Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie
1544-A z 23.03.1993
Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie należy do najbardziej eleganckich i reprezentacyjnych zabytkowych rezydencji letniskowych, jakimi może poszczycić się województwo mazowieckie. Ten wyjątkowy budynek powstał w 1906 roku w złotym okresie rozwoju podwarszawskiego kurortu, kiedy to zamożni mieszkańcy metropolii, jaką jest Warszawa, wznosili tu swoje okazałe letnie siedziby wśród sosnowych lasów. Dziś obiekt stanowi niezwykle cenną perłę architektury uzdrowiskowej, którą oferuje Konstancin-Jeziorna, zachwycając spacerowiczów swoim francuskim szykiem, bogatą detalistyką fasady oraz fascynującą historią kolejnych właścicieli z początku XX wieku. Położona w zacisznej, willowej części miasta niedaleko Parku Zdrojowego posiadłość do dziś przyciąga wzrok koneserów dawnej sztuki budowlanej.
Początki budowy i wybitni architekci projektu
Historia tej prestiżowej nieruchomości sięga 1906 roku, gdy na zlecenie prywatnych inwestorów rozpoczęto realizację niezwykle ambitnego projektu architektonicznego. W opracowaniach historycznych oraz konserwatorskich autorstwo koncepcji architektonicznej willi przypisywane jest 2 wybitnym i cenionym twórcom epoki:
- Józefowi Piusowi Dziekońskiemu – znakomitemu polskiemu architektowi i konserwatorowi zabytków, twórcy wielu monumentalnych świątyń oraz wyrafinowanych rezydencji na przełomie XIX i XX wieku.
- Arturowi Oraczewskiemu – utalentowanemu architektowi i budowniczemu, aktywnie działającemu w środowisku warszawskim i podwarszawskim na początku XX wieku.
Niezależnie od tego, który z 2 mistrzów bezpośrednio nadzorował prace projektowe, budynek od samego początku wyróżniał się na tle okolicznej zabudowy letniskowej swoim wielkomiejskim, arystokratycznym charakterem oraz niespotykaną dbałością o klasyczne proporcje.
Eugenia, Maria, Natemi – dzieje nazw i właścicieli willi
Losy własnościowe rezydencji były w początkowych dekadach XX wieku niezwykle dynamiczne, a każdy kolejny etap jej historii wiązał się ze zmianą oficjalnej nazwy posesji. Kalendarium najważniejszych wydarzeń i zmian właścicielskich obejmuje następujące daty:
- Początkowo, tuż po wybudowaniu w 1906 roku, rezydencja nosiła elegancką nazwę „Eugenia”.
- W 1914 roku posiadłość została sprzedana znanej i wpływowej arystokratycznej rodzinie Druckich-Lubeckich.
- W czasie wojny światowej w latach 1914–1918 w willi mieszkał wraz ze swoją rodziną wybitny polski malarz i ilustrator Franciszek Ejsmond, który pozostawił w budynku trwały ślad swojej twórczości artystycznej.
- W 1918 roku nieruchomość zakupił prof. Aleksander Jackowski, który postanowił zmienić dotychczasową nazwę posiadłości na „Maria”.
- W 1930 roku willę nabyli Natalia i Teodor Emil Landsbergowie. To właśnie na ich cześć, dla upamiętnienia początkowych sylab imion nowych właścicieli (Natalia oraz Teodor Emil), budynek zaczął funkcjonować pod swoją obecną, oryginalną nazwą „Natemi”.
Obecnie zabytkowy budynek znajduje się w prywatnych rękach, pozostając świadectwem dawnej świetności podstołecznego uzdrowiska oraz jego elitarnego, kulturalnego środowiska.
Architektura w stylu francuskiego II Cesarstwa
Pod względem stylistycznym obiekt wyraźnie odróżnia się od typowych, drewniano-murowanych pensjonatów szwajcarskich czy neogotyckich willi popularnych w tym regionie na przełomie XIX i XX wieku. Został on bowiem wzniesiony w niezwykle eleganckim stylu architektury francuskiej II Cesarstwa, nawiązującym do paryskich rezydencji miejskich i pałacyków z połowy XIX wieku.
Elewację frontową tego 2-kondygnacyjnego budynku zdobi szereg kunsztownych elementów rzeźbiarskich i sztukatorskich, do których należą przede wszystkim:
- Płytki, centralnie usytuowany pseudoryzalit, ujęty smukłymi kolumnami o jońskich głowicach starannie dekorowanych bogatymi, kwiatowymi girlandami.
- Reprezentacyjny, koszowy balkon wsparty na efektownym, baniastym blaszanym kroksztynie, stanowiący wyrazisty akcent centralnej osi fasady.
- Wielkie okno na piętrze zamknięte łukiem odcinkowym, ozdobione cenną, oryginalną polichromią autorstwa Franciszka Ejsmonda, który mieszkał tu w okresie wojennym.
- Ażurowa attyka tralkowa wieńcząca górną część fasady, nadająca całej bryle lekkości oraz pałacowego wykończenia.
Otoczenie ogrodowe i rzeźba Józefa Gabowicza
Nieodłącznym elementem kompozycyjnym posiadłości jest otaczający ją zabytkowy ogród, który stanowi naturalną oprawę dla francuskiej architektury budynku. Bezpośrednio w ogrodzie willi, ustawiona przodem do eleganckiej fasady, stoi niezwykle cenna rzeźba zatytułowana „Chłop z dziewczynką”, której autorem jest znany polski rzeźbiarz Józef Gabowicz.
Dzieło to doskonale wpisuje się w artystyczny klimat dawnego letniska, tworząc z architekturą budynku spójną, malowniczą całość. Obecność oryginalnej rzeźby plenerowej oraz unikatowej polichromii na elewacji sprawia, że posiadłość stanowi wyjątkowy zabytek, łączący w sobie wielką architekturę, malarstwo oraz sztukę rzeźbiarską początku XX wieku.
Źródło: konstancinjeziorna.pl
Inne obiekty znajdujące się w:
Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna
- Amfiteatr w Parku Zdrojowym w Konstancinie-Jeziornie
- Centrum Terapii Narządu Ruchu. Biały Dom
- Hotel Uzdrowiskowy Konstancja w Konstancinie-Jeziornie
- Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy czarny w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy zielony w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy żółty w Konstancinie-Jeziornie
- Szlaki spacerowe Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Szpital Rehabilitacyjny - Uzdrowisko Konstancin-Zdrój
- Tężnia solankowa w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Anna” w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Izyhali w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Pod Dębem w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Szwajcarka w Konstancinie-Jeziornie


