Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach
Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach to skansen i oddział Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, który od 1963 roku dokumentuje i odtwarza życie dawnych mieszkańców wybrzeża – Słowińców. Na terenie ok. 5 ha zachowano i zrekonstruowano autentyczne zagrody, chałupy i budynki gospodarcze, dzięki czemu odwiedzający mogą poznać realia wsi rybacko-rolniczej z przełomu XIX i XX wieku.
Ekspozycja
Skansen w Klukach to zespół 18 budynków (chałupy, obory, stodoły) datowanych od XVIII w. do lat 20. XX w. Najcenniejsze obiekty i wystawy to m.in.:
Chałupa Charlotty Klück — najstarszy budynek (XVIII w.) z unikalnym szerokim kominem brożynowym i czarną kuchnią.
Zagroda Reimannów — zachowana in situ trzyrodzinna chałupa z zabudowaniami i studnią.
Zagroda Josta i Klicka — in situ z piecem chlebowym i piwnicą naziemną.
Zagroda Alberta Klücka, Zagroda Keitschicków, Zagroda Anny Kötsch — przykłady budownictwa szerokofrontowego i dwurodzinnego.
Szałas rybacki z Mierzei Łebskiej — ekspozycja rybacka z początku XX w.
Piec chlebowy i piwnica naziemna — elementy małej architektury wiejskiej.
Dodatkowo: wystawy poświęcone rybołówstwu, kuchni pomorskiej, warsztatom rzemiosł oraz Słowińskiemu Centrum Kultury Regionalnej.
Autentyczność i koncepcja skansenu
Skansen został zaprojektowany jako rekonstrukcja fragmentu XIX-wiecznej wsi rybackiej — zabudowa jest wzmocniona faktem zachowania niektórych zagród in situ oraz obecnością historycznych drzew i dróg. Technika budowy (szkieletowa, wypełnienie strychulcem, dachy kryte trzciną) i typowe elementy architektury słowińskiej (chałupa dwurodzinna bliźniacza, szerokofrontowe ułożenie) są zachowane i udostępnione zwiedzającym.
Działalność edukacyjna i kulturalna
Muzeum prowadzi warsztaty rzemiosła ludowego, imprezy plenerowe i lekcje muzealne. W 2007 r. otwarto Słowińskie Centrum Kultury Regionalnej, a w 2008 r. uruchomiono karczmę „U Dargoscha” w zrewitalizowanej chałupie z Wierzchocina — miejsca te wzmacniają ofertę edukacyjną i turystyczną skansenu. W planach jest rozwój filii w Czystej jako Ośrodka Kultury Regionalnej.
Wstęp do Słowińskiego Parku Narodowego (SPN)
Po terenie parku można poruszać się od świtu do zmierzchu.
Opłata za wstęp na teren Słowińskiego Parku Narodowego obowiązują:
- od 1 maja do 30 września (wstęp do Obwodów Ochronnych Parku: Smołdziński Las, Rąbka, Rowy).
- od 1 października do 30 kwietnia nie pobiera się opłaty za wstęp do Parku.
Bilety można zakupić:
- online: https://www.biletpark.pl
- w punktach kasowych przy szlakach płatnych
1. Pieszo
Turystyka piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach pieszych oraz ścieżkach edukacyjnych.
2. Rower
Turystyka rowerowa może odbywać się wyłącznie po odpowiednio oznakowanych i przeznaczonych do tego celu szlakach rowerowych.
3. Pies
Na teren Parku zabrania się wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony. Zakaz nie dotyczy psów pasterskich i psów asystujących. Część szlaków przebiega jednak przez obszary ochrony krajobrazowej, gdzie psy można wprowadzać.
4. Wędkowanie
Na terenie SPN można wędkować. Opłaty można dokonać online lub w kasie SPN.
5. Parkingi
Parkingi Słowińskiego Parku Narodowego:
Pomysł utworzenia zagrody muzealnej w Klukach pojawił się w 1958 roku; prace badawcze i kolekcjonerskie prowadził zespół etnografów pod kierunkiem prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej. Uroczyste otwarcie Muzealnej Zagrody Słowińskiej nastąpiło 22 września 1963 roku. W kolejnych dekadach obiekt był rozbudowywany: przenoszono tu znikające zagrody, remontowano budynki in situ i tworzone były nowe ekspozycje tematyczne. W 1995 r. placówka przyjęła obecną nazwę — Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach — i stała się oddziałem Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku. W 2017 roku skansen odwiedziło 41 080 osób.
Godziny otwarcia i bilety
Godziny zwiedzania (wejście na teren do podanych godzin):
luty – kwiecień: wtorek 10:00–13:00 (wstęp bezpłatny do 12:00), środa–niedziela 10:00–16:00 (wstęp do 15:00); poniedziałek nieczynne.
maj: poniedziałek 10:00–13:00 (wstęp bezpłatny do 12:00), wtorek–niedziela 10:00–16:00 (wstęp do 15:00).
czerwiec – sierpień: poniedziałek 10:00–13:00 (wstęp bezpłatny do 12:00), wtorek–niedziela 10:00–18:00 (wstęp do 17:00).
wrzesień – październik: poniedziałek 10:00–13:00 (bezpłatnie do 12:00), wtorek–niedziela 10:00–16:00 (do 15:00).
listopad: poniedziałek nieczynne; wtorek 10:00–13:00 (bezpłatnie do 12:00), środa–niedziela 10:00–16:00 (do 15:00).
Nieczynne: 1 grudnia – 31 stycznia, Wielka Sobota, Niedziela Wielkanocna, 1 i 11 listopada.
(Ceny i szczegóły biletów warto potwierdzić przed wizytą — informacje mogą się zmieniać.)
Praktyczne wskazówki dla odwiedzających
Zaplanuj wizytę w sezonie letnim (wydłużone godziny); poza sezonem sprawdź dni i godziny otwarcia.
Muzeum działa na terenie wiejskim, teren ma charakter otwarty — wygodne obuwie i warstwa ubrania na wypadek zmiany pogody będą przydatne.
Zwiedzanie wnętrz zabytkowych chałup pozwala zobaczyć oryginalne pieczołowicie odtworzone wyposażenie i układy pomieszczeń.
Dla grup i szkół muzeum oferuje programy edukacyjne — warto rezerwować terminy z wyprzedzeniem.
Inne obiekty znajdujące się w:
Słowiński Park Narodowy
- Dawana stacja ratownictwa w Czołpinie
- Filia Muzeum SPN w Rąbce
- Filia Muzeum SPN w Rowach
- Grodzisko Rowokół
- Jezioro Dołgie Wielkie
- Jezioro Gardno
- Jezioro Łebsko
- Latarnia Morska Czołpino
- Muzeum Słowińskiego Parku Narodowego w Czołpinie
- Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach
- Muzeum Wyrzutni Rakiet w Rąbce
- Obszar ochrony ścisłej Dołgie Małe
- Osada latarników w Czołpinie
- Parking Czołpino Jednostka Wojskowa
- Parking Czołpino Leśny
- Parking Dołgie Wielkie
- Parking Kluki
- Parking Rąbka
- Platforma widokowa nad Jeziorem Gardno
- Rowokół (114,8 m n.p.m.)
- Szlak Doliny Łupawy
- Szlak Jezioro Dołgie Wielkie - Plaża
- Szlak na latarnię Czołpino przez plażę
- Szlak na latarnię Czołpino przez wydmy
- Szlak Nadmorski
- Szlak Rowy Pętla
- Szlak Słowińców
- Szlak Stara Łeba Pętla
- Wielkie Bagno Słowińskiego Parku Narodowego
- Wieża widokowa i pomost przy Jeziorze Łebsko
- Wieża widokowa i pomost przy Jeziorze Łebsko w Rąbce
- Wieża widokowa nad Jeziorem Gardno
- Wieża widokowa przy Jeziorze Łebsko
- Wieża widokowa Rowokół
- Wieża widokowa w Muzeum Wyrzutni Rakiet w Rąbce
- Wydma Czołpińska
- Wydma Łącka
