Most forteczny K602 i Jaz 602 w Ołoboku
L-902/A z 6.12.2022
Most forteczny K602 i jaz 602 w Ołoboku to wyjątkowy zespół budowli inżynieryjnych powstałych w latach 30. XX wieku jako element systemu obronnego Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego (MRU). Obiekty te, położone pomiędzy miejscowością Ołobok a taflą Jeziora Niesłysz, stanowiły kluczowe elementy Linii Niesłysz–Obra – systemu przeszkód wodnych zaprojektowanych w celu obrony przed potencjalnym atakiem ze wschodu. Ich znaczenie strategiczne było ogromne, a konstrukcja – wyjątkowa pod względem technicznym i militarnym.
Znaczenie i funkcja obiektów
Jaz 602, zbudowany w 1935 roku, był jednym z najważniejszych elementów hydrotechnicznych w całym MRU. Jego zadaniem było regulowanie poziomu wody w jeziorze Niesłysz oraz tworzenie rozległych obszarów zalewowych w przypadku zagrożenia militarnego. Poprzez otwarcie przepływu wody tama mogła w ciągu zaledwie 48 godzin doprowadzić do powstania zalewu sięgającego aż po rzekę Odrę. Cała konstrukcja została wykonana w kategorii odporności A, co oznacza, że ściany i strop mają aż 3,5 metra grubości. Tak solidne wykonanie czyni jaz 602 jedną z najpotężniejszych budowli Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
Most forteczny K602
Tuż przy tamie znajduje się most forteczny K602 – przesuwny most rolkowy typu fortecznego, w charakterystycznym niebieskim kolorze. Most ten był integralną częścią systemu zapór i umożliwiał ruch w rejonie jazu, jednocześnie pełniąc funkcję obronną. Wyposażony w masywny szlaban przeciwpancerny i otwartą maszynownię (obecnie zalaną wodą), stanowił przykład zaawansowanej inżynierii wojskowej tamtych czasów. Konstrukcja pozwalała na szybkie zamknięcie przejazdu i utrudnienie dostępu przeciwnikowi, a jednocześnie utrzymanie kontroli nad ruchem w strefie taktycznej.
Ochrona i zaplecze obronne
Ochronę dla mostu i jazu 602 zapewniał pobliski schron bojowy Panzerwerk 657. Był to jednokondygnacyjny obiekt o klasie odporności B, zbudowany w 1935 roku, wyposażony w kopuły bojowe i stanowiska karabinów maszynowych MG34. Schron ten umożliwiał prowadzenie skutecznej obrony w przypadku ataku i stanowił ważne ogniwo w systemie ochrony hydrotechnicznych elementów MRU.
Kanał forteczny Ołobok
Rzeka Ołobok, na której powstały obiekty 602, została w okresie międzywojennym przekształcona w forteczny kanał o znaczeniu strategicznym. Na długości 29 kilometrów wybudowano wówczas aż 15 obiektów hydrotechnicznych – dziewięć jazów i sześć mostów przesuwnych – które mogły tworzyć system zalewów obronnych. W ten sposób spokojna rzeka stała się istotnym elementem fortyfikacji Frontu Ufortyfikowanego Łuku Odry-Warty. Dziś kanał Ołobok stanowi atrakcyjny szlak kajakowy, łączący walory przyrodnicze i historyczne regionu.
Wartość historyczna i turystyczna
Most forteczny K602 i jaz 602 w Ołoboku to unikalne przykłady niemieckiej inżynierii wojskowej z okresu międzywojennego. Stanowią cenny zabytek techniki oraz element dziedzictwa Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Dziś przyciągają miłośników historii, turystów oraz pasjonatów militariów, którzy mogą na własne oczy zobaczyć, jak zaawansowane technicznie były budowle fortyfikacyjne III Rzeszy. Obiekty te, mimo upływu lat, wciąż imponują skalą, solidnością i przemyślaną konstrukcją, będąc jednocześnie świadectwem inżynieryjnego geniuszu swojej epoki.
Inne obiekty znajdujące się w:
MRU - Budowle hydrotechniczne
- Most forteczny K602 i Jaz 602 w Ołoboku
- Most przesuwny K603a w Ołoboku
- Most przesuwny K603b w Ołoboku
- MRU - Forteczny most obrotowy D724 w Kursku
- MRU - Forteczny most obrotowy D812 w Starym Dworku
- MRU - Forteczny most rolkowy K705 w Nowej Wiosce
- MRU - Forteczny most zwodzony przechylno-przesuwny K804 w Bledzewie
- MRU - Jaz forteczny nr 709 w Lubrzy
- MRU - Jaz forteczny nr 712
- MRU - Jaz forteczny nr 714
