Willa "Danusia" w Szczawnicy

Willa "Danusia" w Szczawnicy to jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów zabytkowych, które zdobią uzdrowiskowe centrum tego malowniczego miasta. Położona przy prestiżowym Placu Dietla pod numerem 6, stanowi ważny element historycznej zabudowy, będąc świadkiem rozwoju kurortu na przełomie XIX i XX wieku. Budynek usytuowany jest na nasłonecznionym stoku góry Bryjarki, co zapewnia mu nie tylko doskonałe nasłonecznienie, ale również wspaniałe widoki na serce uzdrowiska. Dostęp do posesji prowadzi od strony ulicy Języki, tą samą drogą, która wiedzie do sanatorium "Budowlani".

Historia powstania i pierwotna nazwa

Geneza tego architektonicznego klejnotu sięga roku 1889. Wówczas to wzniesiono budynek, któremu pierwotnie nadano nazwę "Ukrainka". Co ciekawe, willa nie powstała jako samotny obiekt – tuż obok wybudowano jej architektonicznego bliźniaka, willę "Janina". Inwestorami i pierwszymi właścicielami obu domów byli członkowie znanej i cenionej rodziny: Walery Eljasz-Radzikowski oraz jego syn, Stanisław Eljasz-Radzikowski.

Postać Stanisława jest tu kluczowa, gdyż był on nie tylko właścicielem, ale przede wszystkim utalentowanym architektem i projektantem, który odcisnął trwałe piętno na krajobrazie miejscowości Szczawnica. To spod jego ręki wyszły projekty tak znaczących obiektów jak neogotycki kościół pod wezwaniem świętego Wojciecha czy słynny Dworzec Gościnny. Oczywiście, zaprojektował on również wspomniane wille: "Ukrainkę" oraz "Janinę", nadając im styl charakterystyczny dla ówczesnej architektury uzdrowiskowej.

Zmiany właścicielskie i losy bliźniaczej willi

Rodzina Eljasz-Radzikowskich zarządzała nieruchomościami do początku XX wieku. W 1909 roku Stanisław zdecydował się na sprzedaż obu budynków. Nowym właścicielem, który nabył je w tym samym roku, został hrabia Adam Stadnicki – postać niezwykle zasłużona dla rozwoju szczawnickiego zdroju. W bliźniaczej willi "Janina" zamieszkał wówczas Jan Maniecki, pełniący funkcję zarządcy uzdrowiska. Niestety, historia "Janiny" nie zakończyła się szczęśliwie – po pewnym czasie budynek ten został rozebrany i nie przetrwał do naszych czasów, czyniąc opisywaną willę jedyną pamiątką po tym założeniu architektonicznym.

Mieszkańcy i funkcje w okresie międzywojennym

Przed II wojną światową willa, funkcjonująca wciąż pod nazwą "Ukrainka", tętniła życiem i gościła znamienite osobistości. Jednym z jej mieszkańców był inżynier Karol Kozubski, który zapisał się w historii regionu jako pierwszy dyrektor szczawnickiej elektrowni, uruchomionej w 1932 roku. Obiekt pełnił również funkcje sanatoryjne, przyjmując kuracjuszy przybywających "do wód". Pensjonat słynął wśród gości przede wszystkim z pięknego widoku rozpościerającego się na Plac Dietla, co stanowiło dodatkowy atut podczas wypoczynku.

Czasy powojenne i współczesność

Zmiana sytuacji geopolitycznej po II wojnie światowej przyniosła również zmiany dla samego budynku. To właśnie wtedy zmieniono jego nazwę z "Ukrainka" na obecnie obowiązującą – "Danusia". Obiekt został upaństwowiony i przejęty przez podmiot "Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowisko Szczawnica". Przez wiele lat PRL-u willa służyła lokalnej społeczności, mieszcząc w swoich wnętrzach mieszkania pracownicze dla osób zatrudnionych w uzdrowisku.

Obecnie zabytkowa willa nadal służy turystom i kuracjuszom. W jej odnowionych wnętrzach funkcjonuje hotel, który jest własnością spółki akcyjnej Przedsiębiorstwo "Uzdrowisko Szczawnica". Dzięki temu goście mogą nadal cieszyć się historycznym klimatem tego miejsca, korzystając z uroków pobytu w jednym z najpiękniejszych zakątków Pienin.