Grupy obiektów:Twierdza Srebrna Góra

Twierdza Srebrna Góra - Fort Rogowy

Nr w rejestrze zabytków:
A/4708/861 z 13.04.1961 i z 27.11.2001
Data powstania obiektu: 1765-1777 r.

Na zachód od Donjonu położona jest esplanada Fortu Rogowego, dalej zaś Fort Rogowy I, który zabezpieczał zachodnią flankę całego kompleksu na Warownej Górze. Załoga fortu liczyła 7 oficerów, 205 żołnierzy i 17 dział. Fort Rogowy był samowystarczalny pod względem zapasów żywności, wody i amunicji. W koszarach załogi na prawym barku, kazamata studzienna z bardzo głęboką studnią. Obiekt jest niedostępny do zwiedzania.

Kształt tego obiektu został ustalony stosunkowo wcześnie. Już w pierwszym projekcie twierdzy widzimy wyraźne Dzieło Rogowe (Fort Rogowy) z wysuniętym przed jego kurtynę regularnym rawelinem. Różnicą w stosunku do późniejszych projektów była liczba dzieł rogowych - początkowo chciano wznieść tu aż dwa tego rodzaju obiekty, jeden za drugim. Dzięki różnicy wysokości, na których miały być ustawione te dzieła, uzyskano by podobny efekt jak w przypadku Wysokiej Skały - koncentrację ognia na jednym froncie. Szybko jednak zrezygnowano z takiego konceptu. Drugi projekt twierdzy zakłada już tylko jedno dzieło rogowe, za to o znacznie dłuższych barkach. Zmiany miały dotyczyć również przedpola - w miejsce rawelinu postanowiono wykonać niewielki plac broni na otaczającej dzieło wąskiej drodze krytej. To jednak nie wystarczyło. Najpewniej po dokładnym zaznajomieniu się z rzeźbą terenu otaczającego dzieło stwierdzono, że nie da się dokładnie przestrzeliwać zboczy przed dziełem wyłącznie z wałów. Skutkiem tego była rozbudowa odcinka drogi krytej przed frontem dzieła w formę przeciwstraży, na której skrajnych narożach pojawiły się nawet baterie działowe. Jak widać, projekt tego fragmentu twierdzy rozwijał się zgodnie z logiką, znaną już z przypadku Wysokiej Skały. Również i tutaj pojawiło się kolejne dzieło zlokalizowane przed przeciwstrażą. Jednak o ile w tamtym przypadku miało ono mieć stosunkowo prostą formę wydłużonej bastei, to przed Dziełem Rogowym chciano wznieść obiekt znacznie bardziej skomplikowany. Projektant, najpewniej Regler, planował wznieść dość znaczną wieloboczną redutę połączoną z drogą krytą Dzieła za pomocą krótkiej, kleszczowej linii. Ten obiekt miał być otoczony własną fosą, przed którą miała się znajdować niewielka przeciwstraż. Oczywiście ten projekt nie został zrealizowany w proponowanej przez Reglera formie, również w tym przypadku zmiana w projekcie Dzieła Rogowego była powiązana z przekształceniem jego otoczenia, a konkretnie z rezygnacją z budowy komunikacji. To dzieło nie zmieniło się jednak tak radykalnie, jak wyżej opisana Wysoka Skała, przekształcenie polegało przede wszystkim na znacznym skróceniu jego barku, skierowanego w stronę doliny Chłopiny, przez co nastąpiło znaczne otwarcie części szyjowej dzieła. Dzięki temu została ułatwiona kontrola obiektu za pomocą ognia prowadzonego z dzieł enwelopy - kleszczy i Bastionu Nowowiejskiego. Dzięki zachowanym projektom archiwalnym możemy na przykładzie Dzieła Rogowego zarejestrować zmiany dotyczące użycia kazamat w zewnętrznych dziełach twierdzy. Z najstarszego planu twierdzy wynika, że dziedzińce obu obiektów, tworzących wówczas Dzieło Rogowe, miały być z trzech stron otoczone kazamatami. Drugi plan twierdzy autorstwa Reglera zakłada nieliczne, poza Donżonem i jego fosą, kazamaty. W przypadku omawianego Dzieła Rogowego liczba kazamat została zredukowana do dwóch dużych pomieszczeń wartowni przy przejeździe bramnym oraz do czterech mniejszych pomieszczeń, pełniących funkcję magazynów prochu, umieszczonych u styków barków z szyją. Jednak i tej, skrajnie ubogiej w kazamaty wersji, nie zrealizowano. Ostatecznie pomieszczenia bomboodporne wypełniły cały wał kurtyny.

SAM_7690

SAM_7689

Źródło: Podruczny G., Przerwa T., Twierdza Srebrna Góra, Wyd. Bellona, Warszawa 2010

  1. Podruczny G., Przerwa T., Twierdza Srebrna Góra, Wyd. Bellona, Warszawa 2010
Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

Warowna
57-215 Srebrna Góra
place
50.5737392, 16.6383648Skopiowano do schowka
N50º34'25.461", E16º38'18.113"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Ruina/pozostałości
Miejsce/obiekt znajdujące się obecnie w stanie ruiny lub z którego pozostały jedynie niewielkie ślady świadczące o jego dawnym istnieniu.
Wstęp bezpłatny
Dostęp 24h/7
Obiekt publiczny, dostępny dla wszystkich 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu (np. pomnik w parku, przydrożny krzyż itp.).

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.