Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie

Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 6
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 1
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 4
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 2
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - uroczystosc odsloniecia pomnika 28 listopada 1937 rok
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 3
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 5
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - pomnik gen jozefa sowinskiego w warszawie 7
Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie - bundesarchiv bild 101i 695 0424 17a warschauer aufstand morser karl 2
Data powstania obiektu: 28.11.1937 r.

Pomnik gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie to brązowy posąg na cokole autorstwa polskiego rzeźbiarza i medaliera Tadeusza Breyera, zlokalizowany w parku im. gen. Józefa Sowińskiego na Woli (województwo mazowieckie). Monument upamiętnia generała Józefa Longina Sowińskiego – dowódcę obrony Woli, który poległ 6 września 1831 roku podczas szturmu wojsk rosyjskich na Warszawę w trakcie powstania listopadowego.

Historia powstania i odsłonięcie pomnika w 1937 roku

Inicjatywa wzniesienia monumentu ku czci bohatera walk o Wolę z 1831 roku zmaterializowała się w dwudziestoleciu międzywojennym w ramach rozbudowy reprezentacyjnych terenów zielonych zachodniej części stolicy. Autorem projektu rzeźbiarskiego był Tadeusz Breyer (1874–1952), wybitny polski rzeźbiarz, medalier i wieloletni profesor warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Uroczystość odsłonięcia pomnika 28 listopada 1937 rok

Fot. Uroczystość odsłonięcia pomnika 28 listopada 1937 rok.

Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 28 listopada 1937 roku z okazji 107. rocznicy wybuchu powstania listopadowego. Rzeźbę ustawiono w parku im. gen. Józefa Sowińskiego (założonym w 1936 roku z inicjatywy prezydenta Stefana Starzyńskiego), położonym przy skrzyżowaniu ulic Elekcyjnej i Wolskiej, na przedpolu dawnych umocnień wolskich.

Wygląd rzeźby, kompozycja i treść inskrypcji na cokole

Monument składa się z wysokiego, prostopadłościennego cokołu z jasnego kamienia oraz odlanej z brązu pełnoplastycznej figury dowódcy obrony Woli. Tadeusz Breyer nadał posągowi monumentalną, klasycyzującą formę, ukazującą generała w pełnym skupienia momencie dowodzenia:

  • Strój i atrybuty dowódcze: Generał Józef Sowiński został przedstawiony w rozpiętym płaszczu generalskim, z obnażoną szablą trzymaną w prawej dłoni oraz lunetą wojskową w lewej ręce.
  • Napis na cokole: Na frontowej ścianie postumentu wykuto inskrypcję o treści: „Generał Józef Sowiński poległy 6.IX.1831 na szańcach Woli w obronie Ojczyzny.”.

Losy pomnika podczas II wojny światowej i powstania warszawskiego

W okresie niemieckiej okupacji oraz walk toczonych w mieście latem 1944 roku park Sowińskiego znalazł się w strefie intensywnych działań militarnych. W czasie powstania warszawskiego w bezpośrednim sąsiedztwie pomnika Niemcy ulokowali stanowisko bojowe ciężkiego samobieżnego moździerza oblężniczego typu Karl o nazwie własnej „Ziu” (kaliber 600 mm), wykorzystywanego do ostrzału powstańczych pozycji w Śródmieściu oraz na Starym Mieście.

Żołnierze 638. baterii artylerii ciężkiej biegną w stronę „Ziu” – niemieckiego moździerza typu „Karl” o kalibrze 600 mm, używanego do ostrzału warszawskiego Starego Miasta z terenu parku im. gen. Sowińskiego na Woli. W tle widoczny pomnik generała Sowińskiego.

Fot. Żołnierze 638. baterii artylerii ciężkiej biegną w stronę „Ziu” – niemieckiego moździerza typu „Karl” o kalibrze 600 mm, używanego do ostrzału warszawskiego Starego Miasta z terenu parku im. gen. Sowińskiego na Woli. W tle widoczny pomnik generała Sowińskiego.

Mimo ciężkich walk prowadzonych na Woli w sierpniu 1944 roku oraz niemal całkowitego zniszczenia okolicznej zabudowy brązowy posąg autorstwa Tadeusza Breyera przetrwał II wojnę światową w dobrym stanie, zachowując swoją oryginalną strukturę.

Drugi pomnik gen. Józefa Longina Sowińskiego na Reducie Wolskiej

Oprócz najbardziej rozpoznawalnego posągu w parku Sowińskiego na terenie dzielnicy Wola znajduje się także drugie upamiętnienie dowódcy z 1831 roku. Usytuowano je około kilometra dalej na zachód, na obszarze wpisanej do rejestru zabytków Reduty Wolskiej nr 56 w Warszawie, na terenie parafii pw. św. Wawrzyńca (przy skrzyżowaniu ulic Wolskiej i Redutowej), gdzie generał Józef Longin Sowiński zginął podczas obrony szańca.

Ukryty wśród drzew i krzewów pomnik na Reducie Wolskiej wzniesiono prawdopodobnie w okresie międzywojennym, jednak dokładna historia jego powstania nie zachowała się w źródłach. Wieloletnie działanie czynników atmosferycznych doprowadziło do powstania nawarstwień, pęknięć i ubytków w strukturze obiektu oraz do odpadnięcia wieńczącego go krzyża.

Znaczenie postaci Józefa Sowińskiego i zwiedzanie okolicy na Woli

Generał Józef Longin Sowiński (1777–1831) był oficerem artylerii Wojska Polskiego, uczestnikiem kampanii napoleońskiej z 1812 roku (podczas której stracił nogę w bitwie pod Możajskiem) oraz komendantem Szkoły Aplikacyjnej w Warszawie. W lipcu 1831 roku objął dowództwo dzieła fortyfikacyjnego nr 56, a 22 sierpnia 1831 roku otrzymał awans na generała brygady i komendę nad obroną całego odcinka wolskiego, którego lewą flankę osłaniała Reduta nr 54 "Ordona" w Warszawie.

Pomnik gen. Józefa Sowińskiego znajduje się w ogólnodostępnej części parku Sowińskiego przy ulicy Elekcyjnej (dojazd tramwajami i autobusami do przystanków przy ulicach Wolskiej i Elekcyjnej). Planując spacer historyczny po Woli oraz sąsiednich dzielnicach, warto odwiedzić również pobliskie miejsca pamięci i muzea w Warszawie: Muzeum Woli, Pomnik Reduty Ordona na Woli w Warszawie, Pomnik Barykada Września oraz Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Źródło: wikipedia.org, um.warszawa.pl, warszawa1939.pl

Zaktualizowano dzisiaj

Dane teleadresowe

Wolska 132
01-126 Warszawa
place
52.229650, 20.948412Skopiowano do schowka
N52º13'46.74", E20º56'54.283"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Wstęp bezpłatny
Dostęp 24h/7
Obiekt publiczny, dostępny dla wszystkich 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu (np. pomnik w parku, przydrożny krzyż itp.).

Inne w kategorii: Upamiętnienia To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Facebook logoYouTube logo

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.

expand_less