Grodzisko w Dobromierzu
Grodzisko w Dobromierzu to unikatowy ślad wczesnośredniowiecznego osadnictwa na terenie Śląska. Ten niewielki obiekt, datowany na IX i X wiek, jest świadkiem odległej historii, sięgającej czasów plemiennych i wpływów Państwa Wielkomorawskiego. Położony malowniczo nad brzegiem zbiornika wodnego, w sąsiedztwie zabytkowego kościoła, stanowi fascynujący cel dla miłośników archeologii i historii. Dzięki planom rekonstrukcji, ma szansę stać się jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych regionu, oferując podróż w czasie do epoki pierwszych Słowian.
Lokalizacja i charakterystyka stanowiska
Grodzisko usytuowane jest w południowej części miejscowości Dobromierz, w obrębie Pogórza Bolkowskiego. Znajduje się zaledwie 40 metrów na południe od kościoła pw. św. Michała Archanioła, przy ulicy Krótkiej. Pierwotnie gród wznosił się nad rzeką Strzegomką, a obecnie góruje nad taflą sztucznego zbiornika retencyjnego "Dobromierz". Obiekt, uważany za jedną z najmniejszych warowni tego typu na Śląsku, został założony na planie owalu o powierzchni całkowitej około 1200-1300 m². Sam majdan zajmował powierzchnię do 700 m², co świadczy o kameralnym charakterze osady.
Historia i mieszkańcy grodu
Badania archeologiczne wskazują, że gród funkcjonował w okresie plemiennym, prawdopodobnie między drugą połową IX wieku a początkiem X wieku. Jego powstanie wiąże się z wpływami Państwa Wielkomorawskiego oraz kontaktami z czeskimi Przemyślidami. Mieszkańcy, których liczbę szacuje się na 20-30 osób, zajmowali się głównie hodowlą zwierząt, uprawą roli, a także rzemiosłem – garncarstwem, hutnictwem i przędzalnictwem. Osada znajdowała się na terenach zamieszkanych przez plemiona Ślężan lub Trzebowian, strzegąc lokalnej społeczności w niespokojnych czasach formowania się państwowości.
Odkrycia archeologiczne i architektura obronna
W latach 70. XX wieku, pod kierunkiem prof. Józefa Kaźmierczyka z Uniwersytetu Wrocławskiego, przeprowadzono szczegółowe badania wykopaliskowe. Odkryto pozostałości wału drewniano-ziemnego z kamienną oblicówką, którego długość wynosiła ponad 100 metrów. Wewnątrz grodu zidentyfikowano relikty pięciu budynków: czterech mniejszych chat mieszkalnych z paleniskami oraz jednego większego obiektu gospodarczego lub halowego o powierzchni ponad 80 m². Ciekawostką jest odkrycie śladów bramy wjazdowej oraz tzw. bramy tymczasowej, wzniesionej po zniszczeniu pierwotnej konstrukcji, być może w wyniku uderzenia pioruna lub pożaru.
Plany rekonstrukcji i przyszłość turystyczna
Gmina Dobromierz posiada ambitne plany rewitalizacji tego historycznego miejsca. Opracowana koncepcja zakłada częściową rekonstrukcję grodu, w tym odbudowę wałów, bramy wejściowej z wieżą widokową oraz budynków mieszkalnych na majdanie. Wnętrza chat mają pełnić funkcje ekspozycyjne, prezentując życie codzienne dawnych Słowian. Projekt przewiduje również utworzenie ścieżki edukacyjnej oraz pawilonu muzealnego z punktem informacji turystycznej. Realizacja tej inwestycji, szacowana na kilka milionów złotych, ma na celu stworzenie "dolnośląskiego Biskupina" i przyciągnięcie turystów do tej urokliwej części powiatu świdnickiego.
