Grób wojenny Powstanńców Styczniowych w Lelowie
109/15









Grób wojenny Powstańców Styczniowych w Lelowie to cenny zabytek historyczny i miejsce pamięci narodowej. Zlokalizowany na terenie zabytkowego cmentarza na wzgórzu zamkowym, upamiętnia bohaterów jednego z najważniejszych zrywów niepodległościowych XIX wieku – Powstania Styczniowego.
Mogiła ta ma charakter zbiorowy i symboliczny. Spoczywają tu nieznani z imienia uczestnicy walk, którzy oddali życie w obronie Ojczyzny. Wśród pochowanych znajduje się również znana postać – podpułkownik Teofil Władyczański, ps. Zaremba, urodzony 6 lutego 1834 roku, poległy 30 września 1863 roku w bitwie pod pobliskim Mełchowem.
Bohaterowie pod Mełchowem
Bitwa pod Mełchowem była jedną z większych potyczek Powstania Styczniowego na terenie obecnego województwa śląskiego. Rozegrała się niedaleko Lelowa i pochłonęła wielu uczestników, zarówno wśród powstańców, jak i żołnierzy rosyjskich. Teofil Władyczański był jednym z dowódców oddziałów, który poniósł śmierć w czasie tej bitwy. Jego ciało, wraz z ciałami innych poległych, zostało pochowane we wspólnym grobie w Lelowie.
Miejsce pamięci narodowej
Grób wojenny Powstańców Styczniowych w Lelowie pełni ważną rolę w lokalnej i ogólnopolskiej pamięci historycznej. To tu, wśród wiekowych drzew i historycznych grobów, znajduje się symboliczne miejsce hołdu dla tych, którzy walczyli o wolność Polski w czasach zaborów. Grób oznaczony jest pomnikiem nagrobnym, który przypomina odwiedzającym o wydarzeniach sprzed ponad 160 lat.
Cmentarz na wzgórzu zamkowym – tło historyczne
Cmentarz, na którym znajduje się grób powstańców, sam w sobie jest miejscem niezwykłym. Założony na wzgórzu, gdzie niegdyś stał zamek Kazimierza Wielkiego w Lelowie, łączy w sobie warstwy historii Lelowa – od średniowiecznych warowni po XIX-wieczne walki niepodległościowe. Wizyta w tym miejscu to nie tylko hołd dla poległych, ale i spotkanie z historią Polski w najczystszej postaci.
Edukacja i patriotyzm
Mogiła powstańców w Lelowie jest także ważnym punktem edukacyjnym. Odbywają się tu uroczystości patriotyczne, lekcje historii i lokalne wydarzenia upamiętniające rocznice Powstania Styczniowego. Dzięki inicjatywom społecznym i pracy lokalnych stowarzyszeń, pamięć o bohaterach nie gaśnie, a grób jest utrzymywany w należytym stanie.
Inne obiekty znajdujące się w:
Cmentarz na wzgórzu zamkowym w Lelowie
- Grób Pawła Michalaka w Lelowie
- Grób wojenny Powstanńców Styczniowych w Lelowie
- Grób zbiorowy wojenny żołnierzy Wojska Polskiego w Lelowie