Park 12C w Zabrzu
Park 12C w Zabrzu to plenerowa, edukacyjno-rekreacyjna wystawa należąca do kompleksu Sztolni Królowa Luiza. Położony przy ulicy Mochnackiego 12, w sąsiedztwie szybu Wilhelmina, park stanowi miejsce, w którym nauka, zabawa i technika łączą się w fascynującą całość. Przestrzeń została zaprojektowana z myślą o dzieciach, młodzieży i rodzinach, które chcą w atrakcyjny sposób poznać tajemnice energii, górnictwa i sił natury.
Park czterech żywiołów
Głównym motywem Parku 12C są cztery żywioły – ziemia, woda, powietrze i ogień – które od wieków fascynowały człowieka i kształtowały jego cywilizację. Każdy z nich znalazł tu swoje odzwierciedlenie w interaktywnych urządzeniach edukacyjnych, pozwalających na samodzielne odkrywanie praw fizyki, energii i przyrody. Zwiedzający mogą eksperymentować, obserwować i bawić się, ucząc się jednocześnie, jak działa świat.
W części poświęconej wodzie znajduje się m.in. system śluz, jazów, tam i turbin, który pozwala zrozumieć, jak powstaje energia wodna. W innej strefie czeka wielki labirynt inspirowany strukturą chemiczną węgla, a także urządzenia tłumaczące zasady działania światła, ciśnienia czy grawitacji.
Nauka przez zabawę
Park 12C w Zabrzu to idealne miejsce, by przekonać się, że nauka może być fascynująca. Znajdują się tu stanowiska, które uczą przez doświadczenie – można komunikować się za pomocą alfabetu Morse’a, obserwować świat przez Camera Obscura, czyli pierwowzór aparatu fotograficznego, czy sprawdzić działanie olbrzymiej soczewki skupiającej promienie słońca.
Dla najmłodszych przygotowano Bajtel Grubę – wyjątkowe połączenie piaskownicy i miniaturowej kopalni, w której dzieci mogą poczuć się jak mali górnicy. To zabawa, która rozwija ciekawość, kreatywność i wyobraźnię, a jednocześnie wprowadza w świat górniczej tradycji regionu.
Edukacja, relaks i zabawa
Park 12C to nie tylko miejsce nauki, ale także przestrzeń odpoczynku. Na jego terenie znajduje się strefa grillowa, w której rodziny i grupy szkolne mogą wspólnie spędzać czas po zakończonej zabawie. Latem park tętni życiem – odbywają się tu wydarzenia edukacyjne, pikniki i zajęcia plenerowe dla dzieci.
Park czynny jest sezonowo, a jego otwarta, zielona przestrzeń zachęca do spacerów i odkrywania tajemnic techniki na świeżym powietrzu. Dzięki licznym instalacjom i atrakcjom, każda wizyta może wyglądać inaczej – to idealne miejsce, by uczyć się, bawić i odpoczywać w jednym.
Część kompleksu Sztolni Królowa Luiza
Jako integralna część Sztolni Królowa Luiza, Park 12C wpisuje się w misję Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, które popularyzuje wiedzę o historii i technice w sposób nowoczesny i interaktywny. Wizyta w parku to doskonałe uzupełnienie podziemnego zwiedzania – po eksploracji górniczych chodników można tu na powierzchni zobaczyć, jak działały maszyny i zrozumieć siły natury, które towarzyszyły górnikom przez stulecia.
Park 12C w Zabrzu to miejsce, które łączy przeszłość z teraźniejszością, technikę z naturą, a edukację z rozrywką. To przestrzeń, która inspiruje i uczy, że nauka może być fascynującą przygodą dla całej rodziny.
- BajtelGruba - w BajtelGrubie najmłodsi mogą spełnić jedno ze swoich najskrytszych marzeń: wcielić się w zawód górnika! BajtelGruba to zabawkowa mini-kopalnia, pełna ruchomych urządzeń obsługiwanych przez dzieci. Mała brygada ładuje „węgiel” do wózków na urobek za pomocą łopaty, transportuje go specjalnymi przenośnikami aż do szybu, gdzie przy pomocy kolegów napędzających urządzenie wyciągowe wyjeżdża on na powierzchnię. Tam zostaje przejęty przez brygadę naziemną, która komunikuje się z poziomem wydobywczym za pomocą specjalnych telefonów akustycznych. BajtelGruba to wspaniała, podziemno-naziemna atrakcja, która dzięki zabawkowym maszynom górniczym pozwala dzieciom zamienić się w małych górników, pracujących na „prawdziwej” kopalni!
- Camera obscura - można powiedzieć, że camera obscura to gigantyczy aparat fotograficzny z możliwością wejścia do środka! Dzięki niej obejrzysz panoramę okolicy znajdując się wewnątrz budynku bez okien. Jest to możliwe dzięki układom soczewek i zwierciadeł zamontowanych u szczytu budynku, które odpowiednio ustawione rzutują obraz na płaski stół. Dzięki obsługiwanemu ręcznie mechanizmowi możesz manipulować zarówno ostrością, jak i obrotem soczewki skupiającej obraz. W budynku znajduje się także ciemnia fotograficzna, umożliwiająca wywołanie "zdjęć" zrobionych przez zainstalowany aparat wielkośrednicowy.
- Słoneczna fontanna - słońce to gigantyczne źródło darmowej energii elektrycznej. Sterując ogniwem słonecznym i eksponując je w kierunku promieni słonecznych uzyskujesz coraz mocniejszy strumień wody tryskający z fontanny. Jest to możliwe dzięki elektrycznej pompie, której wydajność zależy własnie od natężenia promieni słonecznych.
- Źródła i wodospady - otwierając przepływ obserwujesz, jak wpompowywana woda płynie przez różnej wielkości koła wodne, które zaczynają się obracać. Ta prosta zasada fizyki towarzyszyła ludzkości na setki lat przed naszą erą, znajdując swoje praktyczne zastosowanie w poruszaniu młynami wodnymi.
- Słoneczna zapalniczka - możliwość doświadczenia energii światła słonecznego. Jak tylko światło słoneczne napotka opór lub materiał nieprzepuszczalny, przekształca się w ciepło, które na przykład odczuwamy na naszej skórze. Światło słoneczne jest zbierane za pomocą 30-centymetrowego szkła powiększającego i jest skupiane w postaci wiązki. Im bardziej szorstki i ciemny jest materiał, z którym zetknie się światło słoneczne, w tym większym stopniu jego promienie są przekształcane w ciepło. Można je odczuć, ostrożnie umieszczając rękę za szkłem powiększającym. W miejscu skupienia może dojść nawet do zapalenia drewna.
- Śruba Archimedesa - genialny wynalazek z czasów starożytności. Obracanie kołem śruby Archimedesa powoduje podniesienie wody do górnego zbiornika. Wprawiając w ruch śrubę dowiesz się, jak działa najprostsza pompa wodna.
- Stara pompa ręczna - zastanawiałeś się kiedyś, jak działają stare, wiejskie pompy? W Parku 12 C możesz poznać zasadę działania tego urządzenia. Rura pompy jest przezroczysta, co uwidacznia prosty mechanizm: pierwszy ruch pompy unosi wodę wraz z tłokiem. Zawór w tłoku jest zamknięty, a zawór w rurze pompy zapewnia pobór wody ze studni. Podczas drugiego ruchu pompy tłok pozwala na wypłynięcie wody, w związku z czym pompa jest gotowa na ponowne pobranie wody.
- Wiatrak amerykański - poznasz działanie prawdziwej pompy o napędzie wiatrowym, jaki stosuje się na amerykańskiej prerii. Gdy wieje wiatr, siedmiometrowy wiatrak pompuje wodę z najniższego zagłębienia do szklanego zbiornika u góry. Istnieje możliwość spuszczania wody ze zbiornika do systemu kanałów.
- Maszt meteo (stacja meteorologiczna) - dzięki stacji monitorowania pogody odczytasz wartości temperatury powietrza, ciśnienia atmosferycznego czy wilgotności. Stacja dokonuje również pomiaru ilości opadu średniego oraz chwilowego, a także pomiaru prędkości i kierunku wiatru.
- Labirynt - odwiedzający mają możliwość znalezienia odpowiedniej drogi, aby trafić do centrum labiryntu. Obiekt jest przewidziany dla dzieci i młodzieży. Ściany labiryntu mają wys. 150 cm. Powyżej labiryntu znajdują się kładki, z których rodzice mogą instruować dzieci o kierunku przejścia. W przypadku zagubienia się w labiryncie zastosowano zasadę prawej ręki. Mając cały czas ścianę po prawej stronie, na pewno trafisz do jednego z trzech wyjść. Obiekt dostosowany został dla osób niepełnosprawnych.
