Hala na Małej Raczy

Hala na Małej Raczy to rozległa polana usytuowana na wschodnich stokach masywu w paśmie Beskidu Żywiecko-Kisuckiego. Rozciąga się na dość stromym zboczu, opadając od linii grani na wysokości około 1153 m n.p.m. aż do poziomu 930 m n.p.m. w dolinie potoku Racza. Dzięki swoim imponującym wymiarom oraz korzystnej ekspozycji stanowi jeden z najbardziej zachwycających punktów krajobrazowych w regionie.

Historia pasterstwa i dawni właściciele

Termin „hala” historycznie odnosił się do polan, których nie przeznaczano pod regularne koszenie, lecz wykorzystywano wyłącznie do wypasu zwierząt. Przestrzeń ta została ukształtowana, podobnie jak wiele innych beskidzkich polan grzbietowych, przez wędrowny lud Wołochów przybyły z południa Europy. Niegdyś obszar ten tętnił intensywnym życiem pasterskim, a na jego terenie wznosiły się liczne szałasy. Grunty należały do wielu lokalnych gospodarzy, co sprawiło, że poszczególne jej fragmenty zyskały własne nazwy: Kosarzyska, Mościska oraz Śleniodówka. Z biegiem lat utrzymywanie stad na takich wysokościach przestało być opłacalne z powodów ekonomicznych, co doprowadziło do zaniku tradycyjnego pasterstwa.

Sukcesja leśna i ochrona przyrody

Pozostawiona własnemu losowi polana zaczęła naturalnie zarastać w wyniku postępującej sukcesji leśnej. W dolnych partiach pojawiły się pojedyncze drzewa, które z czasem mogłyby całkowicie zdominować krajobraz. Aby zapobiec utracie tego unikalnego obszaru, podjęto decyzję o regularnym koszeniu traw. Działania pielęgnacyjne pomagają chronić otwartą przestrzeń oraz cenne gatunki flory, takie jak rosnący tu rzadki w Polsce dzwonek piłkowany.

Wyjątkowe widoki z polany

Rozległy teren gwarantuje wędrowcom wspaniałe doznania wizualne, co chętnie podkreślają autorzy przewodników turystycznych. W publikacji poświęconej tym górom można przeczytać: „Jest to miejsce szczególnej urody. Pokrytą dorodnymi trawami polanę, wyjątkowo piękną na jesieni, przecina tylko niewyraźna dróżka prowadząca z doliny w kierunku schroniska”. Panorama roztaczająca się z tego miejsca jest niezwykle bogata i obejmuje Beskid Śląski, Beskid Mały, słowacki Beskid Kisucki, Pasma Pewelsko-Krzeczowskie, a przy dobrej widoczności także Tatry, Magurę Orawską, Góry Choczańskie oraz Małą Fatrę.

Fot. Panorama widokowa z Hali na Małej Raczy.

Położenie administracyjne i geografia

Pod względem podziału administracyjnego teren ten znajduje się w granicach miejscowości Rycerka Górna, zlokalizowanej w gminie Rajcza (powiat żywiecki, województwo śląskie). W ujęciu regionalizacji fizycznogeograficznej Jerzego Kondrackiego, Grupa Wielkiej Raczy klasyfikowana była do Beskidu Żywieckiego. Zgodnie z najnowszą, zaktualizowaną w 2018 roku regionalizacją, pasmo to zalicza się do Beskidu Żywiecko-Kisuckiego.

Przebieg szlaków turystycznych

Przez malowniczą halę poprowadzono popularne piesze trasy, które pozwalają na wygodne eksplorowanie pogranicza polsko-słowackiego:

• Czerwony szlak turystyczny biegnący na trasie: Wielka Racza – polana na Małej Raczy – Przełęcz pod Orłem – przełęcz Śrubita – Jaworzyna – Przełęcz Przegibek.

• Zielony szlak turystyczny prowadzący od strony słowackiej: Stará Bystrica – Kýčera – Przełęcz pod Orłem – polana na Małej Raczy – Wielka Racza.

Źródło: wikipedia.pl