Pałacyk Beckera

Pałacyk Beckera to wyjątkowy i niezwykle cenny zabytek architektury miejskiej, który usytuowany jest przy ulicy Świętojańskiej w mieście Białystok. Ten reprezentacyjny obiekt wzniesiony został w stylu francuskiego neorenesansu jako część dawnego, potężnego kompleksu przemysłowego na terenie województwa podlaskiego. Przez dziesięciolecia budynek ten pełnił funkcję administracyjną i dyrektorską dla rozwijających się w tej części kraju zakładów włókienniczych, stanowiąc świadek burzliwych przemian gospodarczych i dziejowych całego regionu.

Historia powstania kompleksu i pierwotni właściciele

Początki całego założenia fabrycznego sięgają 1883 roku, kiedy to w okolicach dzisiejszej ulicy Świętojańskiej powstała jedna z największych w mieście fabryk wyrobów jedwabnych, założona przez Eugeniusza Beckera oraz Alfreda Frischa. Od 1895 roku nastąpił dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa, a w latach 1902–1905 w pobliżu zakładu wzniesiono elegancki budynek zarządu. W 1905 roku Eugeniusz Becker sprzedał pałacyk spółce, na której czele stanął kolejno August Moes oraz Karol Geyer z Łodzi. Kompleks przetrwał w dobrym stanie zawieruchę pierwszej wojny światowej, a w okresie międzywojennym i podczas okupacji radzieckiej oraz niemieckiej stale kontynuował swoją działalność produkcyjną pod różnymi szyldami.

Losy po drugiej wojnie światowej i włączenie do Centrum Handlowego Alfa

Pod koniec drugiej wojny światowej, w lipcu 1944 roku, wycofujące się wojska niemieckie wysadziły w powietrze większość zabudowań fabrycznych, oszczędzając jednak zabytkowy pałacyk. W realiach Polski Ludowej zakład funkcjonował jako Państwowe Zakłady Przemysłu Jedwabniczo-Galanteryjnego, od 1950 roku jako Białostocka Fabryka Pluszu, a od 1975 roku pod nazwą Fabryka Wyrobów Runowych „Biruna”, gdzie przez cały ten czas historyczny budynek mieścił dyrekcję przedsiębiorstwa. W marcu 2007 roku firma budowlana zburzyła część dawnych murów fabrycznych pod budowę galerii handlowej, jednak pałacyk oraz odrestaurowane stare obiekty tkalni i stajni włączono do nowo otwartego w 2008 roku Centrum Handlowego „Alfa”.

Współczesna rewitalizacja i przeznaczenie budynku

Po latach zmiennych kolei losu i nieudanych próbach zagospodarowania przez prywatnych inwestorów, w 2016 roku właścicielem zabytkowego gmachu został Anatol Timoszuk, który przeprowadził gruntowną renowację niszczejącego obiektu. Dzięki tym staraniom dawna siedziba dyrekcji zyskała nowe życie, a w odnowionych wnętrzach zaplanowano utworzenie placówek handlowo-usługowych, gastronomicznych oraz galerii sztuki, co pozwala zachować unikalne dziedzictwo materialne dawnych fabrykantów w sercu miasta.

Architektura i unikalny opis konstrukcyjny

Wolnostojący pałacyk wzniesiono na planie dwóch prostokątów posiadających jeden wspólny narożnik. Główny korpus budynku znajduje się bliżej ulicy, jest w pełni podpiwniczony, dwukondygnacyjny z użytkowym poddaszem oraz charakterystyczną, trzykondygnacyjną wieżą narożnikową. Obiekt wzniesiono z czerwonej cegły na solidnym, kamiennym cokole, a jego fasady częściowo otynkowano. Całość wieńczy efektowny dach mansardowy z licznymi facjatami i lukarnami, pokryty blachą miedzianą, wewnątrz którego do dziś zachował się oryginalny, historyczny układ pomieszczeń.