Przelęcz Przegibek w Beskidzie Żywieckim

Przełęcz Przegibek w Beskidzie Żywieckim to niezwykle malownicze miejsce, położone na wysokości 992 m n.p.m. w paśmie górskim określanym jako Beskid Żywiecko-Kisucki. Topograficznie oddziela ona szczyt Przegibka w głównym grzbiecie od Będoszki Małej, zlokalizowanej w grzbiecie bocznym, który odbiega na północ. Przełęcz znajduje się zaledwie 480 metrów od dzisiejszej granicy polsko-słowackiej. Administracyjnie teren ten należy do miejscowości Rycerka Górna w gminie Rajcza (województwo śląskie, powiat żywiecki).

Geografia i osadnictwo

Na samej przełęczy oraz na jej zachodnich, łagodniejszych stokach rozlokowane jest niewielkie osiedle o nazwie Przegibek. Składa się ono zaledwie z kilku tradycyjnych zabudowań i jest zamieszkiwane przez około 30 osób. Charakteryzuje się tym, że należy do jednych z najwyżej położonych, stale zamieszkanych osiedli w całych polskich Beskidach. Unikalne warunki mikroklimatyczne pozwalają tu na rozwój rzadkiej flory, czego przykładem jest prawnie chroniony dzwonek piłkowany, rosnący w rejonie hal.

Historia z czasów wojennych

Miejsce to posiada również bogatą, choć burzliwą historię militarną. Na terenie przełęczy wciąż można odnaleźć pozostałości niemieckich umocnień obronnych z okresu II wojny światowej. To właśnie tutaj, w końcowej fazie wojny, wycofujące się przed armią radziecką oddziały niemieckie zostały zaatakowane przez pięćdziesięcioosobową radziecką partyzantkę, znaną jako Grupa Kalinowskiego. Skuteczne uderzenie partyzantów zmusiło siły niemieckie do opuszczenia pozycji i wycofania się w stronę pobliskiego wzniesienia Praszywka Duża.

Infrastruktura turystyczna

Fot. Schronisko PTTK na Przełęczy Przegibek.

Głównym punktem przyciągającym wędrowców jest działające tu znane schronisko PTTK na Przegibku. Obiekt stanowi doskonałą bazę wypadową do zwiedzania okolicznych szczytów, w tym popularnej Grupy Wielka Racza. W bezpośrednim sąsiedztwie schroniska działa również wyciąg orczykowy oraz stok narciarski. Zimą 2009 roku, tuż obok trasy zjazdowej, harcerze z 1 Koszalińskiej Drużyny Harcerzy „Zielona” postawili pamiątkowy krzyż, który został poświęcony zmarłym druhom.

Fot. Kapliczka z figurą Jezusa Frasobliwego na Przełęczy Przegibek.

Dostępne szlaki turystyczne

Obszar ten to ważny węzeł komunikacyjny dla pieszej turystyki górskiej. Można tutaj dotrzeć z wielu różnych kierunków, wykorzystując bardzo dobrze przygotowane ścieżki:

• Szlak zielony prowadzący z Rycerki Kolonii (czas przejścia w górę: 1:15 h, zejście: 1 h).

• Szlak zielony z Mładej Hory (czas podejścia: 1:30 h, zejście: 1 h).
• Szlak niebieski ze stacji PKP w miejscowości Sól, wiodący przez wzniesienie Bendoszka Wielka (podejście: 3 h, zejście: 2:25 h).
• Szlak niebieski z sąsiedniej hali Rycerzowa (zejście na przełęcz: 1:15 h, powrót w górę: 2 h).
• Szlak czerwony, również z Rycerzowej, biegnący przez szczyt Wielka Rycerzowa (podejście: 1:15 h, powrót: 1 h).
• Szlak czerwony wiodący malowniczym pasmem granicznym od strony Wielkiej Raczy (przejście: 2:35 h, powrót: 3 h).

Dawne przejście graniczne ze Słowacją

W przeszłości na przełęczy funkcjonowało oficjalne polsko-słowackie przejście graniczne. Od grudnia 1996 roku działało tu przejście małego ruchu granicznego, z którego mogli korzystać wyłącznie mieszkańcy okolicznych stref nadgranicznych. W listopadzie 2005 roku uruchomiono także przejście turystyczne na trasie Przegibek-Vychylovka. Było ono otwarte w godzinach 6:00–20:00 i obsługiwało pieszych, narciarzy, rowerzystów oraz osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich. Kontrole wykonywali funkcjonariusze z okolicznych jednostek, m.in. z placówki w miejscowości Zwardoń. Wraz z wejściem Polski do strefy Schengen 21 grudnia 2007 roku punkt został całkowicie zlikwidowany, a turyści zyskali pełną swobodę w przekraczaniu granicy.

Źródło: wikipedia.pl