Park Planty w Białymstoku

Park Planty w Białymstoku to wspaniały park miejski o powierzchni czternastu i dziewięćdziesięciu czterech setnych hektara, który położony jest na osiedlu Centrum. Każdy, kto odwiedza miasto Białystok, z pewnością doceni uroki tego niezwykłego miejsca. Sama nazwa wywodzi się bezpośrednio od plantowania, co oznaczało wyrównywanie dawnych fortyfikacji, takich jak wały czy fosy. Całe województwo podlaskie może być dumne z tak wspaniale zagospodarowanej zieleni miejskiej.

Położenie i układ przestrzenny

Wspomniany teren rekreacyjny został założony dokładnie w miejscu dawniej wyburzonych murów miejskich. Jego rozległe granice wyznaczają ulice: Mickiewicza, która niegdyś nosiła imię Puszkina, Świętojańska, Akademicka oraz plac Katyński. Zielony kompleks pełni niezwykle ważną funkcję, ponieważ łączy on ze sobą Park Konstytucji 3 Maja z Parkiem Poniatowskiego. Centralną część tego obszaru stanowi urokliwy, prostokątny plac. To właśnie z niego krzyżowo rozchodzi się rozbudowana sieć dróg, które przybrały formę bardzo szerokich alei parkowych.

Historia i początkowi projektanci

Miejski park powstał w latach od tysiąc dziewięćset ósmego do tysiąc dziewięćset dziesiątego. Został on szczegółowo zaprojektowany przez Waleriana Kronenberga w bardzo swobodnym stylu naturalistycznym. Od samego początku posiadał niezwykle bogatą i zróżnicowaną szatę zieleni. W tym wczesnym okresie zbudowano w nim również jedną z dwóch pierwotnie zaprojektowanych fontann. Początkowo cały ten zielony teren był ogrodzony prostym parkanem drewnianym, a od tysiąc dziewięćset dziesiątego roku solidnym parkanem metalowym. To metalowe ogrodzenie przetrwało do tysiąc dziewięćset trzydziestego czwartego roku i było wyposażone w trzy ozdobne bramy, wykonane według autorskiego projektu inżyniera Kołuby.

Modernizacja w epoce międzywojennej

W latach od tysiąc dziewięćset trzydziestego do trzydziestego ósmego, pod patronatem ówczesnego wojewody Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego, dokonano ogromnej rozbudowy oraz gruntownej przebudowy całego założenia. Zmiany te objęły między innymi tereny przyległe do wspaniałej rezydencji, jaką jest Pałac Branickich w Białymstoku, a dokładniej mówiąc części położone w jego historycznym kompleksie. Nowa, w pełni modernistyczna kompozycja została zaprojektowana przez inżyniera Stanisława Gralla, który pełnił funkcję kierownika Plantacji Miejskich. Łączy ona w sobie najlepsze elementy parku naturalnego oraz precyzyjnie kształtowanego parku francuskiego, dodatkowo z bardzo bogatymi elementami tak zwanej małej architektury. Centralną część zieleńca stanowi piękna promenada i szeroki komunikacyjny ciąg pieszy, znany powszechnie jako bulwar Aleja Zakochanych. Przestrzeń tę zdobi mistrzowsko urządzona zieleń niska, obejmująca liczne rabaty oraz dywany kwiatowe, a także prostokątny basen z fontannami. Basen ten został nowocześnie wyposażony w automatyczne urządzenia do iluminacji. We wschodniej części parku, od strony ulicy Mickiewicza, znajduje się estetyczna różanka oraz kolejny prostokątny basen wodny. Tuż przy nim ustawiono jeszcze przed tysiąc dziewięćset trzydziestym ósmym rokiem rzeźbę Praczek dłuta Stanisława Horno-Popławskiego, a opodal znajduje się romantyczny staw wodny Serce.

Zmiany w okresie powojennym i współczesnym

W czasach komunistycznych, począwszy od tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego czwartego roku, park nosił narzuconą politycznie nazwę Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Z upływem lat przywrócono mu pierwotny, uwielbiany przez mieszkańców charakter. Z kolei znaczący fragment zlokalizowany pomiędzy ulicami: Akademicką, Świętojańską, Marii Skłodowskiej-Curie oraz placem Katyńskim, został w dwutysięcznym czternastym roku nazwany skwerem Lecha i Marii Kaczyńskich, czyli prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z małżonką. Pierwszego marca dwutysięcznego osiemnastego roku został tam uroczyście odsłonięty wspaniały pomnik poświęcony Danucie Siedzikównie, znanej szerzej pod pseudonimem Inka.

Najważniejsze zabytki i atrakcje na terenie parku

Na terenie tego urokliwego miejsca odwiedzający mogą podziwiać wiele interesujących obiektów. Wśród najważniejszych punktów warto wymienić:

• Rzeźbę Praczek, której uznanym autorem jest Stanisław Horno-Popławski.
• Oryginalną rzeźbę przedstawiającą Psa Kawelina, stworzoną przez artystkę Małgorzatę Niedzielko.
• Pomnik poświęcony Danucie Siedzikównie, pseudonim Inka.
• Rozległe promenady oraz bulwary: Aleję Zakochanych, ciąg Józefa Blicharskiego oraz Mariana Kościałkowskiego.