Park Centralny w Białymstoku

Park Centralny w Białymstoku to wyjątkowy, zielony teren o powierzchni ponad trzech hektarów, który znajduje się w samym centrum tego wspaniałego miasta. Kiedy odwiedzamy Białystok, to urokliwe miejsce stanowi idealny punkt na mapie na chwilę wytchnienia. Obszar ten, urozmaicający gęsto zabudowane województwo podlaskie, usytuowany jest w ścisłym obrębie znanych ulic: Kijowskiej, Sosnowej, Konstantego Kalinowskiego, Józefa Mariańskiego oraz historycznego placu Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Pomimo swojej rekreacyjnej funkcji, kryje w sobie bardzo złożoną przeszłość.

Trudna historia i dawny cmentarz rabinacki

Dzisiejsza, spokojna przestrzeń skrywa w sobie bardzo bolesną historię. Cały ten obszar został bowiem utworzony na miejscu dawnego, dziewiętnastowiecznego cmentarza rabinackiego, zwanego powszechnie kirkutem. Nekropolia ta zajmowała niegdyś rozległy teren pomiędzy ulicą Kalinowskiego a nieistniejącą już w swojej większej części historyczną ulicą Odeską. Cmentarz został brutalnie zniszczony najpierw przez hitlerowców w czasie drugiej wojny światowej, a proces ten był później kontynuowany przez władze ludowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Aż do 2007 roku na terenie parku znajdowała się historyczna macewa, która godnie upamiętniała ten dawny obszar pochówków. Została ona jednak ostatecznie przeniesiona na ocalały cmentarz żydowski przy ulicy Wschodniej. Z uwagi na swoją przeszłość, miejsce to stanowi niezwykle ważny punkt na Szlaku Dziedzictwa Żydowskiego, który otwarto w czerwcu 2008 roku dzięki ogromnej pracy i staraniom grupy doktorantów oraz studentów będących wolontariuszami Fundacji Uniwersytetu w Białymstoku.

Architektura, pomniki i otwarta przestrzeń do rekreacji

Współczesna tkanka tego miejsca została szczegółowo zaprojektowana z myślą o różnorodnych potrzebach okolicznych mieszkańców oraz turystów. Odwiedzający mogą tu znaleźć między innymi nowoczesny i w pełni ekologiczny plac zabaw, który stanowi bardzo bezpieczne miejsce do radosnej rekreacji dla najmłodszych. Wkraczając na zielone alejki od strony placu Niezależnego Zrzeszenia Studentów, nie sposób nie zauważyć monumentalnego obiektu, jakim jest Pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej. To potężne dzieło sztuki zostało zaprojektowane przez zdolnych twórców, którymi byli B. Chmielewski i M. Zbichorski. Przemyślana konstrukcja składa się z niezwykle wysokich, siedemnastometrowych kolumn wykonanych z surowego betonu. Na samej górze są one połączone ogromną, miedzianą koroną stylizowaną na złączone konary wielkich drzew, w której wnętrzu umieszczono figurę przypominającą orła z dumnie rozpostartymi skrzydłami.

Wyjątkowe serce miejskiego życia kulturalnego i artystycznego

W opisywanej przestrzeni krzyżują się najważniejsze ścieżki kulturalne całego regionu. W 1974 roku zbudowano w tym miejscu wielki amfiteatr imienia Czesława Niemena, który posiadał obszerną scenę o wielkości dwustu metrów kwadratowych oraz rozległe trybuny mogące pomieścić ponad trzy tysiące widzów. W latach 2006-2012 w jego miejscu powstała imponująca Opera i Filharmonia Podlaska, pełniąca dumne miano Europejskiego Centrum Sztuki. Z kolei w północno-zachodniej części zieleńca usytuowany jest znany i bardzo ceniony Białostocki Teatr Lalek, który został od podstaw zaprojektowany przez uznanych warszawskich architektów: Kłyszewskiego, Mokrzyńskiego oraz Wierzbickiego. Aby dodatkowo uhonorować te wspaniałe tradycje artystyczne, od grudnia 2012 roku fragment zielonego otoczenia sąsiadujący bezpośrednio z budynkiem opery i teatrem nosi oficjalną nazwę placu Stanisława Moniuszki.

Urokliwe otoczenie i sąsiadujące budowle sakralne

Wypoczynek w tym mocno zacienionym drzewami miejscu można bardzo łatwo połączyć ze zwiedzaniem fascynującej, pobliskiej architektury. W bliskim sąsiedztwie mieści się zabytkowa cerkiew św. Marii Magdaleny, której hojnym kolatorem w osiemnastym wieku był znany wszystkim Jan Klemens II Branicki. Warto przy tej okazji podkreślić, że to właśnie dzięki szerokiej działalności wielkich przedstawicieli tego wspaniałego rodu, aglomeracja może się dzisiaj poszczycić takimi perłami jak chociażby niedaleko oddalony i powszechnie podziwiany Pałac Branickich w Białymstoku. Umiejętne i harmonijne połączenie naturalnej przyrody z wielkimi pomnikami, artystycznymi teatrami oraz historycznymi obiektami kultu religijnego sprawia, że każdy spacer po tych pięknych okolicach to zarazem fantastyczna lekcja historii.