Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie
908 A z 4.08.1977
Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie to okazały, zabytkowy budynek mieszkalny zlokalizowany w centralnej części kurortu, stanowiący prawdziwą perłę architektury rezydencjonalnej, z której słynie województwo mazowieckie. Posiadłość usytuowana jest na rozległej, zielonej działce na rogu ulic Stefana Batorego oraz Stefana Żeromskiego, w bliskim sąsiedztwie zabytkowej przestrzeni spacerowej, jaką jest Park Zdrojowy. Oprócz reprezentacyjnej rezydencji na dużej posesji znajduje się również 2-kondygnacyjny budynek gospodarczy pełniący funkcję garażu. Dziś obiekt należy do najcenniejszych zabytków, jakie oferuje Konstancin-Jeziorna, przyciągając wzrok kunsztowną bryłą, szlachetnymi proporcjami oraz niezwykłą wiernością historycznej formie z przełomu XIX i XX wieku.
Historia powstania willi i rodzina Machlejdów
Autorem projektu oraz fundatorem tej wyjątkowej siedziby był Karol Machlejd – znany przemysłowiec i właściciel 1 z największych browarów, jakimi mogła poszczycić się Warszawa. Zaprojektował on budynek specjalnie dla siebie oraz swoich najbliższych, tworząc komfortową letnią i całoroczną rezydencję w malowniczym, leśnym otoczeniu. W chwili powstawania obiektu Karol Machlejd był już wdowcem oraz ojcem kilkorga dzieci. Aby uczcić pamięć swojej przedwcześnie zmarłej małżonki, Julianny Marianny Teichert-Stawickiej, nadał nowo wzniesionej willi romantyczne i pełne sentymentu imię „Julia”.
Po śmierci Karola Machlejda w 1906 roku kolejnym właścicielem posiadłości stał się jego syn, Julian Marcin Edward Machlejd – wybitny pastor ewangelicki, zasłużony pedagog i przedsiębiorca, a także 1. dyrektor renomowanego Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie. Co niezwykle istotne z punktu widzenia ciągłości tradycji i opieki nad zabytkiem, rodzina Karola Machlejda mieszka w tym historycznym domu nieprzerwanie do dziś, pielęgnując dziedzictwo swoich przodków.
Architektura eklektyczna i kompozycja bryły budynku
Pod względem stylistycznym rezydencja została zaprojektowana w duchu architektury eklektycznej z wyraźnymi, szlachetnymi elementami neorenesansu. Jest to budynek murowany z cegły i starannie otynkowany, wzbogacony o 2 dekoracyjne, drewniane werandy. Posiadłość posadowiono na planie kwadratu z wyraźnie wyodrębnionymi ryzalitami od strony frontowej oraz w elewacji ogrodowej.
Bryła budynku odznacza się dużą jednorodnością oraz przemyślaną symetrią, a jej układ przestrzenny wyróżniają następujące rozwiązania architektoniczne:
- Do 2-kondygnacyjnego korpusu głównego w obu elewacjach bocznych dobudowane są 2-kondygnacyjne, drewniane oraz przeszklone werandy, nadające bryle lekkości i letniskowego charakteru.
- Z obu stron korpusu głównego, zarówno w elewacji frontowej, jak i ogrodowej, znajdują się reprezentacyjne, 3-kondygnacyjne ryzality.
- Cały budynek przykryty jest 2-spadowym dachem z estetycznym blaszanym pokryciem.
- Na wszystkich elewacjach cała dolna kondygnacja pokryta jest eleganckim pasowym boniowaniem w tynku, a podziały poziome podkreślają profilowane gzymsy kordonowy i koronujący, dodatkowo poprzedzony partią dekoracyjnego fryzu.
Szczegóły elewacji frontowej i ogrodowej
Niezwykłe bogactwo detalu rzeźbiarskiego i sztukatorskiego najlepiej widoczne jest przy bliższym przyjrzeniu się poszczególnym fasadom rezydencji. Elewacja frontowa (zachodnia) jest 5-osiowa, z wyrazistym, centralnym ryzalitem wejściowym. Ten 1-osiowy ryzalit zwieńczony jest ostrym szczytem ujętym w 2 smukłe sterczyny i zamkniętym półokrągłym naczółkiem. W dolnej kondygnacji ryzalitu umieszczono drzwi wejściowe w dekoracyjnym obramieniu, wyżej znajduje się duże, półkoliście zamknięte okno witrażowe, natomiast na 3. kondygnacji widnieją 2 półkoliście zamknięte okna, nad którymi ulokowano okrągłe okno okulusowe. Pozostałe otwory okienne na fasadzie frontowej są harmonijnie zróżnicowane.
Równie imponująco prezentuje się elewacja ogrodowa (wschodnia), która jest 7-osiowa i posiada 3-osiowy, delikatnie wysunięty centralny ryzalit. Jego kompozycję tworzą kunsztowne detale:
- Na parterze ryzalitu znajduje się wygodny taras wejściowy prowadzący bezpośrednio do ogrodu.
- Na piętrze umieszczono reprezentacyjny balkon wsparty na dekoracyjnych kroksztynach, ozdobiony kamiennymi słupkami oraz kutą, metalową balustradą.
- Okno balkonowe zwieńczone jest ozdobnym, 2-wolutowym naczółkiem, natomiast okna po jego bokach zwieńczono plastycznymi, rzeźbiarskimi maskami przedstawiającymi głowy rycerzy.
- Cały ryzalit ogrodowy zwieńczony został dekoracyjnym szczytem z półkolistym naczółkiem, flankowanym po bokach przez 2 sterczyny, a w centralnym polu szczytu widnieje pamiątkowy napis „Julia”.
Stan techniczny i autentyzm zabytku w XXI wieku
Dzięki nieprzerwanej obecności potomków fundatora oraz ich wielopokoleniowej trosce o rodzinne dziedzictwo, budynek będący własnością prywatną znajduje się dziś w bardzo dobrym stanie technicznym. Rezydencja jest stale zamieszkana oraz na bieżąco konserwowana z poszanowaniem historycznej substancji budowlanej.
W obiekcie zachowała się oryginalna, zabytkowa stolarka okienna i drzwiowa, a w ramach przeprowadzonych prac remontowych wymieniony został dach, co skutecznie zabezpieczyło konstrukcję przed działaniem czynników atmosferycznych. Dzięki temu willa zachowała ogromną część swojego dawnego autentyzmu i stanowi wyjątkowe świadectwo architektury eklektycznej przełomu XIX i XX wieku w całym podwarszawskim uzdrowisku.
Źródło: konstancinjeziorna.pl
Inne obiekty znajdujące się w:
Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna
- Amfiteatr w Parku Zdrojowym w Konstancinie-Jeziornie
- Centrum Terapii Narządu Ruchu. Biały Dom
- Hotel Uzdrowiskowy Konstancja w Konstancinie-Jeziornie
- Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy czarny w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy zielony w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy żółty w Konstancinie-Jeziornie
- Szlaki spacerowe Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Szpital Rehabilitacyjny - Uzdrowisko Konstancin-Zdrój
- Tężnia solankowa w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Anna” w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Izyhali w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Pod Dębem w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Szwajcarka w Konstancinie-Jeziornie


