Kolonia robotnicza "Carl Emanuel" ("Karmańskie") w Rudzie Śląskiej
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/1200x800/ruda_slaska_wolnosci_106_dsc_6111.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_raciborska_15_wolnosci_102_dsc_6119.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/uklad_urbanistyczny_i_zabudowa_kolonii_robotniczej_ruda_slaska_poludniowa_-_ul__wolnosci_102_ks.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_raciborska_3_dsc_6128.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_wolnosci_110_dsc_6104.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_raciborska_7_dsc_6130.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_wolnosci_114_dsc_6142.jpg)
![](/data/thumbs/places/4/71/47109/300x300/ruda_slaska_raciborska_9_dsc_6124.jpg)
Kolonia robotnicza „Carl Emanuel", tzw. "Karmańskie” (od nazwy szybu Karl Emanuel) w Rudzie Śląskiej to jeden z ładniejszych przykładów budownictwa patronackiego na Górnym Śląsku. Budowę kolonii rozpoczęto pod koniec XIX wieku z inicjatywy Ballestremów, którzy na południe od osady Ruda posiadali dużą kopalnię „Brandenburg” (później „Wawel”) oraz koksownię. Do dziś zachowały się efektowne budynki mieszkalne dla robotników i nadzoru, stojące przy ulicach Wolności i Raciborskiej.
Źródło: slaskie.travel
Pierwsze typowe familoki postawiono już pod koniec XIX wieku, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Wolności i Zabrzańską, a nieco później zbudowano duży dom noclegowy i kilka obiektów usługowych; w pierwszych latach XX wieku kolonię rozbudowano o domy mieszkalne przy ul. Południowej. Żaden z tych budynków nie przetrwał do naszych czasów – część zastąpiono nową zabudową, część uległa rozbiórce podczas budowy Drogowej Trasy Średnicowej. Warte zatem szczególnej uwagi są zachowane, zabytkowe zabudowania kolonii pomiędzy ulicami Wolności, Raciborską i Zabrzańską. Kwartał ten stawiano w latach 1909-1911. Budynki tworzą zamknięty czworobok z dziedzińcem pośrodku. Ceglane domy są dwukondygnacyjne, przykryte wielospadowymi dachami; mieszkania są jedno- lub dwuizbowe, z sanitariatami dostępnymi z loggii. W 1922 roku zakończono budowę dwóch najefektowniejszych gmachów na terenie kolonii – są nimi narożne domy wzniesione na planie w kształcie litery L, wyróżniające się bogatą i ciekawą formą architektoniczną - operującą takimi detalami, jak baszty, wieżyczki czy zwieńczone spływami wolutowymi szczyty.
Źródło: slaskie.travel