Jezioro Dobromierskie
Jezioro Dobromierskie, znane również jako Zbiornik Dobromierz, to malowniczy akwen zaporowy utworzony na rzece Strzegomce. Położony jest w województwie dolnośląskim, na terenie, który obejmuje Książański Park Krajobrazowy. Od północy jezioro sąsiaduje bezpośrednio z zabudowaniami wsi Dobromierz. Zbiornik ten, choć sztuczny, doskonale wpisuje się w górski krajobraz, wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu przełomowego odcinka rzeki. Jest to jedno z kluczowych ogniw systemu gospodarowania wodami w regionie, pełniąc funkcje zarówno retencyjne, jak i zaopatrzeniowe.
Historia budowy: odpowiedź na deficyt wody
Decyzja o budowie zbiornika zapadła w latach 70. XX wieku, kiedy to dynamicznie rozwijające się miasta regionu, takie jak Wałbrzych, Świebodzice oraz Dzierżoniów, zaczęły odczuwać dotkliwy brak wody pitnej. Było to wynikiem rozbudowy przemysłu w Zagłębiu Wałbrzyskim oraz wzrostu liczby ludności. W odpowiedzi na ten problem, w 1976 roku Wojewódzka Rada Narodowa w Wałbrzychu zatwierdziła plan budowy zbiorników retencyjnych, w tym obiektu na Strzegomce. Inwestycję uznano za strategiczną dla całego kraju, stawiając ją w jednym rzędzie z takimi projektami jak Mietków czy Jeziorsko.
Prace budowlane, realizowane przez przedsiębiorstwo Hydrobudowa Wrocław, trwały od 1978 do 1986 roku. W ramach inwestycji stworzono nie tylko zaporę, ale również system ochrony czystości wód, budując oczyszczalnię ścieków i sieć kanalizacyjną dla okolicznych wsi, takich jak Cieszów czy Lubomin. Ostateczne napełnianie zbiornika zakończono w maju 1989 roku.
Parametry techniczne zapory
Konstrukcja zapory w Dobromierzu opiera się na zaporze ziemnej o wysokości około 28 metrów i długości korony wynoszącej 529 metrów. Dla zapewnienia szczelności zastosowano pionowy ekran żelbetowy oraz dodatkowe zabezpieczenia z folii. Dzięki wykorzystaniu naturalnej konfiguracji terenu, inżynierowie z biura Hydroprojekt mogli zrezygnować z budowy ciężkiej zapory betonowej. Całkowita pojemność zbiornika wynosi 11,35 mln m³, a przy maksymalnym napełnieniu lustro wody zajmuje powierzchnię około 103 hektarów. W korpusie zapory znajduje się galeria kontrolna oraz wieża ujęciowa, która jest sercem systemu dystrybucji wody.
Funkcje: woda pitna i bezpieczeństwo powodziowe
Głównym zadaniem Jeziora Dobromierskiego jest zaopatrzenie w wodę pitną aglomeracji świebodzickiej i okolic. Woda pobierana z wieży ujęciowej, wyposażonej we wloty na różnych głębokościach, trafia rurociągiem do zakładu uzdatniania. Tam poddawana jest zaawansowanym procesom filtracji i dezynfekcji, by ostatecznie popłynąć do kranów mieszkańców. Ze względu na priorytet, jakim jest ochrona zasobów wody pitnej, na zbiorniku obowiązuje całkowity zakaz kąpieli i uprawiania sportów wodnych, co odróżnia go od typowych akwenów rekreacyjnych.
Równie istotną funkcją jest ochrona przeciwpowodziowa. Zbiornik retencyjny pozwala na spłaszczenie fali wezbraniowej na rzece Strzegomce, co bezpośrednio chroni niżej położone miejscowości, w tym miasto Strzegom. Jego rola jest nieoceniona także dla bezpieczeństwa dorzecza Bystrzycy i Odry. Podczas wielkich powodzi, takich jak ta w 1997 roku, zbiornik skutecznie redukował dopływ wód, a nowoczesne systemy zrzutowe pozwalają na kontrolowane zarządzanie poziomem wody nawet podczas gwałtownych opadów, co potwierdziły wydarzenia z września 2024 roku.
Przyroda i ciekawostki
Choć niedostępny dla plażowiczów, teren wokół zbiornika jest cennym siedliskiem przyrodniczym. W ciszy strefy ochronnej swoje miejsce znalazły rzadkie gatunki zwierząt, takie jak bocian czarny, rybołów, zimorodek czy muflon. Wśród roślinności można spotkać chronione cisy, platany oraz tulipanowce. Dla turystów dostępna jest ścieżka spacerowa prowadząca brzegiem, która oferuje wspaniałe widoki na taflę wody i otaczające wzgórza.
Ciekawostką technologiczną jest uruchomiona w 2021 roku w wieży upustowej mała elektrownia wodna. Wykorzystuje ona siłę wody zrzucanej biologicznie do rzeki, produkując rocznie około 100 MWh zielonej energii. Warto również wspomnieć o uwarunkowaniach geologicznych – w pobliżu zapory przebiega sudecki uskok brzeżny, co było przedmiotem dyskusji naukowców na etapie projektowania pod kątem bezpieczeństwa sejsmicznego konstrukcji.
Oto dodatkowy akapit o atrakcjach w okolicy, sformatowany zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi (nagłówek H2, linki z pliku CSV), gotowy do wklejenia na końcu artykułu:
Atrakcje w okolicy: co warto zobaczyć w pobliżu jeziora?
Okolice zbiornika to doskonała baza wypadowa do eksploracji Przedgórza Sudeckiego. Zaledwie kilka kroków od brzegów akwenu wznosi się historyczna wieża widokowa na wzgórzu Wieżyca. Jest to punkt obowiązkowy dla każdego turysty – z jej tarasu roztacza się najlepsza panorama na taflę wody oraz okoliczne pasma górskie. Warto również poświęcić chwilę na spacer po samej wsi Dobromierz, która zachwyca spokojną atmosferą i zabytkową architekturą. Dla zmotoryzowanych jezioro stanowi świetny punkt startowy do odwiedzenia pobliskich pereł regionu, takich jak Bolków ze słynnym zamkiem czy Strzegom, znany z monumentalnej bazyliki. Cały ten obszar, wpisany w Książański Park Krajobrazowy, oferuje dziesiątki kilometrów szlaków pieszych i rowerowych, idealnych dla miłośników aktywnego wypoczynku.
