Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach to perła architektury barokowej, stanowiąca jeden z najważniejszych zabytków sakralnych w uzdrowiskowej części Karkonoszy. Położony w sercu dzielnicy Cieplice Śląskie-Zdrój, będącej częścią miasta Jelenia Góra, obiekt ten zachwyca zarówno swoją historią, jak i bogatym wyposażeniem wnętrza. Jego dzieje sięgają XIV wieku, choć obecna forma jest efektem XVIII-wiecznej odbudowy po tragicznym pożarze.

Pierwotna świątynia wzmiankowana była w tym miejscu już w 1318 roku. Przez cztery stulecia opiekę duszpasterską sprawowali tu cystersi, którzy przybyli do Cieplic z klasztoru w miejscowości Krzeszów. Dramatycznym momentem w historii kościoła był rok 1711, kiedy to budowla została strawiona przez ogień. Dzięki hojności rodu Schaffgotschów, ówczesnych właścicieli tych ziem, szybko przystąpiono do odbudowy. Nowa świątynia została wzniesiona w latach 1714–1717 według projektu miejscowego architekta Kaspra Jentscha. Budowla została zaplanowana na rzucie prostokąta, co jest charakterystyczne dla tego typu założeń, bez wyodrębnionego prezbiterium.

Z zewnątrz kościół prezentuje się skromnie, a wejście do niego prowadzi przez portal zwieńczony okazałym kartuszem. Prawdziwe bogactwo kryje jednak wnętrze. Jest to jednonawowa hala nakryta sklepieniem kolebkowym, wzdłuż której ciągnie się rząd bocznych kaplic, a nad nimi wznoszą się empory. Wystrój rzeźbiarski i malarski świątyni pochodzi głównie z lat 1714–1793 i stanowi wybitny przykład sztuki śląskiego baroku.

Najcenniejszym skarbem kościoła jest bez wątpienia ołtarz główny, będący dziełem jeleniogórskiego rzeźbiarza Heinricha Wagnera. Jego centralną część zajmuje obraz "Matka Boska Królowa Niebios" pędzla Michaela Willmanna, zwanego "śląskim Rembrandtem". Dzieło to, datowane na 1687 rok, zostało ufundowane przez opata krzeszowskiego Bernarda Rosę. Ołtarz flankują rzeźby przedstawiające świętych: Piotra, Pawła, Jana Chrzciciela oraz Jana Ewangelistę. Warto zwrócić uwagę również na inne płótna zdobiące wnętrze, w tym dzieła Johanna Franza Hoffmanna oraz cykl 12 obrazów w emporach przypisywanych warsztatowi Willmanna. Uwagę przykuwa także ambona z płaskorzeźbami ukazującymi sceny z życia patrona świątyni.

Kościół pełnił również funkcję nekropolii rodu Schaffgotschów. W krypcie pod posadzką spoczęli ciepliccy przedstawiciele tej magnackiej rodziny. Ślady ich obecności widoczne są także na zewnątrz. Dziedziniec kościelny, będący niegdyś cmentarzem, otacza mur, w który wmurowano renesansowe płyty nagrobne i epitafijne Schaffgotschów z linii władającej miejscowością Radomierz. Płyty te, pochodzące z przełomu XVI i XVII wieku, zostały tu przeniesione w XIX wieku. Upamiętniają one m.in. Wolfa I von Schaffgotscha i jego żony.

Otoczenie świątyni dopełniają inne zabytkowe obiekty. Na dziedzińcu wznosi się wolnostojąca, czworoboczna dzwonnica z początku XVIII wieku oraz barokowa kolumna Trójcy Świętej. Obok niej stoi figura św. Floriana z 1713 roku. W pobliżu kościoła znajduje się również ogólnodostępne źródło wody termalnej, zwieńczone rzeźbą, co przypomina o uzdrowiskowym charakterze Cieplic. Obecnie opiekę nad parafią sprawują ojcowie pijarzy, kontynuując wielowiekową tradycję duszpasterską w tym miejscu.

Źródło: wikipedia.pl