Demianowska Jaskinia Lodowa

Jaskinia, będąca częścią największego systemu jaskiniowego na Słowacji, znana była już w czasach średniowiecza. Nazwa jej jest jak najbardziej uzasadniona - na sam widok korytarzy i sal skutych lodem robi się zimno.
Dolina Demianowska (Demänovská Dolina) o długości 15 km jest uznana za najpiękniejszą z dolinę Niżnych Tatr. Pod względem geologicznym i krajobrazowym składa się z dwóch części: górnej - zbudowanej z granitów, oraz dolnej - wypreparowanej w skałach osadowych (wapieniach) i silnie rozczłonkowanej. Dolina była zamieszkana od czasów prehistorycznych, o czym świadczą znaleziska archeologiczne w jaskini Okno. W naszej erze długo pozostawała niezasiedlona. Dopiero w XVIII i XIX w. przybyli tu pasterze, górnicy i drwale.

Nazwa jaskini wzięła się od szczególnie obficie występujących tu form lodowych. Zbudowane z lodu stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, a nawet duże lodowe kaskady utworzyły się dzięki specyficznemu mikroklimatowi. W wyniku procesów grawitacyjnych (osuwisk zboczowych) niektóre naturalne otwory wejściowe zostały zawalone, co ograniczyło wymianę powietrza i zmieniło cyrkulację wewnątrz jaskini. Chłodne powietrze jest cięższe, opada, przedostaje się pionowymi szczelinami i stagnuje na dnie jaskini. Panuje tam temperatura około 0°C. W takich warunkach przesiąkająca woda zamarza. Temperatura powietrza wzrasta w głębi jaskini, osiągając wartość 5,7°C, a wilgotność względna dochodzi do 98%.

Po wejściu do jaskini schodzi się na niższe piętro do Korytarza Niedźwiedzi, a następnie do komór Białej, Kmet'a i Halaša. Wijącym się korytarzem, nazywanym Czarną Galerią, dociera się do Sali Pagód i stąd następuje powrót tą samą trasą, z tym że pod koniec wędruje się przez zlodzoną Komorę Seniora i Wielką Komorę. Ciekawe nagromadzenie lodu na trasie turystycznej występuje m.in. w komorach Kmet'a i Halaša.
Kalcytowa szata naciekowa występująca w chłodniejszych partiach jest zniszczona przez wietrzenie mrozowe, a dawni turyści, którzy zwiedzali jaskinię przy świetle pochodni, kaganków i lamp naftowych, okopcili ściany i pokrywające je nacieki.

W jaskini stwierdzono występowanie 8 gatunków nietoperzy. Jest to największe zimowisko mroczka pozłocistego i jedno z największych zimowisk nocka wąsatka/Brandta na Słowacji.
Ze względu na charakterystykę termiczną jaskini należy się odpowiednio przygotować do jej zwiedzania: odpocząć przed wejściem do środka i przygotować się na niską temperaturę na trasie zwiedzania.

INFORMACJE PRAKTYCZNE
Czas zwiedzania:45 min.
Temperatura wewnątrz:0,4-3°C
Długość korytarzy jaskini:1975 m
Długość ścieżki turystycznej:650 m
Sposób zwiedzania:pieszo z przewodnikiem
Dostępność:
  • jaskinia jest otwarta 15.V - IX, z wyjątkiem poniedziałków;
  • VI - VIII, wejścia co godzinę, od 9.00 do 16.00;
  • V i IX wejścia: od 9.30, 11:00, 12:30, 14:00.
Trudności w zwiedzaniu:
  • z parkingu przy głównej do jaskini prowadzi leśna ścieżka przyrodnicza, która wspina się dość stromo pod górę (ok. 600m)
  • dojście z parkingu zajmuje ok. 20 minut
Oświetlenie:elektryczne
Zalecany ubiór:wygodne, sportowe obuwie i ciepła odzież latem
Wysokość:750 m n.p.m.
Głębokość:57 m
Uwagi:brak

 

Geneza jaskini jest taka sama jak w wypadku Demianowskiej Jaskiń Wolności - powstała w wyniku rozpuszczania środkowotriasowych wapieni budujących płaszczowinę kriżniańską przez potok Demianowskiego i jego dopływy (częściowo górny poziom). Jaskinia ma charakter piętrowy, korytarze wyrzeźbione przez wodę mają kształt owalny i biegną na trzech poziomach, ale procesy zawaliskowe i erozja mrozowa przemodelowały niektóre partie jaskini. Wstępne partie jaskini obniżają się od wejścia do głębokości 40-50 m.

Pierwsza wzmianka pisana o Demianowskiej Jaskini Lodowej pochodzi z 1672 r., a jej autorem jest preszowski lekarz Johann Paterson Hain, który opisywał znalezione w jaskini kości niedźwiedzia jaskiniowego (Hain uważał, że odnalazł kości smoka). Prawdopodobnie jaskinia znana była już znacznie wcześniej. W dokumencie kapituły ostrzyhomskiej z 1299 r. pojawia się wzmianka o jednej z Jaskiń Demianowskich, choć nie ma pewności, której z nich dotyczy.
W jaskiniach Słowacji często odnajdowano "smocze kości". Przypisywano im lecznicze właściwości - sproszkowane pomagały ponoć na choroby serca, nerek i niewydolność układu krążenia, a także na upławy, gorączkę i suchoty.

Wysokie ceny osiągał magiczny proszek z zębów smoka, rzekomo o działaniu odmładzającym. Lecznicze właściwości smoczych szczątków badał i opisał preszowski lekarz Johann Paterson Hain w 1672 r.: ?Wieśniak, który odwiedza smocze dziury, doniósł był prześwietnemu panu hrabiemu Władysławowi Rakoczemu cały szkielet z kości młodego smoka. Te to zmielone kości sprzedawano przeciwko padaczce?. Kości i zęby znajdowane w jaskiniach należały oczywiście do wymarłych zwierząt. Ich poszukiwacze uzyskiwali za swoje znaleziska dobre ceny, dlatego wiele kości, które mogły być obiektem badań paleontologicznych, bezpowrotnie przepadło.

Pierwsze badania w jaskini przeprowadził w 1719 r. Georg Bucholtz młodszy - przyrodnik i badacz Tatr. Naszkicował przekrój podłużny, zaznaczając miejsca występowania form lodowych i szaty naciekowej. Po opublikowaniu opisu jaskini stała się ona obiektem zainteresowania naukowców I turystów. W rezultacie pojawiła się konieczność zabezpieczenia wstępnej, stromej i zalodzonej części jaskini. Prace wykonało stowarzyszenie właścicieli okolic Demianowej w 1. połowie XIX w. Znaczny wkład w uprzystępnianie Demianowskiej Jaskini Lodowej miała Liptowska Sekcja Węgierskiej Spółki Karpackiej. W 1885 r. jej staraniem powstał pod jaskinią schron dla turystów. Gdy w 1924 r. odkryło Demianowską Jaskinię Wolności, zainteresowanie jej lodową siostrą zmalało. Speleolodzy prowadzili jednak dalszą eksplorację; w 1926 r. Alois Král i Vojtech Benický odkryli górne partie jaskini.

Trasa turystyczna została oświetlona w latach 1950-1952. W 1952 r. odnaleziono przejście do nieznanej dotychczas Demianowskiej Jaskini Pokoju. Niestety działania ludzi doprowadziły do naruszenia wrażliwego mikroklimatu jaskini, część nacieków lodowych uległa roztopieniu. W kolejnych latach prowadzono prace mające na celu zabezpieczenie jaskini, m.in. zamurowano jeden z otworów i oddzielono murem część, w której znajdują się lodowe formacje. W latach 70. XX w. zmodernizowano trasę i poszerzono ją o nową salę. W 1983 r. odkryte zostały dolne partie jaskini. Po połączeniu Demianowskiej Jaskini Pokoju z Demianowską Jaskinią Wolności na przełomie 1986 i 1987 r. Demianowska Jaskinia Lodowa stała się częścią najdłuższego na Słowacji systemu jaskiniowego.

Źródło: Szewczykowie R.I., Jaskinie. Polska, Czechy, Słowacja., Carta Blanca 2009

  1. Szewczykowie R.I., Jaskinie. Polska, Czechy, Słowacja., Carta Blanca 2009
Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

031 01 Demianowska Dolina
place
49.01645370000001, 19.5820141Skopiowano do schowka
N49º0'59.233", E19º34'55.251"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Wstęp płatny
Miejsce/obiekt, z którego korzystanie, zwiedzanie wymaga uiszczenia opłat.
Kawiarnia/bistro
Miejsce/obiekt, na terenie którego funkcjonuje kawiarnia, bistro itp.
Parking
Miejsce/obiekt w pobliżu którego istnieje możliwość płatnego lub bezpłatnego zaparkowania samochodu.
Toaleta
Miejsce/obiekt posiadające na swym terenie bezpłatną lub płatną toaletę.
Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Podziemna trasa turystyczna
Miejsce/obiekt udostępniający do zwiedzania podziemną trasę turystyczną.
Na deszcz
Miejsce/obiekt, który charakteryzuje się możliwością zwiedzania niezależnie od panujących na zewnątrz warunków atmosferycznych.

Inne w kategorii: Przyroda To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.