Muzeum Śląskie w Katowicach

Data powstania obiektu: 1929 r.

Siedziba Muzeum

Kompleks budynków Muzeum Śląskiego, znajdujący się na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Katowice, wraz z innymi powstałymi tutaj instytucjami tworzy Strefę Kultury – nowe centrum życia kulturalnego miasta. Kopalnia węgla kamiennego “Katowice” pracowała od trzeciego dziesięciolecia XIX wieku, aż do końca stulecia ubiegłego. Łącznie wydobyła około 120 mln ton węgla. Pozostały po niej charakterystyczne, zabytkowe budynki, spośród których duża część została zbudowana jeszcze w XIX wieku, a poszczególnym gmachom nadano kształty nawiązujące do budownictwa romańskiego i gotyckiego. To właśnie te tereny pokopalniane zagospodarowało na swoją nową siedzibę Muzeum Śląskie.

Kopalnia "Katowice"

Kopalnia, znana ostatnio pod nazwą „Katowice”, funkcjonowała na terenie Bogucic - centralnej dzielnicy dzisiejszych Katowic. W pierwszej połowie XIX wieku była to osada wchodząca w skład rozległego majątku z centrum w Mysłowicach, którego właścicielami byli Mieroszewscy. Kopalnia ruszyła w 1823 roku, a wśród jej założycieli znajdowali się Ignacy Ferdynand von Beym i Stanisław Mieroszewski. Od imienia tego pierwszego kopalnia przyjęła nazwę „Ferdynand”.

Pod koniec lat 30. XIX wieku Mieroszewscy sprzedali swój majątek rosnącym w potęgę Wincklerom. W rękach tego możnego rodu oraz ich spadkobierców pozostał zakład przez mniej więcej sto lat. Po przyłączeniu Śląska (wraz z Katowicami) do odrodzonego państwa polskiego, kopalnia istniała nadal pod nazwą „Ferdynand”, by w 1936 roku zmienić ją na „Katowice”. W następnym roku właścicielem przedsiębiorstwa została Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych. Podczas II wojny światowej kopalnię włączono w skład koncernu „Hermann Goering”, a po jej zakończeniu – upaństwowiono.

Muzeum Śląskie

Do najciekawszych budowli zaliczają się: budynek nadszybia z wieżą wyciągową szybu „Bartosz” z 1883 roku, maszynownia tegoż szybu (z czynną maszyną parową, skonstruowaną w 1895 roku), dawna elektrownia, postawiona w latach 1893-95, maszynownia i wieża wyciągowa szybu „Warszawa” z początku XX wieku, dawna maszynownia szybu „Gwarek”, łaźnia dozoru górniczego, magazyny, stolarnia i 40-metrowa wieża ciśnień.

Nowa siedziba Muzeum Śląskiego (ul. T. Dobrowolskiego 1) powstawała od 2007 r. według projektu biura Riegler Riewe Architekten z Grazu w Austrii. Zgodnie z ich koncepcją większość kondygnacji głównego budynku znajduje się pod ziemią. Większość ekspozycji znajduje się w podziemnych salach, a historyczny pejzaż miasta jest wzbogacony jedynie o szklane boksy doświetlające wnętrza. Przeszklone boksy umożliwiają oglądanie wystaw w świetle dziennym, mimo iż znajdują się one na głębokości ponad 14 metrów poniżej poziomu terenu. Główną częścią kompleksu architektonicznego Muzeum Śląskiego stanowi ośmiokondygnacyjny budynek, w którym aż 4 poziomy znajdują się pod ziemią. Na kondygnacji P-2 zobaczymy Galerię sztuki polskiej od 1800 do 1945 roku, Galerię sztuki polskiej po 1945 roku, Galerię plastyki nieprofesjonalnej. Na kondygnacji P-4 prezentowane są wystawy: Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów, Galeria śląskiej sztuki sakralnej, Laboratorium przestrzeni teatralnych - przeszłość w teraźniejszości, Centrum Scenografii Polskiej oraz ekspozycji czasowych. Na terenie Muzeum znajduje się Wieża wyciągowa szybu kopalnianego "Warszawa", do której dobudowano panoramiczną windę. Rozciąga się z niej panorama na całe miasto.

Część wystaw prezentowana jest także w dawnej siedzibie Muzeum Śląskiego, przy al. Korfantego 3. Oprócz prezentowanych wystaw czasowych, obejrzymy tu jeden z ciekawszych eksponatów Muzeum Śląskiego - Fotoplastykon - 3D z XIX wieku. Jest to jeden z nielicznych w Polsce tego typu urządzeń,. Pozwala na równoczesne oglądanie przezroczy na 24 stanowiskach oraz na podświetlanie każdego z osobna odrębnym źródłem światła. Oglądanie fotografii trójwymiarowej daje iluzję obcowania z rzeczywistością prezentowaną na seansach, a widz przenosi się w zatrzymany na jedną sekundę niezwykły świat.

Źródło: slaskie.travel

Pierwszą placówką muzealną na terenie Katowic było powołane do życia w 1924 r. Towarzystwo Muzeum Ziemi Śląskiej, którego zadaniem było gromadzenie pamiątek kultury materialnej i duchowej wytworzonych na Śląsku. Formalnie, ustawą Sejmu Śląskiego, Muzeum Śląskie powołano 23 stycznia 1929 r. Zabytki były eksponowane początkowo w gmachu Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego. W 1936 r. rozpoczęto budowę jednego z najnowocześniejszych w ówczesnej Europie gmachu nowego muzeum. Autorem koncepcji architektonicznej był Karol Schayer. Prace budowlane zakończono w 1939 r., jednak budynek nie doczekał się oficjalnego otwarcia. Wraz z wybuchem II wojny światowej hitlerowcy rozpoczęli rozbiórkę gmachu – symbolu polskości. Zniszczeniu oraz grabieży uległa także znaczna część zbiorów. Ocalałe obiekty przewieziono do Landesmuseum w Bytomiu, obecnie Muzeum Górnośląskiego.

Swoją działalność Muzeum Śląskie wznowiło po wielu latach, dopiero w 1984 r. Jego tymczasową siedzibą stał się gmach byłego hotelu „Grand”, którego adaptacja trwała do 1992 r. Po restytucji w 1984 r. do muzeum powróciła część zbiorów przedwojennych, w tym najcenniejsza kolekcja obrazów polskiego malarstwa dawnego, dziś eksponowana na stałej wystawie „Galeria Malarstwa Polskiego 1800–1945”.

W 2015 r. został uruchomiony nowy gmach. Dawne tereny po koplani "Katowice" zostały przebudowane i zrewitalizowane w celu utworzenia nowej siedziby Muzeum. 

W 2018 r. Muzeum Śląskie na stałe opuściło siedzibę z ul. Korfantego. 

Źródło: peuk.fiiz.pl

Każdy wtorek jest dniem bezpłatnego wstępu dla wszystkich zwiedzających.

Zaktualizowano 3 miesiące temu

Dane teleadresowe

Tadeusza Dobrowolskiego 1
40-205 Katowice
Tel.: +48 32 213 08 11
Tel.: +48 32 779 93 00
Fax: +48 32 779 93 67
place
50.263467, 19.034688Skopiowano do schowka
N50º15'48.481", E19º2'4.877"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Wstęp płatny
Miejsce/obiekt, z którego korzystanie, zwiedzanie wymaga uiszczenia opłat.
Kawiarnia/bistro
Miejsce/obiekt, na terenie którego funkcjonuje kawiarnia, bistro itp.
Parking
Miejsce/obiekt w pobliżu którego istnieje możliwość płatnego lub bezpłatnego zaparkowania samochodu.
Restauracja
Miejsce/obiekt, na terenie którego funkcjonuje restauracja, pizzeria itp.
Toaleta
Miejsce/obiekt posiadające na swym terenie bezpłatną lub płatną toaletę.
Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Szlak Zabytków Techniki
Miejsce/obiekt zaliczone w skład zabytków należących do Szlaku Zabytków Techniki.
Na deszcz
Miejsce/obiekt, który charakteryzuje się możliwością zwiedzania niezależnie od panujących na zewnątrz warunków atmosferycznych.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Nieczynne w poniedziałki
Dni bezpłatnego wstępu
Wtorek

Inne w kategorii: Rozrywka i kultura To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Powiązane artykuły W tych artykułach wspomnieliśmy o aktualnie oglądanej przez Ciebie atrakcji

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.