Starówka w Dobromierzu
A/2566/1942 z 17.05.1968
Starówka w Dobromierzu to serce miejscowości o niezwykle bogatej przeszłości, która choć dziś posiada status wsi, zachowała swój unikalny, miejski układ urbanistyczny. Położona w powiecie świdnickim, na ziemiach dawnej Trzebowii, zachwyca malowniczymi uliczkami i zabytkową zabudową, przypominającą o czasach, gdy Dobromierz (dawny Friedeberg) cieszył się prawami miejskimi nadanymi przez króla Czech Wacława IV Luksemburskiego. Spacerując po rynku, znanym obecnie jako plac Wolności, można poczuć ducha historii sięgającej XIII wieku.
Od osady do miasta: burzliwe dzieje Dobromierza
Pierwsze wzmianki o Dobromierzu datowane są na rok 1277, choć ślady osadnictwa w postaci grodziska sięgają nawet VIII–IX wieku. Przełomowym momentem w rozwoju miejscowości był rok 1409, kiedy to otrzymała ona prawa miejskie oraz herb przedstawiający dwie złote litery W przedzielone strzałą. Przez stulecia miasto przechodziło z rąk do rąk, będąc własnością znanych rodów, takich jak von Kotuliński, von Schellendorf, von Nimptsch czy von Seherr-Thoss. Burzliwa historia nie oszczędzała Dobromierza – liczne pożary, w tym te z 1683, 1710 i 1827 roku, wielokrotnie trawiły zabudowę, wymuszając kolejne przebudowy i zmiany w układzie urbanistycznym.
Świadek wielkiej historii: bitwa pod Dobromierzem
Dobromierz zapisał się na kartach europejskiej historii głównie za sprawą wydarzeń z 4 czerwca 1745 roku. To tutaj rozegrała się jedna z największych batalii wojny o sukcesję austriacką – bitwa pod Dobromierzem. Wojska pruskie pod wodzą Fryderyka II Wielkiego starły się z siłami koalicji austriacko-saskiej, odnosząc decydujące zwycięstwo. W starciu wzięło udział około 140 tysięcy żołnierzy, a pamięć o tamtych wydarzeniach jest wciąż żywa. Sto lat później, w 1845 roku, rozpoczęto budowę pomnika upamiętniającego bitwę, który pełnił jednocześnie funkcję wieży widokowej.
Zabytki i architektura: co warto zobaczyć?
Centrum Dobromierza to prawdziwa gratka dla miłośników architektury. W centralnym punkcie znajduje się rynek z okazałym ratuszem, którego obecna bryła została oddana do użytku w 1909 roku, zastępując starsze budowle (pierwszy ratusz wzniesiono w 1711 roku). W sąsiedztwie warto zwrócić uwagę na figurę św. Jana Nepomucena ufundowaną w 1728 roku przez hrabiego von Nimptsch oraz zabytkowe kamieniczki. Ważnymi punktami na mapie są również świątynie: kościół pw. św. Michała z wieżą dobudowaną w 1797 roku oraz dawny kościół ewangelicki (obecnie św. Piotra), wzniesiony w latach 1828–1832. Nieopodal rynku znajduje się także pałac ukończony w 1727 roku.
Współczesne oblicze dawnego miasta
Mimo utraty praw miejskich w 1945 roku i wyludnienia po II wojnie światowej, Dobromierz tętni życiem. Miejscowość, często mylona z filmowym Lubomierzem, przyciąga turystów swoim urokiem i spokojem. Wąskie uliczki, odnowione elewacje i dbałość o dziedzictwo historyczne sprawiają, że jest to idealne miejsce na weekendowy spacer. W 2000 roku wzniesiono tu krzyż milenijny, a w 2009 roku uroczyście obchodzono 700-lecie parafii. Dobromierz to dowód na to, że nawet niewielka miejscowość może kryć w sobie wielką historię.
Wieża widokowa na Wieżycy – panorama okolicy
Dopełnieniem wizyty na dobromierskiej starówce powinna być wycieczka na pobliskie wzgórze, gdzie wznosi się zabytkowa wieża widokowa na wzgórzu Wieżyca. Obiekt ten, będący jednocześnie pomnikiem bitwy z 1745 roku, oferuje niezapomniane widoki na panoramę miejscowości oraz malownicze okolice. Z tarasu widokowego można podziwiać nie tylko historyczny układ urbanistyczny dawnego miasta Dobromierz, ale także rozległe pasma górskie, które otaczają ten zakątek regionu, jakim jest Książański Park Krajobrazowy. To doskonały punkt, by spojrzeć na historię z szerszej perspektywy.
