałe miejsce w dzielnicy Pniowiec.

Źródło: wikipedia.pl