Beskid Żywiecko-Kisucki
Beskid Żywiecko-Kisucki, Beskid Żywiecko-Kysucki (słow. Žyviecko-kysucké Beskydy) – pasmo górskie o charakterze gór średnich położone na pograniczu polsko-słowackim (żywiecko-kisuckim) w zachodniej części Beskidu Żywieckiego. Beskid Żywiecko-Kisucki obejmuje masywy Wielkiej Raczy (1236 m), Wielkiej Rycerzowej (1226 m), Oszusa i Krawców Wierchu. Został wyodrębniony jako mezoregion z indeksem 513.56 należący do Beskidów Zachodnich, przy regionalizacji fizycznogeograficznej Polski opracowanej w 2018 roku przez zespół geografów pod przewodnictwem Jerzego Solona.
W starszej polskiej literaturze geograficznej region bywał wyróżniany jako Grupa Wielkiej Raczy w obrębie Beskidu Żywieckiego, w literaturze turystyczno-krajoznawczej można się spotkać z określeniem Worek Raczański, a w geografii słowackiej funkcjonuje termin Kysucké Beskydy. Wszystkie wymienione sformułowania odnoszą się do tego samego regionu, choć w szczegółach różnie definiowanego co do jego granic i rangi.
Źródło: wikipedia.pl
Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami w Beskidzie Żywiecko-Kisuckim
Bacówka PTTK na Krawcowym Wierchu
GlinkaBacówka PTTK na Rycerzowej
UjsołyBendoszka Wielka (1144 m n.p.m.)
Rycerka GórnaBeskid Bednarów (1093 m n.p.m)
SoblówkaDawne schronisko PTTK „Dworzec Beskidzki” w Zwardoniu
ZwardońGeopark Glinka
GlinkaHala na Małej Raczy
Rycerka GórnaHala Rycerzowa
SoblówkaKiczorka (1004 m n.p.m.)
SoblówkaKrawców Wierch (1071 m n.p.m.)
GlinkaKubieszówka (868 m n.p.m.)
GlinkaMała Racza (1153 m n.p.m.)
Rycerka GórnaMała Rycerzowa (1207 m n.p.m.)
SoblówkaMuńcuł (1165 m n.p.m)
UjsołyOrło (1119 m n.p.m.)
Rycerka GórnaOszus (1155 m n.p.m)
SoblówkaOźna (952 m n.p.m.)
Rycerka GórnaPlatforma widokowa na Wielkiej Raczy
Rycerka GórnaPleskierówka (1106 m n.p.m.)
Rycerka GórnaPrzelęcz Przegibek
Rycerka GórnaRachowiec (954 m n.p.m.)
ZwardońRezerwat przyrody "Butorza"
Sól-KiczoraRezerwat przyrody "Muńcuł"
GlinkaRezerwat przyrody "Oszast"
SoblówkaRezerwat przyrody „Dziobaki”
Rycerka GórnaRezerwat przyrody „Śrubita”
Rycerka GórnaSchronisko Oźna
Rycerka GórnaSchronisko PTTK na Przegibku
Rycerka GórnaSchronisko PTTK Wielka Racza
Rycerka GórnaSkalanka (867 m)
ZwardońSmereków Wielki (1165 m n.p.m)
SoblówkaTężnia solankowa w Soli
SólWielka Racza (1236 m n.p.m.)
Rycerka GórnaWieża widokowa na Rachowcu
ZwardońZabudowa wsi letniskowej w Zwardoniu
ZwardońŹródła solankowe w Soli
SólRegion zajmuje 490,8 km², z czego 36,1% (tj. 177 km²) przypada na północny skłon w granicach Polski, gdzie układ dolin żłobionych przez potoki źródłowe Soły przybiera charakterystyczną strukturę drzewiastą. Zbudowany jest ze skał fliszowych w strefie jednostki magurskiej. W odróżnieniu od sąsiedniego Beskidu Żywiecko-Orawskiego występują tu mniejsze wysokości bezwzględne i mniej jest pięter roślinności – górną granicę regla dolnego stanowią skarłowaciałe buki, typowy regiel górny zaznacza się śladowo, wyższych pięter brak. Odmienny jest też układ grzbietów – Beskid Żywiecko-Kisucki to długie i wyrównane wierzchowiny, z rozległymi ramionami bocznymi; Beskid Żywiecko-Orawski to zwarte masywy oraz wyraźniejsze przełęcze i kulminacje.
W pokryciu terenu dominują lasy. Naturalne siedliska bukowe i jodłowe regla dolnego zostały znacznie przekształcone w wyniku gospodarki leśnej człowieka, poprzez sztuczne nasadzenia świerka. Pozostałości karpackiego lasu pierwotnego są chronione w kilku rezerwatach, m.in. Śrubita, Muńcoł, Oszast. Z wielkoobszarowych form ochrony przyrody funkcjonuje tutaj Żywiecki Park Krajobrazowy po polskiej stronie, a po słowackiej Obszar Chronionego Krajobrazu „Kysuce” i Obszar Chronionego Krajobrazu „Horná Orava”.
Źródło: wikipedia.pl
Beskid Żywiecko-Kisucki wyróżniono jako mezoregion beskidzki w podziale Karpat Zachodnich według Jarosława Balona i Miłosza Jodłowskiego. Jego podnóża sięgają na północy okolic wsi Rajcza w dolinie Soły, na zachodzie miasta Czadca w dolinie Kisucy, na południu wsi Stara Bystrzyca w dolinie Bystrzycy i wsi Orawska Leśna w dolinie Białej Orawy, a na wschodzie wsi Nowoć w dolinie Klinianki. Graniczy z Beskidem Żywiecko-Orawskim, Działami Orawskimi, Magurą Orawską, Górami Kisuckimi, Jawornikami, Beskidem Morawsko-Śląskim i Międzygórzem Jabłonkowsko-Koniakowskim.
W regionalizacji Polski Jerzego Kondrackiego omawiany region nie jest wydzielony jako jednostka i wchodzi w skład rozległego mezoregionu Beskidu Żywieckiego. Nowy podział z 2018 roku nawiązuje do regionalizacji Słowacji autorstwa Emila Mazúra i Michala Lukniša, którzy rozróżnili tu dwa odrębne mezoregiony – Kysucké Beskydy i Oravské Beskydy, choć w trochę innych granicach. W ich koncepcji część kisucka kończy się, patrząc z zachodu, na masywie Wielkiej Rycerzowej, zaliczając masywy Oszusa i Krawców Wierchu do części orawskiej. Według Jarosława Balona i współpracowników segment kisucki kończy się dopiero za Krawców Wierchem.
Polska geografia po 1945 roku tradycyjnie dzieliła Beskid Żywiecki, za Mieczysławem Klimaszewskim, na trzy duże człony – Grupę Wielkiej Raczy po przełęcz Glinkę (czyli z Oszusem, bez Krawców Wierchu), Grupę Pilska po przełęcz Glinne, oraz Grupę Babiej Góry. Tak samo – od Przełęczy Zwardońskiej po przełęcz Glinkę – definiuje się zasięg tzw. Worka Raczańskiego w publikacjach turystyczno-krajoznawczych opisujących Beskid Żywiecki. Beskid Żywiecko-Kisucki jest więc Grupą Wielkiej Raczy, rozciągniętą swoim obszarem na wschodzie za Krawców Wierch i podniesioną do rangi mezoregionu fizycznogeograficznego.
Źródło: wikipedia.pl
Schroniska w Beskidzie Żywiecko-Kysuckim:
- Schronisko PTTK na Wielkiej Raczy
- Schronisko PTTK na Przegibku
- Bacówka PTTK na Hali Rycerzowej
- Bacówka PTTK na Krawców Wierchu
- Schronisko Oźna
Chatki studenckie w Beskidzie Żywiecko-Kysuckim:
- Skalanka,
- Chałupa Chemików.
Studenckie bazy namiotowe w Beskidzie Żywiecko-Kysuckim:
- Przysłop Potócki.
Źródło: wikipedia.pl
Do obiektu przynależą:
- Bacówka PTTK na Krawcowym Wierchu
- Bacówka PTTK na Rycerzowej
- Bendoszka Wielka (1144 m n.p.m.)
- Beskid Bednarów (1093 m n.p.m)
- Dawne schronisko PTTK „Dworzec Beskidzki” w Zwardoniu
- Geopark Glinka
- Hala na Małej Raczy
- Hala Rycerzowa
- Kiczorka (1004 m n.p.m.)
- Krawców Wierch (1071 m n.p.m.)
- Kubieszówka (868 m n.p.m.)
- Mała Racza (1153 m n.p.m.)
- Mała Rycerzowa (1207 m n.p.m.)
- Muńcuł (1165 m n.p.m)
- Orło (1119 m n.p.m.)
- Oszus (1155 m n.p.m)
- Oźna (952 m n.p.m.)
- Platforma widokowa na Wielkiej Raczy
- Pleskierówka (1106 m n.p.m.)
- Przelęcz Przegibek
- Rachowiec (954 m n.p.m.)
- Rezerwat przyrody "Butorza"
- Rezerwat przyrody "Muńcuł"
- Rezerwat przyrody "Oszast"
- Rezerwat przyrody „Dziobaki”
- Rezerwat przyrody „Śrubita”
- Schronisko Oźna
- Schronisko PTTK na Przegibku
- Schronisko PTTK Wielka Racza
- Skalanka (867 m)
- Smereków Wielki (1165 m n.p.m)
- Tężnia solankowa w Soli
- Wielka Racza (1236 m n.p.m.)
- Wieża widokowa na Rachowcu
- Zabudowa wsi letniskowej w Zwardoniu
- Źródła solankowe w Soli
