Beskid Żywiecko-Orawski
Beskid Żywiecko-Orawski (słow. Žyviecko-oravské Beskydy) – pasmo górskie położone na pograniczu polsko-słowackim (żywiecko-orawskim), wschodnia część Beskidu Żywieckiego obejmująca masywy Babiej Góry (1725 m), Pilska (1557 m), Romanki, Lipowskiego Wierchu, Mędralowej, Jałowca oraz Policy. Wydzielony jako rozległy mezoregion stanowiący najwyższą część Beskidów Zachodnich z indeksem 513.51, w ramach regionalizacji fizycznogeograficznej Polski z 2018 roku wykonanej przez międzyuczelniany zespół geografów pod kierownictwem Jerzego Solona. Pojęcie Beskidu Żywiecko-Orawskiego w najnowszej literaturze naukowej, nie występuje w podziałach turystyczno-krajoznawczych Beskidu Żywieckiego. W geografii słowackiej region jest określany jako Oravské Beskydy i zaliczany do makroregionu Stredné Beskydy.
Granice obejmujące obszar Beskidu Żywiecko-Orawskiego w dotychczasowych opracowaniach (szczególnie turystycznych) prowadzono w bardzo różny sposób; m.in. wyłączano z niego Pasmo Jałowieckie, włączano część Pogórza Orawsko-Jordanowskiego i inne przyległe obszary. W przeszłości Beskid Żywiecki określano też mianem Beskidu Wysokiego, rozszerzając także tę nazwę na inne tereny.
Beskid Żywiecko-Orawski zajmuje 939 km2, z czego na terytorium Polski 688 km2 (73,3%). Wszystkie jego granice (z Beskidem Orawsko-Kisuckim, Obniżeniem Jabłonkowsko- Koniakowskim, Kotliną Żywiecką, Pasmami Pewelsko-Krzeszowskimi, Beskidem Makowskim, Pogórzem Orawsko-Jordanowskim i Działami Orawskimi) są wyraźne i przebiegają bądź dolinami rzek, bądź wzdłuż załomów morfologicznych.
Źródło: wikipedia.pl / Władysław Łoboz - Podział Polskich Karpat
Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
Babia Góra (1725 m n.p.m.)
ZawojaBabiogórski Park Narodowy
ZawojaChata na Zagroniu
KręcichłostyDiablak (1725 m n.p.m)
ZawojaDolina Rybnego Potoku
ZawojaGórny Płaj
ZawojaGówniak (1644 m n.p.m.)
ZawojaHala Bacmańska
ZłatnaHala Bieguńska
ZłatnaHala Gawłowska
ZłatnaHala Kamińskiego na Magurce
KoszarawaHala Lipowska
ZłatnaHala Malinowa (Polana Malinowa)
MalinowoHala Miziowa
KorbielówHala na Prusowie
MilówkaHala Redykalna
ZłatnaHala Rysianka
Sopotnia WielkaHala Śmietanowa
ZawojaJałowcowy Garb (1017 m n.p.m.)
ZawojaJałowiec (1111 m n.p.m.)
ZawojaKępa (1521 m n.p.m.)
ZawojaLasek, Łosek (868 m n.p.m.)
JeleśniaLodowa Przełęcz (1608 m n.p.m.)
ZawojaMała Babia Góra - Cyl (1517m n.p.m.)
ZawojaMędralowa (1169 m n.p.m.)
KoszarawaMosorny Groń (1044 m n.p.m.)
ZawojaNiższy Cyl (ok. 1490 m n.p.m.)
ZawojaPilsko (1557 m n.p.m.)
KorbielówPolica (1369 m n.p.m.)
ZawojaPrusów (1010 m n.p.m.)
MilówkaPrzełęcz Brona (1408 m n.p.m.)
ZawojaPrzełęcz Glinne
KorbielówPrzełęcz Krowiarki (Lipnicka)
Zubrzyca GórnaRezerwat na Policy im. prof. Zenona Klemensiewicza
ZawojaRezerwat przyrody „Romanka”
Sopotnia WielkaRomanka (1366 m n.p.m.)
Sopotnia WielkaSchronisko PTTK na Hali Boraczej (854 m n.p.m.)
ŻabnicaSchronisko PTTK na Hali Lipowskiej (1324 m n.p.m)
ZłatnaSchronisko PTTK na Hali Miziowej (1330 m n.p.m.)
KorbielówSchronisko PTTK na Hali Rysianka (1320 m n.p.m.)
Sopotnia WielkaSiodło Bończy (ok. 1718 m n.p.m.)
ZawojaSokolica (1367 m n.p.m.)
ZawojaTrzy Kopce w Beskidzie Żywieckim (1216 m n.p.m.)
PilskoWieża widokowa "Beskidzki Raj" w Stryszawie
StryszawaWieża widokowa na Mosornym Groniu
ZawojaWodospad na Mosornym Potoku w Zawoi
ZawojaWodospad Roztoki
StryszawaWodospad w Sopotni Wielkiej
Sopotnia WielkaŻywiecki Park Krajobrazowy
ŻabnicaRegion ma powierzchnię 939 km², z czego 73,3% (tj. 688 km²) przypada na terytorium Polski. Stanowi najwyższy człon Beskidów Zachodnich – jedyny gdzie obecne są krajobrazowe piętra kosodrzewiny i halne. Budują go skały fliszowe w strefie jednostki magurskiej. Rzeźba terenu ma charakter średniogórski, choć na Babiej Górze są formy podobne do wysokogórskich utworów polodowcowych. Stoki bywają strome i podatne na osuwiska, występują wychodnie skalne i gołoborza. W stosunku do długich i wyrównanych masywów sąsiedniego, niższego Beskidu Żywiecko-Kisuckiego, odmienna jest tutaj geometria grzbietów, które są bardziej zwarte, z wyraźniej zaznaczonymi szczytami i przełęczami.
Miejscowa przyroda jest objęta ochroną w formie słowackiego Obszaru Chronionego Krajobrazu „Horná Orava”, a po polskiej stronie istnieją Żywiecki Park Krajobrazowy i Babiogórski Park Narodowy. Z małoobszarowych form ochrony egzystują rezerwaty z fragmentami górnoreglowego starodrzewia świerkowego, m.in. Pilsko, Romanka, Lipowska.
Źródło: wikipedia.pl
Beskid Żywiecko-Orawski wyosobniono jako mezoregion beskidzki w podziale Karpat Zachodnich autorstwa Jarosława Balona i Miłosza Jodłowskiego. Ciągnie się on skośnie z południowego zachodu na północny wschód, od okolic wsi Rajcza w dolinie rzeki Soły i wsi Mutne w dolinie Mutnianki, do rejonu miast Sucha Beskidzka i Jordanów w dolinie Skawy. Graniczy z Beskidem Żywiecko-Kisuckim, Międzygórzem Jabłonkowsko-Koniakowskim, Beskidem Śląskim, Kotliną Żywiecką, Pasmami Pewelsko-Krzeszowskimi, Beskidem Makowskim, Pogórzem Orawsko-Jordanowskim i Działami Orawskimi.
Taki podział nawiązuje do regionalizacji Słowacji według Emila Mazúra i Michala Lukniša, którzy w przestrzeni Beskidu Żywieckiego wyróżnili odrębne Kysucké Beskydy i Oravské Beskydy, przy czym do części orawskiej zaliczyli, inaczej niż geografowie polscy, także masywy Oszusa i Krawców Wierchu. W kocepcji Jarosława Balona i współpracowników masywy te są włączone do części kisuckiej.
W obowiązującej powszechnie przed 2018 rokiem regionalizacji Polski Jerzego Kondrackiego również figuruje termin Beskid Żywiecko-Orawski, jednak w innym znaczeniu niż omawiane tutaj hasło. Obejmuje on obszar od Wielkiej Raczy i Wielkiej Rycerzowej po Romankę i Pilsko, oraz występuje w niższej randze mikroregionu (pod symbolem 513.511) jako jedna z czterech składowych rozległego mezoregionu Beskidu Żywieckiego (obok Pasma Babiogórskiego, Beskidu Orawsko-Podhalańskiego i Działów Orawskich). Mędralowa i Jałowiec w podziale Jerzego Kondrackiego przynależą do mezoregionu Beskidu Makowskiego.
Źródło: wikipedia.pl
Schroniska polskie w Beskidzie Żywiecko-Orawskim:
- Schronisko na Hali Rysiance
- Schronisko na Hali Lipowskiej
- Schronisko na Hali Boraczej
- Schronisko „Chata Baców” w Korbielowie
- Schronisko na Hali Miziowej
- Schronisko na Markowych Szczawinach
- Schronisko na Hali Krupowej
Schronisko słowackie w Beskidzie Żywiecko-Orawskim:
- Chata Slaná voda
Chatki studenckie w Beskidzie Żywiecko-Orawskim:
- Chata na Zagroniu,
- Chatka Lasek,
- Pod Solniskiem.
Studenckie bazy namiotowe w Beskidzie Żywiecko-Orawskim:
- Głuchaczki,
- Hala Górowa.
Źródło: wikipedia.pl
Do obiektu przynależą:
- Babia Góra (1725 m n.p.m.)
- Babiogórski Park Narodowy
- Chata na Zagroniu
- Diablak (1725 m n.p.m)
- Dolina Rybnego Potoku
- Górny Płaj
- Gówniak (1644 m n.p.m.)
- Hala Bacmańska
- Hala Bieguńska
- Hala Gawłowska
- Hala Kamińskiego na Magurce
- Hala Lipowska
- Hala Malinowa (Polana Malinowa)
- Hala Miziowa
- Hala na Prusowie
- Hala Redykalna
- Hala Rysianka
- Hala Śmietanowa
- Jałowcowy Garb (1017 m n.p.m.)
- Jałowiec (1111 m n.p.m.)
- Kępa (1521 m n.p.m.)
- Lasek, Łosek (868 m n.p.m.)
- Lodowa Przełęcz (1608 m n.p.m.)
- Mała Babia Góra - Cyl (1517m n.p.m.)
- Mędralowa (1169 m n.p.m.)
- Mosorny Groń (1044 m n.p.m.)
- Niższy Cyl (ok. 1490 m n.p.m.)
- Pilsko (1557 m n.p.m.)
- Polica (1369 m n.p.m.)
- Prusów (1010 m n.p.m.)
- Przełęcz Brona (1408 m n.p.m.)
- Przełęcz Glinne
- Przełęcz Krowiarki (Lipnicka)
- Rezerwat na Policy im. prof. Zenona Klemensiewicza
- Rezerwat przyrody „Romanka”
- Romanka (1366 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK na Hali Boraczej (854 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej (1324 m n.p.m)
- Schronisko PTTK na Hali Miziowej (1330 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK na Hali Rysianka (1320 m n.p.m.)
- Siodło Bończy (ok. 1718 m n.p.m.)
- Sokolica (1367 m n.p.m.)
- Trzy Kopce w Beskidzie Żywieckim (1216 m n.p.m.)
- Wieża widokowa "Beskidzki Raj" w Stryszawie
- Wieża widokowa na Mosornym Groniu
- Wodospad na Mosornym Potoku w Zawoi
- Wodospad Roztoki
- Wodospad w Sopotni Wielkiej
- Żywiecki Park Krajobrazowy


