Zamek Niedzica Obiekt wpisany do rejestru zabytków o numerze: I-3/21/46 z 1 sierpnia 1947

Zaktualizowano 7 dni temu

Zamek w Niedzicy położony jest nad Jeziorem Czorsztyńskim w bliskim sąsiedztwie elektrowni wodnej Niedzica.  W zamku znajduje się muzeum (płatne) dostępne do zwiedzania dla turystów. Przy zamku znajduje się parking bezpłatny jak i płatny bezpośrednio na terenie zamku. W sezonie oba parkingi szybko są zapełnione i trzeba szukać innego miejsca do... ...

Liczba wszystkich zdjęć: 54
Data powstania obiektu: 1330 r.
I-3/21/46 z 1 sierpnia 1947 Nr w rejestrze zabytków

Opis

Zamek w Niedzicy położony jest nad Jeziorem Czorsztyńskim w bliskim sąsiedztwie elektrowni wodnej Niedzica. 

W zamku znajduje się muzeum (płatne) dostępne do zwiedzania dla turystów. Przy zamku znajduje się parking bezpłatny jak i płatny bezpośrednio na terenie zamku. W sezonie oba parkingi szybko są zapełnione i trzeba szukać innego miejsca do parkowania.

Ponadto w okolicy zamku w Niedzicy znajduje się przystań, z której to można popłynąć na drugą stronę Jeziora Czorsztyńskiego do Zamku w Czorsztynie. Zwiedzanie Zamku Czorsztyn również jest płatne.

Historia

Zamek w Niedzicy (Dunajec) to zamek rycerski na wysokiej skalistej górze (566 m n.p.m,), na prawym brzegu Dunajca. 

Zapewne na tym miejscu było wcześniejsze założenie obronne, ale zamek murowany, zwany Dunajcem, został wzniesiony dopiero w r. 1330 przez węgierską rodzinę Berzeviczych. W XIV w. znajdował się w granicach Węgier, w r. 1410 wraz z miastami spiskimi wrócił do Polski. W r. 1470 został zdobyty przez Emeryka Zapolyę i przebudowany. W r. 1589 kupił zamek Jerzy Horwath z Palocsy, który w r. 1601 przebudował go, rozszerzył i otoczył przedzamcze zabudowaniami i bastejami. W rękach rodziny Horwathów zamek pozostawał do r. 1857, następnie prze?szedł do Salamonów. W połowie XIX w. spłonął podczas pożaru, lecz odbudowano go w r. 1861. W r. 1920 ponownie znalazł się w granicach Polski. W r. 1949 po przeprowadzeniu zabezpieczeń konserwatorskich zamek dolny został przeznaczony na dom wypoczynkowy Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

Zamek w Niedzicy składa się z ruin zamku górnego, pochodzącego niewątpliwie z XIV w., oraz z zamku dolnego, obecnie zamieszkanego, który powstał zapewne na miejscu pierwotnego przedzamcza. Zamek górny jest zbudowany z miejscowego kamienia, na planie nieregularnym przystosowanym do niewielkiej powierzchni szczytu góry (około 500 m2). Od strony zachodniej, to znaczy od strony zamku dolnego, znajdował się dom mieszkalny o potrójnym podziale wnętrz oraz wieża, która być może była wynikiem późniejszej przebudowy. Od strony północno-wschodniej na skraju cypla znajdowała się również zabudowa, zapewne o drugorzędnym znaczeniu. Wjazd do zamku prowadził skrajem występującej skały i dalej przez bramę umieszczoną od strony południowo-wschodniej. Zasadniczym elementem obrony były niewątpliwie warunki terenowe: znaczna wyniosłość i strome spadki skaliste dochodzące do 60°, które uniemożliwiały dostęp pod mury zamkowe.

Zamek dolny powstał zapewne na dziedzińcu przedzamcza, przebudowanym w latach 1470-87. Wzniesiono wówczas mury obwodowe i, być może, niektóre baszty oraz zabudowania mieszkalne, jednakże zasadniczą funkcją przedzamcza były usługi gospodarcze i stajnie z nową studnią. Przebudowa z przełomu w. XVI i XVII zmieniła zasadniczo bryłę zamku dolnego. Na narożach murów obwodowych stanęły murowane basteje przystosowane do broni palnej, a na miejscu dawnych stajni w części zachodniej dziedzińca został zbudowany jednotraktowy, dwukondygnacjowy dom mieszkalny z krużgankiem. Wjazd do zamku prowadził przez narożną północno-zachodnią basteję. Wówczas mury i basteje zostały zwieńczone polską attyką renesansową. Od tego też czasu siedziba właścicieli mieściła się w dolnym zamku bastejowym, natomiast średniowieczny zamek górny zamieniał się powoli w ruinę.

Źródło: Guerquin Bohdan, Zamki w Polsce, Arkady 1974

 

CHORĄGWIE Z HERBAMI KOLEJNYCH WŁAŚCICIELI ZAMKU
BERZEVICZY
DRUGETH
ZAPOLYA
ŁASKI
HORVATH
JOANELLI
HORVATH
SA LAM ON
SHS - STOWARZYSZENIE HISTORYKÓW SZTUKI
XIV-XV w.
XIV w.
XV- XVI w.
XVI w.
XVI -XVI I w.
XVII-XVIII w.
XVIH-XIXw.
XIX- XX w.
OD 1949 r

  

Historia Zamku w Niedzicy w datach:

  • OK. 1325 R. BUDOWA ZAMKU GÓRNEGO PRZEZ RÓD BERZEVICZYCH, BYĆ MOŻE NA MIEJSCU ISTNIEJĄCEGO TU WCZEŚNIEJ DREWNIANO- ZIEMNEGO GRODU
  • 1412 - NA ZAMKU NIEDZICKIM MA MIEJSCE WYPŁATA 37 TYŚ. KÓP SREBRNYCH GROSZY PRASKICH CESARZOWI ZYGMUNTOWI LUKSEMBURSKIEMU PRZEZ WŁADYSŁAWA JAGIEŁŁĘ - POLSKA OTRZYMUJE CZEŚĆ SPISZĄ Z 16 MIASTAMI.
  • 1470 - NIEDZICA W RĘKACH ŻUPANA SPISKIEGO EMERKA ZAPOLYI, KTÓRY DO ZAMKU GÓRNEGO DOBUDOWUJE ZAMEK DOLNY Z BRAMĄ WJAZDOWĄ W OBECNEJ BASZCIE KAPLICZNEJ.
  • 1507 - JADWIGA ZAPOLYA ZASTAWIA ZAMEK ZA 2000 GULDENÓW ANDRZEJOWI HORVATHOWI.
  • 1528 - KRÓL WĘGIERSKI JAN ZAPOLYA NADAJE ZAMEK HIERONIMOWI ŁASKIEMU. ZAMEK ZAJĘTY PRZEZ ZWOLENNIKÓW FERDYNANDA HABSBURGA ZOSTAJE ZDOBYTY DLA ŁASKIEGO PRZEZ PIOTRA KOSTKĘ Z ORAWY.
  • 1535 - OBLĘŻENIE ZAMKU PRZEZ MINKWITZA - ZWOLENNIKA HABSBURGÓW.
  • 1538 - HIERONIM ŁASKI ZASTAWIA NIEDZICĘ PREPOZYTOWI SPISKIEMU JANOWI HORVATHOWI ZA 4000 GULDENÓW.
  • 1589 - WOJCIECH ŁASKI SPRZEDAJE ZAMEK JERZEMU HORVATHOWI Z PALOCSY, KTÓRY WZNOSI ZAMEK ŚREDNI I PRZEBUDOWUJE ZAMEK DOLNY.
  • 1601 - KONIEC RENESANSOWEJ ROZBUDOWY - DATA NA TABLICY EREKCYJNEJ NAD BRAMĄ WJAZDOWA.
  • 1636 - PRZEBUDOWA ZAMKU GÓRNEGO.
  • 1670-1776 - ZAMEK W POSIADANIU RODU JOANELLICH.
  • 1683 - PODCZAS POWSTANIA KURUCÓW ZAMEK ZDOBYWAJĄ EMERYK THOKOLY I ROZBÓJNICY SALANTSY'EGO.
  • I684 - ZAMEK OPANOWUJĄ WOJSKA CESARSKIE .
  • 1817-1823 - ODNOWA ZAMKU PRZEZ ANDRZEJA HORVATHA.
  • 1857 - MAŁŻEŃSTWO KORNELII HORVATH Z ALAPI SALAMONEM - NIEDZICA WŁASNOŚCIĄ RODU SALAMONÓW DO 1945 R.
  • 1920 - CZĘŚĆ ZAMAGURZA SPISKIEGO Z NIEDZICĄ WCHODZI W OBRĘB PAŃSTWA POLSKIEGO.
  • 1943 - SALAMONOWIE OPUSZCZAJĄ NIEDZICĘ.
  • 1945 - W WYNIKI REFORMY ROLNEJ ZAMEK STAJE SIĘ WŁASNOŚCIĄ SKARBU PAŃSTWA.
  • 1949 - PRZEJĘCIE ZAMKU PRZEZ STOWARZYSZENIE HISTORYKÓW SZTUKI - ROZPOCZĘCIE PRAC KONSERWATORSKICH.

Literatura

  • Guerquin Bohdan, Zamki w Polsce, Arkady 1974
  • Kaczyńscy Izabela i Tomasz, Polska. Najciekawsze zamki, 2003
  • Żyburtowicz Zenon, Zamki i pałace polskie, 2007
  • T. Szydłowski. Powiat nowotarski. Warszawa 1938. Zabytki Sztuki w Polsce. I
  • Katalog zabytków. T. l, 1953.
  • A. Majewski. Czorsztyn. Niedzica. Wyd. 2. Warszawa 1966.
  • Nyka J., Pieniny. Przewodnik, Latchorzew 2003
Dane adresowe Zamek Niedzica Zamkowa 2 34-440 Niedzica http://www.shs.pl 18 2629489 18 2629473 N49º25'20.812", E20º19'11.063"
Cechy i udogodnienia
Komercyjny
Parking
Toaleta
Możliwość zwiedzania
Punkt widokowy
Na deszcz
Ogólnodostepny

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.