Schronisko PTTK na Przegibku

Schronisko PTTK na Przegibku to górskie schronisko turystyczne Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, położone w południowo-zachodniej części Beskidu Żywieckiego. Miejsce to jest również powszechnie zwane Workiem Raczańskim. Obiekt usytuowany jest na urokliwej przełęczy Przegibek, na wysokości 1000 m n.p.m. Schronisko leży na rozległym zalesionym obszarze (administracyjnie jest to województwo śląskie), który w całości chroni Żywiecki Park Krajobrazowy. Z tej wyjątkowej lokalizacji rozpościerają się przepiękne i niezwykle rozległe widoki na okoliczne szczyty, do których należą między innymi Wielka Rycerzowa i Mała Rycerzowa oraz Wielka Racza i Mała Racza.

Historia i początki działalności schroniska

Budynek dzisiejszego schroniska został wybudowany w 1923 roku jako prywatny dom letniskowy Józefa Pietrusiewicza z Żywca, który był jednym z założycieli prężnie działającej sekcji narciarskiej PTT. Zimą chętnie przyjmował on turystów, a w 1928 roku oficjalnie zorganizowano tam stację turystyczną. Kiedy właściciel zmarł, drewniany obiekt został wykupiony w 1935 roku przez oddział PTT z Bielska. Bezpośredni zarząd objęło koło z miejscowości Dziedzice, które odpowiednio wyposażyło gmach, tworząc początkowo jednoizbowe schronisko. Zimą oferowało ono 7 łóżek, a w sezonie letnim 20 miejsc ogółem. Pod koniec lat 30. obiekt pomyślnie przeszedł pierwszą poważną rozbudowę o kolejne pomieszczenia z kuchnią, dzięki czemu od 1938 roku mógł przyjmować górskich gości całorocznie.

 Fot. Budynek schroniska na Przegibku w 1935 roku (z lewej) i w 1938 roku (z prawej).

Trudne lata wojny i okres powojenny

W trakcie II wojny światowej administrację przejęło stowarzyszenie Beskidenverein. Prowadzeniem zajęła się gospodyni Anna Maciejna, która utrzymywała ruch turystyczny i, ryzykując własne życie, z pomocą lokalnych partyzantów przemycała na terytorium Słowacji różne towary. Zakończyło się to jej aresztowaniem w 1944 roku i całkowitym splądrowaniem budynku. Ogołocony z wyposażenia gmach otwarto ponownie po wojnie w 1947 roku. Z upływem lat sukcesywnie przeprowadzano niezbędne modernizacje. Dobudowano między innymi nową, dużą jadalnię, ocieplano poddasze powiększając bazę noclegową, a w 1974 roku przeprowadzono pełną elektryfikację całego kompleksu. Swój aktualny i niezwykle charakterystyczny wygląd schronisko zyskało w wyniku gruntownej przebudowy na przełomie lat 80. i 90. XX wieku.

Warunki noclegowe i dostępna infrastruktura

Schronisko na przełęczy udostępnia swoim gościom 38 komfortowych miejsc noclegowych rozmieszczonych w wygodnych pokojach 2-, 4-, 6- i 12-osobowych. W przypadku, gdy brakuje już wolnych łóżek, istnieje możliwość nocowania na własnej karimacie (tzw. gleba). Do stałej dyspozycji strudzonych turystów oddano bufet ze smacznym jedzeniem oraz bardzo przestronną jadalnię. Dodatkowo można skorzystać z poniższych udogodnień:

• Stół do tenisa stołowego oraz telewizor na poddaszu.
• Dedykowane palenisko do bezpiecznego pieczenia kiełbasek na świeżym powietrzu.
• Ruska bania (duża drewniana beczka z gorącą wodą), która jest tradycyjnie opalana piecem na drewno.
• Wypożyczalnia rakiet śnieżnych dla zapalonych zwolenników zimowych wędrówek.
• Orczykowy wyciąg narciarski (mierzący około 350 metrów długości) wraz z opcją wynajmu sprzętu i lekcji z wykwalifikowanym instruktorem narciarstwa.

Pamiątkowe pieczątki na Przegibku

Będąc w Schronisku PTTK na Przegibku, warto pamiętać o wyjątkowej pamiątce dla każdego miłośnika górskich wycieczek. Bezpośrednio przy bufecie można przybić okolicznościowe pieczątki, które stanowią doskonałe uzupełnienie turystycznego notesu lub książeczki GOT. Do dyspozycji gości przygotowano nie tylko oficjalny stempel samego schroniska, ale również unikalne wzory upamiętniające wizytę na Przełęczy Przegibek oraz zdobycie pobliskiego szczytu Bendoszka Wielka. Skorzystanie z tych pieczęci to wspaniały i darmowy sposób na udokumentowanie swojej beskidzkiej wędrówki.

 Fot. Pieczątki pamiątkowe dostępne w schronisku na Przegibku.

Dostępne szlaki turystyczne i dojazdy

Usytuowanie gmachu na zbiegu strategicznych tras ułożonych w kierunkach wschód-zachód i północ-południe powoduje, że jest to rewelacyjna baza wypadowa do eksploracji gór. Najważniejsze warianty dojścia na miejsce to:

• Szlak zielony mający swój początek w Rycerce Górnej (Kolonia), samochód można zostawić na leśnym parkingu w Rycerce – czas podejścia zajmuje średnio 1 godzinę i 15 minut (3 km, suma podejść 358 m).

• Szlak niebieski wiodący z Rycerki Dolnej i przecinający bezdrzewne wzniesienie Bendoszka Wielka – marsz trwa około 3 godziny 40 minut (8,8 km, suma podejść 820 m).

• Szlaki niebieski z Bacówki PTTK na Rycerzowej (1:40 h, 5,4 km, suma podejść 140 m).

• Szlaki graniczny czerwony z Bacówki PTTK na Rycerzowej przez szczyt Wielką Rycerzową (1:40 h, 5,1 km, suma podejść 216 m).

• Szlaki graniczny czerwony ze schroniska na Wielkiej Raczy (3:15 h, 10,9 km, suma podejść 309 m).

Przyrodnicze atrakcje turystyczne w okolicy

Beskidzkie otoczenie schroniska posiada przeogromne walory przyrodnicze i krajobrazowe. Zaledwie kilkanaście minut niespiesznej drogi od samego budynku, na wierzchołku wspomnianej wcześniej Bendoszki Wielkiej, dumnie stoi Jubileuszowy Krzyż Milenijny oddany do użytku we wrześniu 2000 roku. Zaraz obok tej konstrukcji prowadzi historyczny Szlak Papieski upamiętniający wędrówki Jana Pawła II. W okolicy utworzono ścisłe rezerwaty przyrody chroniące stary i nienaruszony las jodłowo-bukowy. Są to położona w stromym rejonie Bugaja Śrubita, stanowiąca naturalną ostoję wilka, rysia oraz jelenia, a także równie fascynujący obszar leśny o nazwie Dziobaki.

Źródło: wikipedia.pl / slaskie.travel / pttk.pl